(Cadn.com.vn) - TP Đà Nẵng được quy hoạch trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại, du lịch và dịch vụ của vùng kinh tế trọng điểm miền Trung. Định hướng đó đã dự báo nhu cầu ngày càng cao về lao động qua đào tạo nghề đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH không những cho thành phố mà còn cho cả vùng. Đây vừa là cơ hội nhưng là một thách thức không nhỏ đối với hệ thống dạy nghề ở Đà Nẵng trong thời gian đến.

Mô hình tăng trưởng của Đà Nẵng là hướng đến phát triển dịch vụ, đầu tư cho du lịch để sớm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Đến năm 2010, giá trị ngành dịch vụ chiếm 50,1% trong cơ cấu GDP của thành phố. Dự báo đây là ngành có nhu cầu nhân lực qua dạy nghề lớn nhất trong tổng nhu cầu nhân lực của thành phố. Các ngành nghề khách sạn, nhà hàng khoảng 7.000 người, trong đó, trình độ cao đẳng nghề 500 người, trung cấp nghề 2.300 người, sơ cấp nghề 4.200 người; ngành Thương mại cần khoảng 1.800 lao động; ngành dịch vụ bưu chính viễn thông cần khoảng 4.200 lao động; nghề dịch vụ tài chính cần 3.200 lao động và nghề dịch vụ vận tải cần khoảng 4.000 lao động ở các bậc nghề từ cao đẳng đến sơ cấp.

Nhu cầu lao động qua dạy nghề các ngành dịch vụ khác như giáo dục-đào tạo, y tế, khoa học công nghệ, văn hóa-thể thao, vệ sinh, môi trường... cần khoảng 2.000 lao động. Như vậy, để thực hiện mục tiêu tốc độ tăng trưởng ngành dịch vụ từ 14-15%/năm thì nhu cầu nhân lực qua dạy nghề giai đoạn 2009-2010 khoảng 20.000-22.000 lao động, chiếm 57,8% tổng nhu cầu nhân lực qua đào tạo ngành dịch vụ của thành phố; trong đó, trình độ cao đẳng nghề chiếm 18%, trung cấp nghề chiếm 32%, sơ cấp nghề chiếm 50%. Mặt khác, tốc độ tăng giá trị sản xuất ngành công nghiệp 15-16%/năm. Đến năm 2010, giá trị ngành công nghiệp chiếm 46,7% trong cơ cấu GDP của thành phố. Hệ số co giãn việc làm ngành này là 0,49%.

Sinh viên Trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng thực hành tại xưởng trường. Ảnh: P.K

Dự báo đây là ngành tiếp tục có nhu cầu nhân lực qua dạy nghề lớn trong tổng nhu cầu nhân lực của thành phố. Các doanh nghiệp (DN) công nghiệp chủ yếu đang hoạt động trong 6 KCN trên địa bàn và đang sử dụng khoảng 42.000 lao động, trong đó có khoảng 17.000 lao động qua dạy nghề. Trong thời gian đến, các KCN cần thêm khoảng 17.000 lao động ở các trình độ, trong đó cần khoảng 7.650 lao động trình độ nghề, chiếm 45% tổng nhu cầu; trung bình mỗi năm cần 2.550 lao động qua dạy nghề.

Với mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành thành phố đầu tàu trong lĩnh vực phát triển công nghệ phần mềm và tạo mạng lưới liên kết với các địa phương trong vùng sản xuất máy tính, thiết bị văn phòng, điện tử dân dụng, thiết bị truyền thông... và các ngành dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của toàn vùng thì nhu cầu nhân lực qua dạy nghề trong ngành ĐIệN tử-TIN học là hết sức bức xúc, nhất là trình độ cao đẳng nghề. Mỗi năm ngành này có nhu cầu gần 1.000 nhân lực có trình độ cao, bình quân tăng hằng năm 10%. Đó là chưa kể đến năm 2010, nhu cầu nhân lực cho các ngành công nghiệp và xây dựng, nông, lâm, thủy sản cũng rất cần một số lượng lớn lao động qua đào tạo nghề. Dự báo nhu cầu nhân lực qua dạy nghề năm 2010 so với năm 2008 cho thấy: nhu cầu vẫn tiếp tục tập trung vào lĩnh vực công nghiệp và xây dựng (tăng 8,6%), sau năm 2010 nhu cầu này giảm dần. Nhu cầu lĩnh vực dịch vụ, nhất là du lịch, dịch vụ nhà hàng, khách sạn tăng 7%, sau năm 2010, nhu cầu nhân lực dạy nghề ngành dịch vụ tăng cao (tăng 10,8%). Nhu cầu nhân lực ngành nông, lâm, thủy sản tăng không nhiều.

Nếu so sánh với nhu cầu lao động qua đào tạo nghề thì năng lực đào tạo nghề của hệ thống dạy nghề ở Đà Nẵng đáp ứng được 89,6% (hiện nay mới đáp ứng được 80%), còn thiếu khoảng 5.400 người, chủ yếu trình độ cao đẳng nghề và trung cấp nghề ở các ngành dịch vụ, du lịch, nhà hàng, khách sạn, kỹ thuật, công nghệ thông tin. Tuy nhiên, trình độ sơ cấp nghề sẽ thừa khoảng 3.225 lao động so với nhu cầu DN, do vậy cần điều chỉnh giảm kế hoạch tuyển sinh trình độ sơ cấp nghề, tăng trình độ cao đẳng và trung cấp nghề. Đội ngũ giáo viên dạy nghề ở Đà Nẵng đã có sự phát triển đáng kể về số lượng và chất lượng.

Tuy nhiên, để đảm bảo kế hoạch dạy nghề đến năm 2010, theo số học sinh/giáo viên quy đổi, nâng cao chất lượng dạy nghề thì Đà Nẵng còn thiếu khoảng 400 giáo viên. Bộ LĐ-TB&XH cho rằng, TP Đà Nẵng cần đẩy mạnh thông tin tuyên truyền, nâng cao nhận thức về dạy nghề gắn với việc làm, dạy nghề theo nhu cầu xã hội. Xây dựng đề án dạy nghề theo nhu cầu xã hội TPĐN, trong đó quy định cơ chế, chính sách liên kết giữa cơ sở dạy nghề và DN; chính sách khuyến khích DN mở cơ sở dạy nghề; chính sách đặt hàng đào tạo nghề từ ngân sách thành phố. Xây dựng đề án “Đào tạo 500 giáo viên dạy nghề” có chất lượng cao để cung ứng cho các DN đủ điều kiện mở cơ sở dạy nghề. Đẩy mạnh xúc tiến đầu tư những lĩnh vực có công nghệ cao sử dụng lao động có tay nghề cao. Giới thiệu các dự án đầu tư, các lĩnh vực sử dụng nhiều lao động đến các địa phương khác, giảm sức ép việc làm trong đô thị. Xây dựng quy hoạch mạng lưới cơ sở dạy nghề Đà Nẵng đến năm 2020 gắn với quy hoạch phát triển KT-XH thành phố và vùng, ưu tiên bố trí đất dành cho xây dựng trường dạy nghề...

Phuơng Kiếm