(Cadn.com.vn) - Những “nút thắt” về lãi suất của khoản nợ cũ sẽ được mở. Tất cả những hợp đồng vay vốn trước đây được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) yêu cầu giảm xuống dưới 15%. Với cách áp dụng lãi suất cho vay “nửa nạc, nửa mỡ” của các ngân hàng thương mại (NHTM) trong thời gian qua thì động thái quyết liệt của Thống đốc NHNN đã giải tỏa được nỗi lo âu của các doanh nghiệp (DN).

Nợ cũ sẽ được “giải tỏa” 

Trong khi trần lãi suất huy động xuống 9%, các NHTM vẫn còn “nhùng nhằng” chưa chịu điều chỉnh lãi suất đối với các khoản nợ cũ trước đây. Có thể đây là một chiêu “cân đối” tài chính để đạt kế hoạch lợi nhuận khi nguồn tiền gửi tiết kiệm lãi suất cao “tồn kho” khá nhiều. Và cũng có thể, các NHTM muốn giữ một khoảng cách an toàn (> +6%/năm) giữa lãi suất bình quân “đầu vào” và “đầu ra” nhằm bù đắp cho số lãi thất thu từ các món vay đầu tư bất động sản của những năm về trước.

Được coi là “huyết mạch chính” của nền kinh tế, cách hành xử “hà tiện” về lãi suất vừa qua của NHTM đã tác động tiêu cực đến “sức khỏe” DN, ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành những chỉ tiêu vĩ mô của nền kinh tế. Điều dễ thấy nhất là tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm đạt mức thấp 4,38%, tín dụng toàn ngành đến ngày 30-6 gần như không tăng với tỷ lệ tăng +0,67% so với đầu năm. Báo cáo của NHNN cho biết, trong bối cảnh suy giảm tín dụng, tỷ lệ cho vay đối với DN nhỏ và vừa giảm rất mạnh, số liệu cập nhật đến ngày 31-3 là -13,69%.

Nhiệm vụ trước mắt của ngành NH trong 6 tháng cuối năm là triển khai quyết liệt các giải pháp khơi thông dòng vốn tín dụng, giảm lãi suất cho vay để tháo gỡ khó khăn cho SXKD. Một nghịch lý trên thị trường tiền tệ là các NHTM liên tiếp công bố những mức lãi suất “siêu rẻ”, nhưng lãi suất của khoản nợ cũ (chiếm tỷ trọng rất nhiều) trước đây còn cao “chót vót”, lãi phải trả hằng tháng cho NH vẫn thuộc chi phí “khủng”. Có lẽ chính vì thế, một số DN chưa tin tưởng lắm vào kế hoạch giảm lãi suất của NHNN cũng như các “gói” ưu đãi được NHTM tung ra trong thời gian qua. Một số DN lại cho rằng, động thái hạ lãi suất của NH chỉ là “thủ thuật” trong tín dụng? Do vậy, hiệu quả lan tỏa của “liều thuốc” chưa đủ mạnh để DN hồi phục và ổn định SXKD. Đó là “nút thắt” lãi suất cần phải được mở. Nếu lãi suất của tất cả những khoản dư nợ cũ được điều chỉnh dưới 15%, lãi phải trả hằng tháng của DN sẽ xuống rất nhiều, áp lực trả lãi sẽ vơi đi, tác động mạnh đến kỳ vọng lợi nhuận trong 6 tháng cuối năm của các DN. Đó là chính là giải pháp tiền tệ hữu hiệu để NHNN có thể vực dậy nền kinh tế.

Giải pháp này có thể ảnh hưởng đến kế hoạch lợi nhuận 6 tháng cuối năm, nhưng các NHTM phải chấp nhận vì lợi ích chung quốc gia. Hệ thống NH không thể đứng ngoài sự suy giảm của nền kinh tế và phải chia sẻ với DN. Chính vì thế, trong lần này, các NHTM sẽ thực hiện đồng bộ, giải tỏa các mức lãi suất cao đối với những khoản nợ cũ. Ủng hộ chủ trương này, Tổng Giám đốc Vietcombank Nguyễn Phước Thanh nêu quan điểm, định hướng của Vietcombank là sẽ áp dụng lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên không quá 11%, lĩnh vực khác từ 12 đến 13%, lĩnh vực không ưu tiên dưới 15%. Giám đốc NHNN chi nhánh Hà Nội cho biết, các NHTM sẽ xem xét giảm lãi suất các khoản vay cũ cho DN, đặc biệt là các DN bất động sản, xây dựng...

