(Cadn.com.vn) - Khi Myanmar đang trở thành tâm điểm sáng trên chính trường thế giới vì những cải cách chính trị hiếm có trong lịch sử 50 năm qua, người ta cũng bắt đầu chú ý nhiều hơn đến một nhân vật điển hình, một thủ lĩnh dân chủ ở nước này: bà Aung San Suu Kyi.
Báo Time Week mới đây thậm chí còn so sánh bà Suu Kyi với cựu Tổng thống Nelson Mandela – người lên cầm quyền ở Nam Phi sau 27 năm ngục tù. Trong 24 năm đấu tranh dân chủ, bà Suu Kyi bị giam cầm hoặc quản thúc tại gia tổng cộng 15 năm. Mặc dù bị tù đày hay được tự do, cuối cùng, nỗ lực của bà Suu Kyi cũng được công nhận và bà có ghế trong Quốc hội. Vào ngày mai (19-6), bà Suu Kyi và những người ủng hộ sẽ mừng sinh nhật lần thứ 67 của bà. Đây là lần đầu tiên trong hàng chục năm qua, bà có một ngày sinh nhật trọn niềm vui.
TỪ NHÀ TÙ...
Bà Suu Kyi tự biến mình thành một biểu tượng dân chủ ở Myanmar trong suốt thời kỳ quân đội cầm quyền - đầy thách thức và máu lửa.
Bà Suu Kyi, sinh ngày 19-6-1945 là con của anh hùng dân tộc, tướng Aung San. Ông Aung San là người thành lập phong trào dân tộc Myanmar khi nước này còn là thuộc địa của Anh, và đàm phán độc lập cho nước nhà khi Thế chiến II kết thúc. Nhưng sau đó, ông bị ám sát vào tháng 7-1947, 6 tháng trước khi Myanmar độc lập (4-1-1948). Một cuộc đảo chính quân sự vào năm 1962 đã buộc bà Suu Kyi rời Myanmar đến học tập ở Ấn Độ. Sau đó, bà kết hôn với học giả người Anh Michael Aris, và chuyển đến Anh sinh sống. Vào năm 1988, lúc đó đang sống với chồng con ở Anh, bà Suu Kyi bất ngờ trở về Myanmar thăm mẹ đang lâm bệnh nặng. Nhưng cũng từ đó, người con gái của vị anh hùng Aung San quyết định hy sinh hạnh phúc gia đình, ở lại sát cánh với đồng bào, khi cuộc nổi dậy của quần chúng bị quân đội dìm trong biển máu.
Tháng 9-1988, bà và một số người khác đứng ra thành lập Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD). Chỉ vài tháng sau, bà bị quản thúc tại gia lần đầu tiên năm 1989. Mặc dù lãnh đạo bị giam cầm, NLD giành thắng lợi áp đảo trong cuộc bầu cử Quốc hội năm đó, song quân đội cầm quyền không công nhận kết quả này. Ngay từ năm 1991, thế giới tuyên dương cuộc đấu tranh cho dân chủ của bà Suu Kyi bằng việc trao tặng Giải Nobel Hòa bình. Tuy nhiên, bà không thể đến Oslo nhận giải này vì đang bị quản thúc tại gia và các con trai và chồng của bà phải đến nhận thay. Khi chồng qua đời vì bệnh ung thư năm 1999 ở Anh, Suu Kyi quyết định vẫn ở Myanmar, vì sợ rằng một khi rời khỏi nước, bà sẽ không được quay trở về.
... ĐẾN TÒA NHÀ QUỐC HỘI
Sau hơn 20 năm bị quản thúc tại gia, năm 2010, Tổng thống của chính quyền dân sự Thein Sein quyết định thả tự do cho bà Suu Kyi, một bước ngoặt báo trước những cải cách quan trọng.
Và cũng đúng 21 năm sau khi được xướng tên cho giải Nobel Hòa bình năm 1991, bà Suu Kyi mới đến được thủ đô Oslo của Na Uy để đọc bài diễn văn nhận giải hôm 16-6. Tự do cho bà Suu Kyi là kết quả rõ ràng nhất và dễ thấy nhất của các bước cải cách dân chủ của chính quyền Tổng thống Thein Sein. Nhờ những cải cách đáng kể này, NLD trở thành đảng đối lập hàng đầu ở Quốc hội và bà Suu Kyi có ghế trong Quốc hội, được tự do đi lại. Chính trường và cả đất nước Myanmar trở nên gần gũi hơn. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vai trò mới của bà Suu Kyi trên “sân khấu” chính trị Myanmar vẫn chưa được định hình rõ ràng.
Thanh Văn