 Trung Quốc - Philippines trước nguy cơ đối đầu quân sự

(Cadn.com.vn) - Những mâu thuẫn trong chính sách của Trung Quốc về vấn đề Biển Đông khiến tình hình ở khu vực này nóng lên, báo cáo của Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG) cho biết.

Báo cáo mới nhất này công bố ngày 23-4 cho rằng, cuộc đấu đá giữa các cơ quan thuộc chính phủ Trung Quốc về vấn đề chính sách và ngân sách đe dọa làm leo thang căng thẳng với các bên láng giềng của Bắc Kinh xoay quanh vấn đề tranh chấp lãnh hải trên Biển Đông, với việc quân đội nước này huênh hoang cảnh báo về tình trạng đối đầu trong khu vực.

Vì vậy, Trung Quốc cần một “chính sách nhất quán” trên Biển Đông nếu nó muốn giải quyết hòa bình các tranh chấp. Theo báo cáo trên, chính “xung đột nhiệm vụ” và “sự phối hợp yếu kém” giữa các cơ quan chính phủ Trung Quốc chịu trách nhiệm về chính sách trên Biển Đông cũng cản trở nỗ lực trỗi dậy hòa bình của Bắc Kinh.  ICG cho rằng, có ít nhất 11 cơ quan cấp bộ và 5 cơ quan hành pháp cấp thấp hơn tại Trung Quốc có vai trò trong việc quản lý Biển Đông. Trong khi đó, Hải quân Trung Quốc lợi dụng các cuộc tranh chấp chủ quyền này để hợp thức quá trình hiện đại hóa.

Washington – Manila vẫn tập trận...

Trung Quốc tranh chấp lãnh hải trên Biển Đông với Việt Nam, Philippines, Brunei, Malaysia và đảo Đài Loan. Các nước và vùng lãnh thổ quan ngại về  thái độ ngày càng hung hăng của Trung Quốc trong các tuyên bố chủ quyền liên quan tới Biển Đông cũng như các đảo và bãi đá ngầm ở vùng biển này. Thật vậy, trong những tuần qua, căng thẳng giữa Manila và Bắc Kinh đã gia tăng quá mức và có nguy cơ biến thành một cuộc đối đầu quân sự mà theo cáo buộc của Philippines là do Trung Quốc quá tham lam.

Mọi việc bắt đầu từ vụ va chạm giữa tàu chiến Philippines với 2 tàu hải giám của Trung Quốc khi tàu của Manila đang cố gắng bắt các ngư dân Trung Quốc đánh bắt trái phép trên Biển Đông hôm 10-4. 2 tàu hải giám Trung Quốc đã ngăn cản vụ bắt giữ và bảo vệ các ngư dân của mình tại bãi đá ngầm tranh chấp Scarborough. Tình hình sau đó càng căng như dây đàn khi các quan chức Philippines yêu cầu Trung Quốc đưa vụ tranh chấp lên LHQ phân xử, một quá trình buộc cả hai xác định những tuyên bố chủ quyền. Tuy nhiên, Bắc Kinh khẳng định chỉ đàm phán song phương.

Căng thẳng tiếp tục có nguy cơ biến thành cuộc đối đầu quân sự khi Philippines tập trận quân sự với Mỹ tại khu vực này. Bắc Kinh đã tố ngược lại rằng, chính Philippines chứ không phải Trung Quốc đã làm gia tăng căng thẳng vì cuộc tập trận “Vai kề vai” với Mỹ. Ông Zhang Hua, phát ngôn viên Đại sứ quán Trung Quốc khẳng định, nước này không làm trầm trọng thêm tình hình như một số người đã nói đồng thời khẳng định, Bắc Kinh không điều tàu hải quân đến vùng tranh chấp nói trên mà đó chỉ là các tàu dân sự.

Tuy nhiên, theo AP ngày 23-4, Bắc Kinh điều thêm nhiều tàu giám sát và tàu chiến quân sự đến khu vực tranh chấp với Manila ở Biển Đông mà không có một khuôn khổ pháp lý rõ ràng để khẳng định chủ quyền theo “đường lưỡi bò”. Việc Trung Quốc cử các tàu tuần tra lớn hơn đến khu vực này chắc chắn sẽ khiến xung đột bùng phát trong khi cuộc tập trận chung Mỹ - Philippines vẫn tiếp tục diễn ra.

...  trong khi các tàu của Trung Quốc và Philippines vẫn cố thủ tại bãi đá ngầm tranh chấp Scarborough. Ảnh: Reuters

Trong bối cảnh này, Philippines ngày 23-4 tuyên bố sẽ chính thức bàn với Mỹ, đồng minh chủ chốt của Manila, về tranh chấp chủ quyền ngày càng căng thẳng giữa nước này với Trung Quốc. Mỹ và Philippines ràng buộc bởi một hiệp ước quốc phòng, theo đó Washington cam kết sẽ hỗ trợ đồng minh yếu ớt của mình trong trường hợp bị khiêu khích quân sự. Hành động này của Manila có thể khiến Trung Quốc tức giận do Bắc Kinh một mực tuyên bố Washington không nên can dự vào vấn đề tranh chấp tại khu vực. Trước đó, Trung tướng Duane Thiessen, Tư lệnh lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ ở khu vực Thái Bình Dương cũng công khai khẳng định giá trị của Hiệp ước phòng thủ chung Mỹ - Philippines, bày tỏ lập trường mạnh mẽ nhất từ một quan chức Mỹ về tình hình đang căng thẳng Manila- Bắc Kinh.

Biển Đông đang “dậy sóng” trước tham vọng của Trung Quốc. Năm 2009, Bắc Kinh đệ trình lên LHQ bản đồ đường chín đoạn hay còn gọi là “đường lưỡi bò”, tuyên bố chủ quyền hầu như toàn bộ khu vực. Tuy nhiên, tuyên bố này bị LHQ và cộng đồng quốc tế lên án. Bản thân Trung Quốc cũng không thể xác định mức độ chính xác trong tuyên bố của mình, gây nhầm lẫn và nhen nhóm các cuộc xung đột ở khu vực này.

Trúc Linh