(Cadn.com.vn) - Theo báo cáo của cơ quan chức năng, đến cuối năm 2014, cả nước có 204.377 người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý, tăng gần 4 lần trong 20 năm (kể từ năm 1994 đến nay); người nghiện ma túy đã có ở 100% các tỉnh, thành phố, gần 90% quận, huyện và khoảng 70% số xã, phường, thị trấn, ở mọi thành phần trong xã hội: học sinh, sinh viên, cán bộ công chức, viên chức, người lao động; tỷ lệ tái nghiện còn khá cao khoảng 70-80%, có nơi 90%... Chính vì vậy, làm thế nào để nâng cao hiệu quả cai nghiện ma túy (CNMT), giảm tỷ lệ tái nghiện ma túy (TNMT) đang là vấn đề bức xúc của xã hội và được sự quan tâm chỉ đạo quyết liệt của UBND TP Đà Nẵng.

CNMT bằng YHCT thể hiện nhiều ưu điểm

Có thể nói, phương pháp CNMT của Bệnh viện Y học Cổ truyền TP Đà Nẵng (BVYHCT TP) đã thành công và thể hiện nhiều ưu điểm hơn so với các phương pháp CNMT khác, như tỷ lệ CNMT thành công cao (kể cả những trường hợp khó thành công như nghiện nặng, nghiện lâu năm, nghiện MT tổng hợp); cắt cơn nhẹ nhàng, êm ái, ít vật vã và chỉ sau một tuần CNMT không còn hầu hết các triệu chứng trong hội chứng cai như thèm thuốc, ngáp, chảy nước mắt nước mũi, toát mồ hôi, nổi da gà, đau mỏi khớp, co cơ, nôn, tiêu chảy và mất ngủ…

Từ thành công của trường hợp cai nghiện đầu tiên tại BV đối với T.T.A. bị nghiện nặng (thời gian nghiện lâu, nghiện nặng, từng CNMT nhiều lần nhưng không quá 3 ngày lại thất bại), đã tạo được tiếng vang, thu hút bệnh nhân trong cả nước. Nhờ đó, đến nay, BVYHCT TP đã thu dung điều trị cắt cơn nghiện MT và duy trì điều trị chống tái nghiện cho gần 100 bệnh nhân đến từ khắp các tỉnh, TP trong cả nước.

CNMT bằng YHCT tại Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề 05-06 TP Đà Nẵng.

Sự lựa chọn của người nghiện

Khi được phỏng vấn về phương pháp CNMT của BV YHCT TP, đa số người nghiện nặng đều cho rằng họ lựa chọn phương pháp này vì đã nhiều lần CNMT không thành công bằng những phương pháp khác. T., một con nghiện có "thâm niên" gần 10 năm, nghiện nhiều loại MT khác nhau và từng CNMT nhiều lần không thành công, cho biết: "Tôi thật vui khi đã CNMT thành công nhờ BV YHCT TP. Tại đây, tôi được chăm sóc chu đáo, tận tình như một bệnh nhân, chứ không phải cảm giác là tội phạm như một số phương pháp CNMT của những nơi cai nghiện MT khác. Rất nhiều người nghiện cũng đã đăng ký CNMT bằng YHCT và đã thành công".

Cùng với CNMT tại BV YHCT TP, đội ngũ thầy thuốc, lương y của BV còn đến Trung tâm Giáo dục- Dạy nghề 05-06 TP (TTGDDN) để phối hợp cán bộ ở đây CNMT cho các học viên. Ông Phạm Tạo - Phó Giám đốc TTGDDN 05-06 TP Đà Nẵng cho biết: "TT hiện có 382 học viên đang cai nghiện. Hiệu quả ban đầu CNMT của BV YHCT TP được ghi nhận, đã CNMT thành công cho nhiều trường hợp; người nghiện MT và người nhà của họ đều ủng hộ và đánh giá cao phương pháp CNMT này.

Để công tác CNMT thành công, giảm tỷ lệ tái nghiện, TT và BV YHCT đã xây dựng kế hoạch phối hợp CNMT tại TT. Theo đó, BV cử thầy thuốc phối hợp TT  điều trị cho học viên đang CNMT tại TT; hỗ trợ, hướng dẫn, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật châm cứu cho đội ngũ cán bộ y tế TT và một số học viên; hỗ trợ giống cây thuốc Nam, hướng dẫn cách trồng, chăm sóc và thu hoạch, bao tiêu sản phẩm dược liệu để bào chế phục vụ công tác điều trị…".

Giải pháp CNMT, giảm tái nghiện bền vững

Thực hiện chỉ đạo của Thành ủy, Sở Y tế TP về thực hiện các giải pháp CNMT; kế hoạch phát triển y dược cổ truyền tại TP Đà Nẵng đến năm 2020 và trước nhu cầu CNMT bằng YHCT ngày càng tăng, BV YHCT TP đã đề xuất đề tài nghiên cứu khoa học "Cai nghiện ma túy bằng châm cứu kết hợp thuốc nam và dạy nghề giúp việc lương y - lương dược".

Đề  tài này đánh giá khách quan tính hiệu quả, ưu việt của nội dung phương pháp điều trị CNMT bằng châm cứu phối hợp thuốc Nam, đồng thời từng bước đào tạo nguồn nhân lực để chuyển giao ứng dụng tại TTGDDN 05-06, góp phần ngăn chặn tệ nạn MT, duy trì thực hiện chương trình "5 không" của TP Đà Nẵng. Sản phẩm của đề tài này sẽ  hoàn thiện các quy trình kỹ thuật, xây dựng phác đồ điều trị CNMT bằng châm cứu (điện châm và hỏa long cứu) phối hợp thuốc Nam để áp dụng rộng rãi tại các cơ sở điều trị CNMT tại Đà Nẵng.

Cụ thể, sẽ điều trị cắt cơn và giải độc, chống tái nghiện chủ yếu bằng phương pháp châm cứu và sử dụng thuốc Nam cho 120 bệnh nhân tự nguyện tại Bệnh viện YHCT TP và TTGDDN 05-06; theo dõi đánh giá hiệu quả điều trị theo phương pháp của Bệnh viện YHCT Đà Nẵng, so sánh đối chứng với nhóm điều trị đơn thuần theo phác đồ an thần kinh của Bộ Y tế (so sánh tỉ lệ thành công trong điều trị cắt cơn và chống tái nghiện sau 3, 6, 12 tháng). Khảo sát, đánh giá hiệu quả và hoàn thiện công thức bài thuốc Nam, quy trình kỹ thuật hỏa long cứu hỗ trợ điều trị CNMT, báo cáo cơ quan chức năng cho phép sản xuất lưu hành tại các cơ sở điều trị CNMT tại Đà Nẵng.

Tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật châm cứu hỗ trợ điều trị nghiện cho 3-5 thầy thuốc nhân viên Phòng Y tế TTGDDN 05-06 TP; huấn luyện đào tạo 20-30 học viên CNMT để chọn lọc được 7-10 học viên có thể thực hành thành thạo các kỹ năng bấm huyệt, hỏa long cứu và trồng hái sơ chế thuốc Nam, giúp việc cho các thầy thuốc tại Phòng Y tế TTGDDN 05-06. Thời gian thực hiện đề tài trong 2 năm, nếu được phê duyệt sớm sẽ thực hiện vào cuối năm 2015, với kinh phí dự kiến 900 triệu đồng.

Thạc sỹ, bác sỹ Nguyễn Văn Ánh- