Quân đội Mỹ tham gia cuộc tập trận NATO tại căn cứ quân sự Vaziani, Georgia.

(Cadn.com.vn) - Tối 27-6, tại đảo Corfu của Hy Lạp lần đầu tiên đã diễn ra cuộc gặp cấp ngoại trưởng Nga - NATO kể từ khi xảy ra cuộc xung đột tại Nam Ossetia đầu tháng 8-2008.

Phát biểu trước khi khai mạc kỳ họp Hội đồng Nga - NATO cấp ngoại trưởng, Đại diện THƯờNG trực Nga tại NATO, ông Dmitry Rogozin, tuyên bố đây là sự kiện đánh dấu việc chính thức nối lại cuộc đối thoại chính trị giữa Nga và NATO. Trong khi đó phát biểu với các phóng viên trước khi chủ trì cuộc họp này, Tổng Thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer nói: “Tôi tin tưởng đây sẽ là bước tái khởi động cho mối quan hệ giữa chúng ta”.

Vấn đề đặt ra cho hai bên tại kỳ họp là phải đưa ra câu trả lời cho vấn đề liệu Nga và NATO có thể tính đến lập trường của nhau trên tư cách là những đối tác bình đẳng. Bởi trong bối cảnh hiện tại, ngay nội bộ NATO có những nước thành viên tích cực ủng hộ việc phát triển quan hệ với Nga, nhưng cũng có những nước giữ lập trường đối đầu với Moscow. Trước đó, những nỗ lực để chính thức nối lại hoạt động của Hội đồng NATO-Nga đã bị cản trở khi Moscow rút khỏi cuộc họp dự kiến được tổ chức hồi tháng 5, sau việc NATO tuyên bố vẫn sẽ tiếp tục các cuộc tập trận ở Georgia. Nhưng nhiều ngoại trưởng đã nhấn mạnh trước thềm hội nghị, rằng giữa Nga và NATO tồn tại lợi ích chung của việc hợp tác trong các vấn đề an ninh từ chống chủ nghĩa khủng bố và cướp biển cho tới đối phó với tình trạng biến đổi khí hậu. Ông Dmitry Rogozin cho các nhà báo biết chương trình nghị sự của kỳ họp là thảo luận những nguy cơ mới đối với an ninh quốc tế, vấn đề không phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và triển vọng nối lại tiếp xúc quân sự Nga - NATO. Theo người phát ngôn NATO James Appaturai, NATO sẵn sàng thảo luận sáng kiến của Tổng thống Nga Dmitry Medvedev về việc soạn thảo một hiệp ước an ninh mới cho Châu Âu, dù vẫn hài lòng về hoạt động của những cơ chế hiện tại như NATO và Tổ chức An ninh và Hợp tác Châu Âu (OSCE). Phát biểu trước các phóng viên tại đảo Corfu, Hy Lạp, nơi các ngoại trưởng Nga và NATO sẽ tiến hành cuộc họp của Hội đồng NATO-Nga, Thủ tướng Italia  Berlusconi nói: “Tôi đã có cuộc điện đàm kéo dài 30 phút với Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, người đã ủy nhiệm cho tôi bày tỏ, nhân danh Liên bang Nga, nguyện vọng chân thực tái khởi động quan hệ hợp tác đầy đủ với các quốc gia thành viên NATO”.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov phát biểu trong một cuộc họp báo sau cuộc gặp cấp ngoại trưởng Nga – NATO. Ảnh: AP

Theo Reuters và Avafphats phát đi từ Corfu (Hy Lạp), NATO và Nga đã nhất trí tái khởi động quan hệ hợp tác chính thức về các mối đe dọa an ninh sau 10 tháng gián đoạn bởi cuộc chiến 5 ngày giữa Nga và Georgia hồi tháng 8 năm ngoái. Thỏa thuận trên đạt được sau khi Tổng Thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer cho biết, 2 bên đã thừa nhận hiện là thời điểm để khởi động các nỗ lực chung chống lực lượng phiến quân và nạn buôn lậu ma túy ở Afghanistan, cướp biển ở Somali, cũng như khủng bố và phổ biến hạt nhân. Phát biểu tại cuộc họp báo sau khi kết thúc cuộc họp của Hội đồng NATO - Nga, ông Scheffer xác nhận đã đạt được mục tiêu “khôi phục hoàn toàn hoạt động” của Hội đồng này. Trước đó, Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết Mỹ và Đức tái khẳng định cam kết hướng tới “một mối quan hệ bền vững hơn với Nga”.

Sau cuộc hội đàm với Thủ tướng Đức Angela Merkel tại Nhà Trắng, Tổng thống Obama, người sẽ tới Nga vào đầu tháng 7-2009, nêu rõ: “Giữa lúc tôi chuẩn bị thăm Moscow, Thủ tướng Merkel và tôi đã tái khẳng định cam kết hướng tới mối quan hệ bền vững hơn với Nga”. Về phần mình, bà Merkel cho rằng, chuyến thăm Nga của ông Obama sẽ rất quan trọng đối với Đức và Liên minh Châu Âu (EU).

Tuy nhiên, một vấn đề khác đang tồn tại và cũng không kém phần quan trọng vốn gây chia rẽ Nga - NATO, đó là Georgia. Phát biểu sau cuộc đối thoại NATO - Nga, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov khẳng định việc Nga công nhận nền độc lập của 2 khu vực ly khai khỏi Georgia là Nam Ossetia và Abkhazia sau cuộc chiến hồi tháng 8-2008 là “không thể đảo ngược”. Sau khi nhất trí với các ngoại trưởng NATO để lần đầu tiên sau gần một năm tái khởi động Hội đồng Nga - NATO, tiếp sau các cuộc đàm phán không chính thức trên đảo Corfu của Hy Lạp, ông Lavrov tuyên bố: “Tất cả phải chấp nhận những thực tế mới, và những quyết định mà Nga đưa ra sau cuộc xung đột (ở Georgia) là không thể đảo ngược”. Trong khi đó, phát biểu với ông Lavrov, Tổng Thư ký NATO Jaap de Hoop Scheffer, người sẽ mãn nhiệm và tháng 8 tới, thừa nhận giữa hai bên vẫn tồn tại “những khác biệt cơ bản” trong vấn đề Georgia. Tuy nhiên, ông khẳng định điều này sẽ không là rào cản đối với quan hệ hợp tác giữa Nga và NATO.

Lê Minh Châu