Báo Công An Đà Nẵng

Anna Ratkevich: Vẽ để diễn tả những cái thấy mà ngôn ngữ nhiếp ảnh không thể lột tả

Thứ năm, 01/10/2026 09:40
Nấm Suillus Latteri
Nấm trứng gà

Anna Ratkevich cho biết, cô đã có 11 năm sinh sống ở Việt Nam, cụ thể tại Đà Lạt. Anna Ratkevich cùng chồng thuê nhà ở gần Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà để tiện cho công việc đi rừng, tìm hiểu, nghiên cứu các loài động - thực vật, cũng như các loại nấm đang sinh sống tại Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà. Từ những quan sát của mình về các loài nấm rừng mọc ở Vườn Quốc gia Bidoup - Núi Bà, cô đã vẽ khảo tả chính xác tuyệt đối những mẫu vật nấm. "Đó gần như là yêu cầu bắt buộc đối với một nhà minh họa khoa học về thực vật. Mỗi tác phẩm minh họa thực vật là một bản mô tả đầy đủ các chi tiết của loài thực vật được quan sát", Anna Ratkevich chia sẻ. "Nếu chỉ sao chép nguyên dạng các chi tiết của từng mẫu vật nấm sao không sử dụng máy ảnh hoặc camera điện thoại hay các thiết bị ghi hình - quay phim chuyên dụng khác để tiết kiệm thời gian và công sức phải bỏ ra so với vẽ?", tôi hỏi. Trả lời câu hỏi của tôi, cô bảo nhà minh họa khoa học thực vật biết rõ cái gì quan trọng, cái gì cần nhấn mạnh, cái gì cần loại bỏ, chi tiết nào cần phóng to để làm đậm nét đối tượng nghiên cứu. Trong khi đó, với các thiết bị kỹ thuật số, mẫu vật như thế nào, các thiết bị kỹ thuật số sẽ ghi lại y như vậy. Thêm nữa, ở điều kiện thiếu sáng, các thiết bị kỹ thuật số khó bắt trọn các chi tiết của mẫu vật nhưng nhà minh họa khoa học thực vật thì vẫn có thể giải quyết ổn thỏa bằng vẽ thủ công.

Vẽ nấm rừng, với Anna Ratkevich, nó là sở thích. Vẽ nấm rừng cũng là cách cô bày tỏ tình yêu của mình với thiên nhiên. Anna Ratkevich muốn nhờ những tác phẩm vẽ nấm rừng chuyển tải đến người xem tranh vẻ đẹp của các loại nấm, qua đó truyền đi thông điệp về tình yêu rừng. Từ chỗ thấy được sự đa dạng sinh học trong môi trường rừng, thấy được vẻ rực rỡ sắc màu của từng loài nấm rừng, mọi người sẽ ra sức bảo vệ rừng, bảo vệ sự thuần khiết của thiên nhiên.

Nấm Hygrocybe đỏ tươi
Anna Ratkevich

Như đã nói ở phần trên, vẽ minh họa khoa học thực vật, cô trước tiên phải "phụng sự khoa học", nghĩa là phải mô tả chính xác sự thật khoa học, từ việc xác định tên khoa học của loài mình vẽ, bổ sung những thông tin khoa học liên quan, nhờ các nhà thực vật học hiệu đính đến việc hoàn thiện bản vẽ, thêm chú thích các chi tiết trong tranh. Tuy vậy, Anna Ratkevich cũng không quên "phụng sự nghệ thuật" bằng chính vẻ đẹp tạo hình toát ra từ các tác phẩm vẽ nấm rừng. Tác phẩm vẽ nấm rừng của cô, nhìn rất thực nhưng nó là cái thực được nhận thấy sau một quá trình dài quan sát. Do vậy, cái thực đó có chiều sâu, mang chất hội họa rõ rệt. Mỗi tác phẩm vẽ nấm rừng là một điểm chạm cảm xúc - nơi Anna Ratkevich tìm thấy "những cái thấy mà ngôn ngữ nhiếp ảnh không thể lột tả". Thông qua các tác phẩm vẽ nấm rừng, cô mong muốn kết nối với nghệ sĩ, nhà sưu tập, công chúng nghệ thuật ở Đà Lạt lan tỏa tình yêu rừng, tình yêu thiên nhiên, chung tay giữ gìn sự đa dạng sinh học.

TRỊNH CHU