|
(Cadn.com.vn) - Chưa bao giờ các nhà lãnh đạo thế giới, các nhà quan sát chính trị, dư luận quốc tế và các cơ quan truyền thông lại đặt vấn đề về sự quay lại của thời kỳ Chiến tranh Lạnh hay là nguy cơ của cuộc chiến tranh hạt nhân kể từ khi xảy ra cuộc chiến tranh chớp nhoáng do Georgia phát động nhằm vào Nam Ossetia và sau đó là sự can thiệp mạnh mẽ của Nga như những ngày gần đây.
Trên bàn cờ chính trị hiện nay đang có những thay đổi rất lớn, khi Nga không coi Mỹ và phương Tây là đối tác quan trọng và tin cậy. Hành động can thiệp quân sự của Nga vào Georgia cho thấy, Moscow hiểu rất rõ các “Dự án đặc biệt” mà Mỹ và NATO đang triển khai ở Tbilisi và Kiev chính là nhằm cô lập và chống Nga chứ không phải là lớp sơn mà họ cố tô vẽ bấy lâu nay. Cho nên, sau khi quét sạch quân đội Georgia ở Nam Ossetia, Nga tiến một mạch vào lãnh thổ nước này và chiếm các vị trí chiến lược, thu nhiều phương tiện chiến tranh do Mỹ và phương Tây cung cấp. Trong thỏa thuận ngừng bắn 6 điểm do Pháp làm trung gian, Nga quyết tạo ra vùng đệm an toàn cho Nam Ossetia, và khi cần có thể can thiệp bằng quân sự ngay.
Gần đây, khi Mỹ và phương Tây dưới danh nghĩa viện trợ nhân đạo cho Georgia đã đưa tàu chiến vào cập cảng Batumi (Biển Đen), Nga tố cáo Georgia đang khôi phục quân đội, chuẩn bị chiến tranh du kích. Đồng thời, Nga đang tăng cường kiểm soát an ninh quanh căn cứ quân sự ở cảng Poti. Mỹ không úp mở khi liên tiếp đưa ra các tối hậu thư buộc Nga phải rút quân ngay vô điều kiện khỏi Georgia và tăng nhanh viện trợ quân sự cho nước này. Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, nước đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Liên minh Châu Âu (EU), triệu tập cuộc họp thượng đỉnh khẩn cấp của EU tại Brussels (Bỉ) bàn về tương lai các mối quan hệ giữa EU và Nga cũng như việc viện trợ cho Georgia vào ngày 1-9 tới.
 |
|
Tàu USS McFaul cập cảng Batumi của Georgia. Ảnh: AFP |
Trong khi đó, theo giới bình luận Nga, trong phiên họp khẩn ngày 25-8 xem xét tình hình liên quan cuộc xung đột Georgia - Ossetia, Duma quốc gia và Hội đồng Liên bang (Hạ và Thượng nghị viện) Quốc hội Nga đã nhất trí bỏ phiếu ủng hộ đề xuất độc lập của 2 tỉnh ly khai Abkhazia và Nam Ossetia. Phản ứng ngay sau đó, Bộ trưởng Tái hòa nhập Georgia Temur Yakobashvili tuyên bố cuộc bỏ phiếu của Quốc hội Nga là “không quan trọng”, đồng thời cho rằng việc này sẽ không dẫn tới một sự công nhận chính thức. Ông Yakobashvili nói: “Hai khu vực này không thể trở thành những quốc gia độc lập chỉ nhờ quyết định của Quốc hội Nga..., không có tổ chức quốc tế hay quốc gia nghiêm túc nào sẽ ủng hộ Nga trong việc này...”. Còn Tổng thống Georgia Mikhail Saakashvili trả lời phỏng vấn tờ “Giải phóng” của Pháp đăng ngày 25-8 cho rằng, việc Nga công nhận nền độc lập của Nam Ossetia và Abkhazia là một âm mưu nhằm “thay đổi các đường biên giới Châu Âu bằng vũ lực”, và hành động này của Moscow sẽ dẫn tới “những hậu quả thảm khốc”, kể cả đối với chính nước Nga.
