(Cadn.com.vn) - Cho đến nay, sau 10 ngày diễn ra cuộc bầu cử tổng thống, tình hình ở Iran vẫn tiếp tục căng thẳng khi chiến thắng thuộc về đương kiêm Tổng thống  Mahmoud Ahmadinejad. Ứng cử viên tổng thống thất cử, cựu Thủ tướng Hossein Moussavi, ngày 20-6 đã kêu gọi người dân Iran tiến hành các cuộc biểu tình trên toàn quốc trong trường hợp ông bị nhà chức trách nước này bắt giữ.

Cùng ngày, trong một tuyên bố đăng trên trang web “Kalemeh” của mình, ông Moussavi đã kịch liệt chỉ trích phát biểu của lãnh đạo tối cao Iran, đại giáo chủ Ali Khamenei bác bỏ việc có bất kỳ sự gian lận nào trong cuộc bầu cử gây tranh cãi hồi tuần trước. Trong tuyên bố, ông Moussavi nhấn mạnh đòi hỏi của ông về việc hủy kết quả cuộc bầu cử là quyền không thể chối bỏ và thề sẽ luôn sát cánh cùng người Iran để bảo vệ cho các quyền lợi của họ. Thậm chí, ông Moussavi tuyên bố sẵn sàng tử vì đạo và rằng ông sẽ tiếp tục con đường của mình.

Trong khi đó, cựu Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel và hiện là Bộ trưởng Kế hoạch chiến lược của nước này, ông Moshe Yalon, vừa đưa ra nhận định rằng, những hành động chống đối đang ngày càng tăng ở Iran rất có thể sẽ dẫn tới “một cuộc cách mạng sắc màu”, thậm chí là một cuộc nội chiến. Sáng 21-6, Kênh 2 của Đài Truyền hình Israel dẫn lời ông Moshe Yalon nói: “Tôi đã nói khi còn làm Tổng tham mưu trưởng và bây giờ muốn nhắc lại rằng có tới 70% dân chúng Iran chống lại chế độ của các Đại giáo chủ, và những hoạt động chống đối hiện nay rất có thể sẽ dẫn tới một cuộc nội chiến”. Ông này cũng cho rằng, nếu điều đó xảy ra, dù nó cũng không thể làm thay đổi chính sách hạt nhân của Iran, nhưng chí ít sẽ giúp tăng thêm sức mạnh cho cuộc đấu tranh chống “các thế lực Hồi giáo cực đoan đang cầm quyền Tehran”.

 

Cuộc biểu tình đã biến thành những cuộc xung đột đẫm máu. Ảnh: NYT

Tuy nhiên, ngày 20-6, phía chính quyền Iran cũng tỏ ra cứng rắn đối với phe đối lập, nhất là sau khi Đại giáo chủ Ali Khamenei bác bỏ việc có bất kỳ sự gian lận nào trong cuộc bầu cử ngày 12-6 vừa qua. Trước đó, ngày 19-6, ông Khamenei cũng cảnh báo rằng các thủ lĩnh đối lập sẽ phải chịu trách nhiệm về bất kỳ “vụ đổ máu và bạo lực” nào ở Iran. Phó Tư lệnh cảnh sát quốc gia nước này Ahmadreza Radan cho hay: “Tôi nhấn mạnh rằng tất cả các cuộc biểu tình tổ chức trong tuần qua đều là bất hợp pháp và kể từ hôm nay, bất kỳ cuộc tụ tập nào đả kích bầu cử đều sẽ là trái phép. Và cảnh sát sẽ đối phó với những cuộc biểu tình như vậy một cách cương quyết”. Cùng ngày, Hãng tin ISNA dẫn lời Bộ Nội vụ Iran cho hay, không hề có sự cho phép tổ chức tuần hành tại bất kỳ đâu trên cả nước trong ngày 20-6.

Tuyên bố của Bộ Nội vụ cũng khẳng định “những ai vi phạm điều này sẽ phải đối mặt với luật pháp”. Trong một bức thư gửi ông Moussavi, Chủ tịch Hội đồng an ninh quốc gia và cũng là Thứ trưởng Nội vụ Iran Abbas Mohtaj nói: “Nghĩa vụ quốc gia của ông (Moussavi) mách bảo ông nên kiềm chế kích động các cuộc tụ tập trái phép. Nếu kích động và hô hào các cuộc tuần hành trái phép, ông sẽ phải gánh chịu mọi hậu họa”. Ngoài ra, ông Mohtaj cũng bác bỏ những cáo buộc của ông Mousavi về việc “cảnh sát đang phá hoại tài sản của người dân”.

