(Từ trái qua) Chủ tịch Cuba Raul Castro, ông Manuel Zelaya và Tổng thống Venezuela trong một cuộc gặp ở Managua. Ảnh: Reuters

(Cadn.com.vn) - Tình hình Honduras sau cuộc đảo chính quân sự hôm 28-6 tiếp tục có những diễn biến phức tạp. Đáp lại sự chỉ trích của Tổng thống Venezuela Hugo Chavez, Tổng thống lâm thời Honduras Roberto Micheletti cho biết, quân đội Honduras đã làm những gì cần làm để bảo vệ chân giá trị của hiến pháp nước này, đồng thời gạt sang một bên lời cáo buộc rằng quân đội đã tiến hành một cuộc đảo chính. Ông Micheletti khẳng định: Chính phủ Honduras đã hoàn toàn sẵn sàng để đối phó với mọi mối đe dọa có thể từ “bất kỳ thế lực hay nhóm người nào”. Ngày 29-6, ông Roberto Micheletti, người tiếp quản quyền lực tại Honduras sau cuộc đảo chính quân sự, đã tuyên thệ nhậm chức trước nhóm 5 bộ trưởng đầu tiên - những người sẽ cùng với ông lèo lái đất nước Honduras trong giai đoạn TổNG thống tạm quyền dự kiến kéo dài 6 tháng. Cùng ngày, phóng viên AFP cho hay, nhiều người đã bị thương trong các vụ đụng độ bùng phát giữa quân đội Honduras và người biểu tình phản đối việc Tổng thống Zelaya bị lật đổ. Truyền hình cũng cho thấy hình ảnh người biểu tình ném đá về phía cảnh sát và họ bị đáp trả bằng hơi cay. Có tin 15 người biểu tình bị thương, một số người khác bị bắt.

Trong khi đó, cộng đồng quốc tế tiếp tục lên án cuộc đảo chính quân sự lật đổ TổNG thống đương quyền Manuel Zelaya. Phát biểu với các phóng viên sau cuộc hội đàm tại Phòng Bầu dục với Tổng thống Colombia Alvaro Uribe, Tổng thống Mỹ Barack Obama cảnh báo cuộc đảo chính nói trên là một bước thụt lùi cho sự phát triển chính trị ở Tây Bán cầu. Tổng thống Mỹ nói: “Tổng thống Zelaya đã được bầu một cách dân chủ. Ông ấy vẫn chưa kết thúc nhiệm kỳ của mình. Chúng tôi tin rằng cuộc đảo chính này là không hợp pháp và rằng Tổng thống Zelaya vẫn là Tổng thống của Honduras, vị TổNG thống được bầu một cách dân chủ tại đây. Nó là một tiền lệ xấu nếu như người ta bắt đầu đi lùi tại nơi mà họ đang coi vụ đảo chính quân sự như một phương tiện chuyển tiếp chính trị hơn là những cuộc bầu cử dân chủ”.

Những người ủng hộ Tổng thống bị lật đổ Manuel Zelaya đụng độ với quân đội.  Ảnh: AFP