Theo phân tích của tờ “Thương gia” (Nga), bản kế hoạch hòa bình 6 điểm do Tổng thống Pháp Nikolas Sarkozy dàn xếp thật ra đã “chết yểu” vì Nga không hài lòng với nguyên trạng được xác định trong kế hoạch này. Moscow đã sẵn sàng từ bỏ yêu sách nguyên tắc của mình là Tổng thống Georgia Mikhail Saakashvili phải ra đi để đổi lấy việc bảo đảm cho Abkhazia và Nam Ossetia có thể tách khỏi Georgia. Tuy nhiên, ngoài Tổng thống Sarkozy, không một nhà lãnh đạo nào của phương Tây ủng hộ việc này. Ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice và Thủ tướng Đức Angela Merkel đã thẳng thừng tuyên bố rằng, bảo đảm toàn vẹn lãnh thổ cho Georgia là một nguyên tắc bất di bất dịch của giải pháp hòa bình. Như vậy, “kế hoạch Sarkozy” không còn ý nghĩa gì đối với Nga nữa. Do đó, Điện Kremlin quyết định hành động theo kế hoạch riêng của mình là 2 viện của Quốc hội liên bang thúc đẩy việc chính thức công nhận độc lập của Abkhazia và Nam Ossetia. Sau khi hoàn thành tiến trình này, Nga mới sẵn sàng mở cuộc thương lượng mới về giải pháp hòa bình.
 |
|
Ông Eduard Kokoity (trái) - lãnh đạo của Nam Ossetia và ông Sergei Bagapsh - lãnh đạo của Abkhazia tại phiên họp bất thường của Thượng viện Nga ngày 25-8. Ảnh: Reuters |
Ở một phương diện nào đó có thể nói, Nga hiện đối đầu với Mỹ và phương Tây tại Georgia. Thủ tướng Đức Angela Merkel phát biểu trên kênh truyền hình ZDF của nước này rằng, việc Nga không rút hết quân sẽ là cản trở cho quan hệ 2 nước nhưng khẳng định không có chuyện quay trở lại thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Còn Hãng tin ANSA dẫn phát biểu của Giáo hoàng Benedict XVI trước các giáo dân trong ngày lễ thánh Angelus hôm 24-8 với thông điệp về một thế giới hòa bình, trong hoàn cảnh cuộc xung đột Nga-Georgia vẫn chưa được tháo ngòi nổ. Giáo hoàng nói: “Thế giới không nên quay trở lại với thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Cộng đồng thế giới không thể tiếp tục tìm cách giải quyết những xung đột mới theo cách thức của hệ thống 2 cực cũ. Cần phải tìm ra những giải pháp nhằm tháo ngòi cho những mâu thuẫn hiện tại và không nên sử dụng vũ lực cho những vấn đề đó”.
Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác thực tế hơn, cựu Thủ tướng Australia Paul Keating cho rằng, phương Tây đã o ép Nga và đối xử với Moscow như một “kẻ thù thực sự”, đồng thời phê phán cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, các Tổng thống Mỹ Bill Clinton và G.W.Bush đã “bỏ qua” cơ hội hòa bình và hợp tác với một nước Nga mới thời kỳ hậu Xô VIếT. Ông Keating chỉ trích các nhà lãnh đạo phương Tây đã cố áp đặt nền dân chủ lên các quốc gia khác trong khi sức mạnh của Mỹ đang có chiều hướng đi xuống và cho rằng không nên “rao giảng dân chủ mà cần nhìn cụ thể vào những gì các quốc gia này làm được”.
Theo ông Keating, sau sự tan rã của Liên Xô cũ và sau đó là khối Đông Âu vào những năm 1990, các nhà lãnh đạo phương Tây đã không biết nắm bắt cơ hội để duy trì “một kỷ nguyên hòa bình và hợp tác”, đồng thời họ đã thất bại trong việc đặt Nga vào một “cơ cấu chiến lược toàn cầu”. Ông nói rằng, cựu Tổng thống Mỹ G.H.W.Bush (Bush cha) đã nói nhiều về một trật tự thế giới mới, nhưng đến thời Tổng thống Clinton, rồi sau đó là Tổng thống G.W.Bush, họ chẳng làm được gì. Cựu Thủ tướng Australia cho rằng, dưới thời cựu Tổng thống Bill Clinton, Mỹ đã quá “hấp tấp” khi quyết định mời các quốc gia từng chịu ảnh hưởng của Nga gia nhập NATO. Các nước thành viên NATO hiện đã vây quanh nước Nga nên chỉ cần một sai lầm nhỏ thì một cuộc chiến hạt nhân do nước Nga khởi xướng sẽ nổ ra. Theo ông, Chiến tranh Lạnh đã qua đi nhưng nguy cơ về một cuộc chiến hạt nhân lại đang tăng cao!
Tuyết Minh
|