Có tin, khoảng 1.000-2.000 người biểu tình Iran đã tập trung trước Đại học Tehran, nơi gần với Quảng trường Enghelab - địa điểm dự kiến diễn ra cuộc tuần hành lớn trong ngày 20-6. Tuy nhiên, cảnh sát đã bắn đạn hơi cay và sử dụng vòi rồng để giải tán đám đông tụ tập tại đây. Hiện mọi ngả đường dẫn đến địa điểm này đều đã bị phong tỏa. Ngày 21-6, kênh truyền hình Press TV của Iran đưa tin có 13 người thiệt mạng và hơn 100 người khác bị thương trong các cuộc đụng độ giữa cảnh sát với những người biểu tình chống chính phủ hôm 20-6.  Hãng thông tấn Fars cho hay, con gái cựu Tổng thống Iran Rafsanjani-đối thủ của Tổng thống Ahmadinejad đã bị bắt do lãnh đạo cuộc biểu tình.

Trước những biện pháp mạnh của cảnh sát, Hội đồng Giáo sĩ Chiến đấu, một trong những tổ chức có kế hoạch tổ chức tuần hành, đã thông báo sẽ không tiến hành biểu tình do không xin được giấy phép. Đảng Etemad-e Melli, chính đảng của ứng cử viên tổng thống thất cử Mehdi Karoubi, cũng tuyên bố hủy bỏ cuộc biểu tình dự kiến trong ngày 20-6 tại trung tâm thủ đô Tehran với lý do “không xin được giấy phép”.

Những người ủng hộ cựu Thủ tướng Hossein Moussavi đụng độ với cảnh sát trên đường phố Tehran. Ảnh: AFP

Diễn biến của tình hình Iran được các nhà quan sát cho rằng đã xuất hiện rất rõ về  một cuộc “cách mạng sắc màu” như đã từng xảy ra ở Georgia, Ukraine... vì ngày càng có nhiều các hành động ủng hộ  của các lực lượng chống Iran ở nước ngoài tham gia ủng hộ và kích động các cuộc biểu tình và các  hành động bạo lực chống chính phủ  thông qua phe đối lập ở  trong nước. Các cuộc biểu tình ủng hộ ông Moussavi ở một số nước Châu Âu do Hội đồng Kháng chiến quốc gia Iran phát động. Các nhà tổ chức này cho biết, họ đã thuê 1.000 chiếc xe buýt để chở người biểu tình đến từ khắp nước Pháp và Châu Âu. Cảnh sát nói rằng, hầu hết đó là những người gốc Iran đang sinh sống tại các nước Châu Âu. Một điều khác thường nữa là, ngay sau khi có kết quả bầu cử, các cuộc biểu tình chống đối do ông Moussavi phát động thì chính quyền Mỹ nói rằng họ không can dự vào tình hình nội bộ nước này, cho dù có phàn nàn về thông tin có gian lận trong bầu cử.

Thế nhưng, ngày 20-6, phát biểu trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình CBS News, Tổng thống Mỹ Obama lại lên tiếng ủng hộ những người biểu tình khi nói rằng, ông hết sức quan ngại về “tinh thần và giọng điệu” trong bài phát biểu của thủ lĩnh tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, người đã cảnh báo sẽ trấn áp nếu người biểu tình tiếp tục các cuộc mít- tinh đường phố rầm rộ. Ông nhấn mạnh: Chính phủ Iran cần “nhận ra rằng thế giới đang dõi theo” và “cách thức nước này tiếp cận và đối phó với những người đang tìm cách để được lắng nghe thông qua các phương thức hòa bình sẽ là tín hiệu cho thấy thế nào là Iran”.

Trong khi đó, thủ lĩnh đảng Cộng hòa tại Hạ viện, ông John Boehner, nói trên kênh truyền hình Bloomberg của Mỹ rằng, ông Obama “cần phải hành động thực tế, mạnh mẽ và phải thể hiện rõ việc ông sẽ không đàm phán với Iran chừng nào họ chưa bắt đầu đối xử với nhân dân của họ một cách tôn trọng”. Quốc hội Mỹ ngày 19-6 đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết lên án Iran trấn áp những người biểu tình chống chính phủ. Nghị quyết được cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ thông qua này lên án hành vi “bạo lực đang diễn ra” của Chính phủ Iran và việc chính quyền Iran chặn internet và điện thoại di động. Nghị quyết cũng bày tỏ sự ủng hộ đối với quyền tự do của những công dân Iran. Cũng có tin xuất hiện mâu thuẫn giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama với Phó Tổng thống Joe Biden trong cách thức phản ứng đối với các vụ biểu tình về kết quả bầu cử tổng thống ở Iran.

Lê Minh Châu