|
(Cadn.com.vn) - Hãy còn quá sớm để đánh giá cuộc chiến 5 ngày vừa diễn ra giữa Nga với Georgia. Nhưng gần đây, tuyên bố của các nước có liên quan, các tổ chức quốc tế, bình luận, phát biểu của các chính khách, các chuyên gia quân sự, các nhà quan sát đã hé lộ khá nhiều thông tin để dư luận hiểu phần nào nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến.
Chính quyền Georgia cũng thừa hiểu rằng, tiềm lực quân sự, chính trị, kinh tế của mình không thể nào sánh nổi với Nga. Thế nhưng, vì sao Tổng thống Mikhail Saakashvili lại phát động cuộc chiến tranh nhằm vào Nam Ossetia? Trước hết phải thấy tham vọng chính trị, tham vọng quyền lực của ông Saakashvili là vô tận. Saakashvili muốn biến thành quả “cách mạng hoa hồng” năm 2003 thành hiện thực là nghiêng hẳn về phía Mỹ và phương Tây để làm đối trọng với Nga. Do vậy, việc gia nhập Liên minh Châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là mục tiêu sống còn của chính quyền Tbilisi. Georgia đã buộc Nga phải nhanh chóng triệt thoái các cơ sở hậu cần và các binh sĩ Nga đồn trú tại đây từ thời Liên Xô cũ, đồng thời đưa ra các điều kiện khác để gây cản trở trong đàm phán việc Nga gia nhập WTO...
Saakashvili đã dựa hẳn vào Mỹ và phương Tây trong việc đào tạo, huấn luyện, trang bị vũ khí cho quân đội của mình. Thậm chí, dù còn khó khăn nhưng Georgia cũng phái 2.000 binh sĩ tham gia với Mỹ tại Iraq, mà như lãnh tụ Cuba Fidel Castro nhấn mạnh sau Mỹ và Anh, Georgia là nước có đông binh lính đồn trú nhất tại nước này và sự có mặt của quân đội Georgia ở đó hoàn toàn không mang tinh thần quốc tế. Việc Georgia có những bước đi như vậy là cơ hội vàng cho Mỹ và phương Tây nắm lấy để thiết lập vùng đệm sát biên giới nước Nga.
 |
|
Nga cho rằng, sự can thiệp của quân đội nước này trong cuộc chiến ở Nam Ossetia là hoàn toàn hợp pháp.
Ảnh: Reuters |
Trở lại vấn đề Nam Ossetia vừa có tính lịch sử vừa mang tính nhạy cảm rất cao, sự đồn trú binh lính gìn giữ hòa bình của Nga tại Ossetia có trong hiệp định hòa bình đã ký giữa Nga với Georgia năm 1992. Saakashvili muốn phát động một cuộc chiến tranh chớp nhoáng để thôn tính Nam Ossetia về mình khiến Nga và chính quyền tự trị tại vùng đất này không kịp trở tay.
Thời điểm đó chính là lúc hơn 80 nhà lãnh đạo thế giới đang có mặt tại Bắc Kinh (Trung Quốc) dự lễ khai mạc Olympic lần thứ 29 vào ngày 8-8 vừa qua. Saakashvili phát lệnh cuộc chiến mang tính tổng lực với chủ trương quét sạch, dọn sạch, kiểm soát toàn bộ Nam Ossetia và đặt Nga trước một sự việc đã rồi thì không thể có hành động phản ứng quyết liệt được. Saakashvili cũng tính toán khi được Mỹ “bật đèn xanh” tất sẽ có sự ủng hộ của Washington và EU một cách mạnh mẽ, kể cả về quân sự...
Trong một bài viết đăng trên báo Grama số ra ngày 12-8, lãnh tụ cách mạng Cuba Fidel Castro cho rằng, Georgia không bao giờ dám mở một cuộc tấn công quân sự tại Nam Ossetia nếu không bàn bạc trước với Tổng thống Mỹ G.W.Bush. Lãnh tụ Fidel Castro cũng cho rằng, Tổng thống M. Saakashvili là một kẻ phiêu lưu hiếm thấy trong lịch sử. Giới quan sát theo dõi còn nhận thấy ngay sau khi Georgia phát động cuộc chiến thì G.W.Bush gặp ngay Thủ tướng Vladimir Putin cũng đang có mặt tại Bắc Kinh để bày tỏ quan ngại của mình trước hành động đáp trả của Nga. Không những vậy, Mỹ còn nhanh chóng giúp Georgia đưa 2.000 binh lính tại Iraq về ngay vùng chiến sự, cung cấp cho Georgia khí tài đạn dược bằng máy bay thông qua một nước trung gian.
 |
|
Những người tị nạn từ Nam Ossetia ở trong các căn lều tạm tại Alagir,
miền nam nước Nga. Ảnh: Reuters |
Đương nhiên Nga biết rất rõ điều đó. Nhưng Nga không còn là quốc gia dễ bị Mỹ và phương Tây bắt nạt như những năm đầu sau khi Liên bang Xô viết tan rã. Nga đã nói “không” với Mỹ và phương Tây trong nhiều vấn đề quan trọng. Nga đã cảnh báo Mỹ và phương Tây, và không chấp nhận Georgia là thành viên của EU và NATO. Cái vũ khí của người Nga không chỉ là hạt nhân mà dầu khí đang là nhân tố sống còn của các nền kinh tế lớn và cũng là tiềm lực để cho Nga có tiếng nói xứng đáng trên trường quốc tế. Hành động đáp trả của Nga trước việc binh lính Georgia tàn sát thường dân ở Nam Ossetia, trong đó có nhiều công dân Nga và binh lính Nga gìn giữ hòa bình tại đây, cho thấy Tổng thống Saakashvili đã đi nước cờ sai lầm nghiêm trọng.
Nó tạo điều kiện cho các nhà lãnh đạo ở Kremlin thể hiện tính quyết đoán, vừa cho thấy “sức mạnh của chú gấu Nga” như thế nào. Những phản ứng của Mỹ và EU không thể buộc Nga dừng bước khi chưa đạt mục tiêu quân sự đề ra. Ông Saakashvili buổi sáng 9-8 tuyên bố tình trạng chiến tranh thì ngay chiều hôm đó kêu gọi Nga chấm dứt các hoạt động quân sự để đàm phán. Nhưng Nga không chấp nhận, không nói chuyện với Saakashvili vì “ông ta là một đối tác không tin cậy”.
Tất nhiên, cuộc chiến 5 ngày ở Nam Ossetia chỉ là phần nổi của “tảng băng chìm” trong quan hệ giữa Đông và Tây - một bên là Nga và bên kia là Mỹ và phương Tây. Còn sự ngạo mạn, hiếu chiến của M. Saakashvili trong việc phát động cuộc chiến tranh chớp nhoáng ở Nam Ossetia vừa qua chỉ có được khi ông ta nghĩ rằng phía sau lưng đã có chỗ dựa vững chắc là Mỹ và phương Tây nhưng kỳ thực những gì dư luận thấy rõ người đứng đầu chính quyền hiện nay ở Tbilisi đã biến Georgia thành “vật tế thần” cho các mưu toan mang tính chiến lược của các đồng minh của mình mà thôi!
Tuyết Minh
|