(Cadn.com.vn) - Không chỉ khâu lập quy hoạch diễn ra ì ạch mà thời gian qua tiến độ giải ngân vốn đầu tư xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh Quảng Nam cũng rất chậm. Đáng nói hơn, nhiều địa phương đã sử dụng vốn sai mục đích...

Lập quy hoạch: Ì ạch

Theo ông Phan Xuân Cảnh- Phó Chủ tịch UBND H. Duy Xuyên, trong số 11 xã được chọn để triển khai xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020 của huyện, đến thời điểm này mới chỉ có 7 xã triển khai hợp đồng tư vấn lập quy hoạch, trong đó, 5 xã đã được UBND huyện phê duyệt nhiệm vụ và dự toán, gồm: Duy Sơn, Duy Hòa, Duy Phước, Duy Tân, Duy Trung. Ông Cảnh cho rằng, tiến độ của công tác lập quy hoạch, xây dựng đề án, thẩm định và phê duyệt nhìn chung còn kéo dài, mất nhiều thời gian, làm hạn chế kết quả của chương trình. Đặc biệt, việc triển khai quy hoạch, quản lý quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở cấp xã chưa sát, đúng với tình hình thực tiễn, còn mang nặng tính lý thuyết...

Không chỉ Duy Xuyên, thời gian qua, tiến độ lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới ở rất nhiều địa phương khác của Quảng Nam cũng rất ì ạch. Ông Nguyễn Văn Gặp- Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Quảng Nam cho biết, theo số liệu thống kê mới nhất, trong số 213 xã trên địa bàn tỉnh thì đến nay đã có 165 xã triển khai lập quy hoạch, chiếm tỷ lệ 77%. Tuy nhiên, điều đáng nói là, cho tới nay mới chỉ có 15 xã được phê duyệt hồ sơ quy hoạch, 22 xã đang trình UBND cấp huyện xem xét. Ông Gặp nhận xét: "Đến nay, toàn tỉnh chỉ có 7%  số xã được phê duyệt quy hoạch là một con số quá khiêm tốn. Đây là tồn tại lớn nhất trong quá trình triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới ở địa phương. Quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới là vấn đề mới, liên quan đến nhiều lĩnh vực, nhiều ngành và có tính chiến lược về phát triển KT-XH nhưng các ngành chuyên môn của tỉnh, của huyện chưa tập huấn, hướng dẫn cho xã, đơn vị tư vấn một cách cụ thể, kịp thời. Nhất là, hiện nay Sở Xây dựng Quảng Nam vẫn chưa tham mưu UBND tỉnh ban hành hồ sơ mẫu về đề cương hướng dẫn và dự toán kinh phí lập quy hoạch xây dựng xã nông thôn mới theo Thông tư liên tịch số 13/2011/TTLT của Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên - Môi trường, Bộ NN&PTNT. Trong khi đó, trình độ chuyên môn, năng lực của cán bộ cấp xã còn hạn chế nên không phát huy được tính chủ động, sáng tạo trong việc lập quy hoạch, vì thế thường khoán trắng cho đơn vị tư vấn".

Nông dân miền núi rất cần nguồn vốn hỗ trợ phát triển sản xuất. Ảnh: Văn Sự

Ông Gặp cũng cho rằng, nhiều xã khi trình phê duyệt đề án chưa lấy ý kiến đóng góp từ phía nhân dân, có tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước nên khi xây dựng thì tổng mức vốn của đề án quá lớn làm cho huyện không có cơ sở thẩm định, phê duyệt. Rồi nữa, Sở Xây dựng Quảng Nam phối hợp với Học viện Cán bộ quản lý Xây dựng - Đô thị tổ chức tập huấn lập quy hoạch nhưng không đáp ứng yêu cầu thực tiễn về lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới cấp xã, do nội dung tập huấn đa phần đề cập đến lý thuyết, bỏ qua bước lập nhiệm vụ quy hoạch.., khiến các địa phương rất lúng túng.

Đến nay chỉ có 7% trong số 213 xã được phê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Ảnh: Văn Sự.

Giải ngân vốn: chậm; đầu tư: sai mục đích

Theo Văn phòng điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới tỉnh Quảng Nam, năm 2011, từ nguồn vốn hỗ trợ của T.Ư và tỉnh, các đơn vị liên quan đã cấp cho 50 xã điểm gần 82 tỷ đồng để tập trung lập quy hoạch tổng thể, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, hỗ trợ phát triển sản xuất, đào tạo cán bộ chuyên trách. Năm 2012, Quảng Nam phân bổ thêm 61 tỷ đồng cho chính quyền các địa phương để tiếp tục thực hiện các phần việc thuộc chương trình này.

Thế nhưng, thực tế cho thấy, trong số gần 82 tỷ đồng đã rót về cho các địa phương trong năm 2011 thì đến thời điểm này mới chỉ giải ngân được hơn 62 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 76%. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo của tỉnh Quảng Nam mới đây, một số ý kiến cho rằng, có rất nhiều nguyên nhân khiến việc giải ngân vốn xây dựng nông thôn mới bị chậm trễ. Đó là, do tiến độ lập quy hoạch quá ì ạch, công tác hướng dẫn thanh quyết toán nguồn vốn chưa kịp thời. Cạnh đó, việc mở tài khoản, đăng ký mã số chương trình của một số địa phương như Hiệp Đức, Núi Thành, Điện Bàn... gặp khó khăn. Ngoài ra, trình độ quản lý và sử dụng tài chính của một bộ phận không nhỏ cán bộ cấp xã còn hạn chế cũng ảnh hưởng rất lớn đến khâu này.

Ngoài chuyện giải ngân chậm thì điều đáng nói ở đây là thời gian qua có không ít địa phương ở Quảng Nam đã đầu tư vốn sai mục đích. Chẳng hạn như, H. Phước Sơn lấy 150 triệu đồng vốn hỗ trợ phát triển sản xuất điều chuyển sang vốn quy hoạch cho xã Phước Mỹ. Tương tự, Hội An cũng "bê" 150 triệu đồng vốn hỗ trợ phát triển sản xuất bỏ vào khâu quy hoạch của xã đảo Tân Hiệp. Còn tại Tam Kỳ, các cơ quan có trách nhiệm thuộc thành phố này lại sử dụng 300 triệu đồng vốn quy hoạch của 2 xã Tam Phú và Tam Thanh, 58 triệu đồng vốn hỗ trợ phát triển sản xuất, 12 triệu đồng vốn quản lý để chuyển qua vốn đầu tư phát triển. Chưa hết, H. Duy Xuyên sử dụng nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới của 3 xã Duy Sơn, Duy Hòa, Duy Phước để phân bổ cho xã Duy Sơn xây dựng khu phố chợ với số tiền hơn 1,6 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Văn Gặp cho rằng, việc các huyện, thành phố vừa nêu sử dụng vốn đầu tư như thế là sai quy định trong Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT mà Bộ NN&PTNT, Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Bộ Tài Chính đã hướng dẫn. Trước tình trạng trên, tại cuộc họp với các thành viên Ban Chỉ đạo cấp tỉnh mới đây, ông Nguyễn Ngọc Quang - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Nam đề nghị các cơ quan có trách nhiệm phải nghiêm túc phê bình, xử lý các địa phương đã sử dụng vốn sai mục đích...

Văn Sự