Trong tuyên bố chính thức về tình hình tại Honduras sau cuộc họp tại thủ đô Managua của Nicaragua, các nước thành viên “Liên minh Boliva cho Châu Mỹ” (ALBA) gồm Bolivia, Cuba, Cộng hòa Dominica, Ecuador, Nicaragua, Saint Vincent, Grenadines, và Venezuela, khẳng định: “Bác bỏ và chỉ trích vụ đảo chính mà quân đội Honduras thực hiện chống ông Jose Manuel Zelaya, Tổng thống theo Hiến pháp của Cộng hòa Honduras, với sự đồng lõa của các lực lượng chính thể đầu sỏ và phản cách mạng tại nước này”. Tuyên bố cũng “yêu cầu vãn hồi trật tự luật pháp tại CH Honduras và phục chức cho ông Manuel Zelaya, Tổng thống hợp hiến của nước này”, đồng thời khẳng định các nước ALBA sẽ không thừa nhận “bất kỳ chính phủ nào khác ngoài chính phủ được bầu một cách dân chủ của Tổng thống Zelaya”. Các nước ALBA cũng hối thúc các lực lượng vũ trang Honduras “ngay lập tức trở về doanh trại để tránh các vụ việc có thể dẫn đến đổ máu”. Tổng thống El Sanvador Mauricio Funes tuyên bố ông đã ra lệnh đóng cửa sứ quán nước này tại Honduras để bày tỏ sự ủng hộ của mình với vị Tổng thống vừa bị lật đổ, ông Manuel Zelaya. Bộ Ngoại giao Brazil thông báo đại sứ của nước này sẽ không quay lại Honduras cho tới khi vị Tổng thống vừa bị phế truất, ông Manuel Zelaya, trở lại nắm quyền. Chính phủ Mỹ khuyến cáo các công dân nước này không nên tới Honduras do cuộc đảo chính quân sự hôm 28-6 đã dẫn tới “tình hình bất ổn định về an ninh và chính trị” tại quốc gia Trung Mỹ này. Lãnh tụ Cuba Fidel Castro đã gọi cuộc đảo chính trên là “một lỗi lầm tự sát” và cho rằng không có chỗ cho các cuộc thương lượng với giới lãnh đạo hiện nay của nước này. Trong bài báo viết cho phương tiện truyền thông nhà nước, lãnh tụ Fidel Castro nhấn mạnh: “Cần phải yêu cầu họ (các nhà lãnh đạo hiện nay ở Honduras) từ chức và các sĩ quan trẻ không hàm ơn giới thủ lĩnh hàng đầu nên tiếp quản quân đội”.

Còn Chủ tịch Đại Hội đồng LHQ Miguel D’Escoto Brockmann đã hối thúc tổ chức quốc tế gồm 192 quốc gia thành viên này cân nhắc những giải pháp để giúp Tổng thống bị lật đổ của Honduras được phục hồi quyền lực một cách hòa bình. Phát biểu khai mạc phiên họp toàn thể đặc biệt tại Đại Hội đồng LHQ ngày 29-6, Chủ tịch D’Escoto cho biết, ông đã mời Tổng thống Honduras Manuel Zelaya, người đã bị buộc lưu vong tại Costa Rica sau cuộc đảo chính quân sự sáng 28-6, tới New York và thông báo trực tiếp với các thành viên Đại hội đồng về tình hình ở đất nước ông. Chủ tịch D’Escoto khẳng định vụ lật đổ ông Zelaya là “một đòn tấn công tàn bạo vào nền dân chủ của Honduras” và Đại Hội đồng LHQ sẽ chỉ trích vụ việc này.

Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton khẳng định ưu tiên hàng đầu của Washington hiện nay là vãn hồi trật tự hiến pháp và dân chủ tại Honduras. Bà Clinton cũng cho rằng, vụ lật đổ Tổng thống Zelaya đã “tiến triển thành một vụ đảo chính”. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Andrey Nesterenko tuyên bố Moscow cực lực lên án cuộc đảo chính tại Honduras và kêu gọi nhanh chóng vãn hồi trật tự và hiến pháp tại nước này. Tuyên bố nhấn mạnh tất cả các lực lượng ở Honduras cần phải hành động trên cơ sở tuân thủ nghiêm chỉnh hiến pháp và pháp luật của nước này và mọi hành động khác đều chỉ góp phần làm cho tình hình Honduras bất ổn hơn.

Đặc biệt, ngày 29-6, Tổng thống vừa bị phế truất của Honduras Manuel Zelaya tuyên bố sẽ về nước vào ngày 2-7 tới, để đương đầu với cuộc đảo chính quân sự hồi cuối tuần qua khiến ông phải sống lưu vong. Phát biểu tại thủ đô của Nicaragua, ông Zelaya nói rằng Tổng Thư ký Tổ chức Các quốc gia Châu Mỹ (OAS), ông Miguel Insulza đã đề nghị sẽ hộ tống ông về nước, sau khi tham dự hội nghị tại Washington về khủng hoảng chính trị ở Honduras vào ngày 1-7 tới. Tổng thống bị phế truất của Honduras cho biết, ông đã chấp thuận đề nghị này.

Lê Minh Châu