(Cadn.com.vn) - Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 25-6 bắt đầu chuyến công du một loạt nước Trung Đông, tìm kiếm ảnh hưởng ở khu vực giàu dầu mỏ này.

Xung đột đẫm máu ở Syria, giải quyết xung đột Palestine-Israel và cả chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Iran nằm trong chương trình nghị sự của ông Putin đến 3 nước gồm Israel, Palestine và Jordan.

Chặng dừng chân đầu tiên của ông Putin ở Trung Đông là Israel, nơi cách đây 7 năm ông Putin cũng chính là vị Tổng thống Nga đầu tiên đến đây. Tổng thống Nga có các cuộc hội đàm với tổng thống và thủ tướng nước chủ nhà bàn về quan hệ song phương trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, nhân văn và công nghệ cao cũng như các vấn đề quốc tế.

Tổng thống Nga bắt đầu công du đến Israel sau 7 năm. Ảnh: AP

Đến Trung Đông hất cẳng Mỹ

Sau Irsael, ông Putin sẽ sang Palestine, Jordan gặp gỡ các nhà lãnh đạo nước này nhằm tháo gỡ những vướng mắc về hòa bình ở Trung Đông và thúc đẩy tiến trình này sau nhiều năm ngừng trệ.

Nhưng một mục đích khác mà chúng ta còn dễ nhận thấy là chuyến công du Trung Đông đầu tiên của ông Putin kể từ khi ông trở lại điện Kremlin còn nhằm tìm kiếm sự ủng hộ với Moscow và xem xét phản ứng của các bên về cách thức xử lý vấn đề Syria của Nga, nhất là Israel. Tel Aviv và Moscow có mối quan hệ văn hóa mạnh mẽ khi có đến hơn một triệu người Liên Xô cũ hiện đang sinh sống ở Israel. Tuy nhiên, mối quan hệ chính trị lại luôn căng thẳng bởi Israel vốn nằm trong trục liên kết chống Liên Xô cũ cùng với một số quốc gia Arab. Vì vậy, ngay sau khi trở lại Điện Kremlin, ông Putin nhấn mạnh tầm quan trọng của khu vực Trung Đông trong hệ thống các ưu tiên chính sách đối ngoại của Moscow trong bối cảnh Mỹ đang bị “thất sủng” ở đây là lấy Israel là trọng tâm.

Ngoài vấn đề Syria, chương trình hạt nhân của Iran cũng là trọng tâm trong chuyến đi này của ông Putin. Cùng với Mỹ, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức, Nga là một phần của một nhóm của các cường quốc P5+1 đàm phán với Iran để đảm bảo quốc gia Hồi giáo này không phát triển vũ khí hạt nhân. Mặc dù các cuộc hội đàm hiện vẫn chưa tìm ra được đáp án cho bài toán Iran, song có thể thấy rõ, Nga có một chiến thuật mềm hơn so với các quốc gia phương Tây, phản đối bất kỳ lệnh trừng phạt hơn nữa đối với Iran và cảnh báo Israel không tấn công các địa điểm hạt nhân của Tehran.

Và trên hết, chuyến thăm của ông Putin đến Israel cũng như muốn gửi một thông điệp ngầm đến Tổng thống Mỹ Barack Obama, người chưa từng viếng thăm quốc gia đồng minh thân cận của mình trong hơn 3 năm làm Tổng thống. “Rõ ràng có một “lực đẩy” trong chuyến thăm này là thông điệp đến với người Mỹ: “Nga đang chơi ở đây, Mỹ chớ xen vào”. Trong khi Mỹ đang suy giảm ảnh hưởng tại Trung Đông, Moscow chắc chắn xem đây là “cơ hội vàng” để hất cẳng Washington và thiết lập cho mình một vị trí vững chắc.

Trọng tâm Syria

Nga chắc chắn có bài học kinh nghiệm sau khi “im lặng” trước việc HĐBA LHQ ra nghị quyết mở đường cho phương Tây mở cuộc chiến đẫm máu lật đổ Tổng thống Libya Gaddafi. Ông Putin, lúc đó là Thủ tướng Nga, so sánh cuộc chiến này như là “cuộc thập tự chinh thời Trung cổ”. Đó là lý do mà Moscow đã 2 lần phủ quyết nghị quyết của HĐBA LHQ về vấn đề Syria.

Bằng cách sử dụng quyền phủ quyết trong các nghị quyết của HĐBA LHQ nhằm hạ bệ Tổng thống Syria, Nga muốn chứng tỏ với Mỹ và Châu Âu rằng, họ sẽ không cho phép ai tự quyết định số phận của các quốc gia khác. Tuy nhiên, chính việc này đã khiến Nga bị tổn hại ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông luôn biến động và xung đột này. Nhưng lập trường của Nga về Syria dần thay đổi - khi Moscow nói rằng họ không ủng hộ Tổng thống Assad mà chỉ có người Syria mới có thể quyết định số phận của mình. Mục đích của ông Putin rất đơn giản: chứng tỏ cho phương Tây và người dân trong nước rằng, Nga vẫn đóng vai trò mạnh mẽ ở Trung Đông, và rằng không có vấn đề nghiêm trọng nào có thể được giải quyết nếu không có Moscow.

Trở lại Điện Kremlin và chính sách đối ngoại một lần nữa trở thành ưu tiên hàng đầu,  ông Putin muốn chứng tỏ với thế giới Arab rằng, Moscow không chống lại các nhiệm vụ vì dân chủ của các nhà nước Arab. Tuy nhiên, về vấn đề Syria, ông Putin nhận thấy việc thuyết phục các quốc gia Arab tin rằng, “Nga là một phần của các giải pháp cho các vấn đề”, thật sự không đơn giản. Bởi Syria vẫn là “món hời” của Nga khi vẫn là bạn hàng mua bán vũ khí lớn của Moscow và còn là nơi Điện Kremlin đặt căn cứ quân sự cảng nước sâu trong vùng Địa Trung Hải.

Nhưng chuyến đi của ông Putin lần này đã phần nào tháo gỡ những vướng mắc đó khi Nga bày tỏ đang sẵn sàng chìa tay với Trung Đông.

Trúc Linh