Từ ngày 15-7, Agribank sẽ là NH đầu tiên thực hiện hạ lãi suất các khoản nợ cũ xuống dưới 15% (trong ảnh: tại một điểm giao dịch của Agribank)

Cứu DN chính là cứu NH!

Tại Hội nghị sơ kết hoạt động NH và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2012, diễn ra sáng 7-7 tại Hà Nội, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đã yêu cầu các NHTM chỉ đạo các chi nhánh điều chỉnh lãi suất cho vay với khách hàng cũ xuống dưới 15%/năm và thực hiện ngay từ ngày 15-7. Với khoản vay mới, lãi suất cho vay áp dụng theo mặt bằng lãi suất hiện hành, nhưng vẫn phải  đảm bảo chất lượng tín dụng.

Có thể nói rằng, 6 tháng qua, thách thức lớn nhất đối với nền kinh tế là tăng trưởng kinh tế thấp, tỷ lệ dư nợ toàn ngành NH chỉ tăng 0,67%. Đó là những vẫn đề đang đặt ra cần khắc phục càng nhanh càng tốt. Các NHTM phải thẳng thắn nhìn lại, ngành NH đã hết lòng vì DN chưa? Đã lắng nghe, thấu hiểu và tìm cách tháo gỡ khó khăn cho DN chưa? Đó là câu hỏi nghiêm túc về vai trò, trách nhiệm và động lực thúc đẩy nền kinh tế thoát khỏi giai đoạn khó khăn.

Về mối quan hệ giữa NH và DN, Thống đốc Nguyễn Văn Bình nêu rõ, lãi suất cao gây khó khăn cho các DN nhưng cũng là rủi ro của chính NH. Nếu họ không phát triển, NH thu hồi lại vốn gốc đã may lắm rồi, chưa nói đến lãi. Chính vì thế, mức lãi suất được NHNN khuyến khích đưa về dưới 15%, đặc biệt là các hợp đồng tín dụng đã ký kết trước đây. Lộ trình thực hiện chủ trương này được đặt ra khá cấp thiết, từ nay đến ngày 15-7, các NHTM chỉ đạo trong toàn hệ thống thực hiện chủ trương trên. Sau đó, các chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố sẽ làm việc trực tiếp với các NHTM trực thuộc để xem xét cụ thể vấn đề này. Ngay trong tuần này, NHNN sẽ có văn bản chỉ đạo triển khai các nội dung cụ thể. Ngay sau chỉ đạo, các “ông lớn” như NH Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), NH NN&PTNT Việt Nam (Agribank) sẽ là những NHTM đầu tiên thực hiện nhanh chóng.

Có thể nói rằng, thông tin trên đã tạo ra một luồng sinh khí mới trong SXKD. Các DN và khách hàng vay vốn đã lên tiếng ủng hộ cách làm này. Ông Phạm Chí Cường - Chủ tịch Hiệp hội Thép khẳng định, nếu yêu cầu của Thống đốc được thực hiện nghiêm túc, các DN thép sẽ được tháo gỡ rất nhiều khó khăn. Áp lực lãi vay NH của DN được hạ nhiệt, DN sẽ có thêm vốn lưu động mua sắm nguyên vật liệu và tiếp tục sản xuất. Hạ lãi suất nợ cũ xuống 15% sẽ tác động tích cực tới DN, có kinh doanh hiệu quả, DN mới có tiền trả nợ NH, quay nhanh vòng vốn kinh doanh để sinh lợi. Và như thế, theo quy luật cộng sinh, DN sống, NH mới tồn tại, cứu DN trong lúc này chính là cứu NH. Và bất cứ một quá trình tái cấu trúc NH nào đều cần đến sức khỏe của nền kinh tế nói chung và các DN nói riêng.

Văn Khoa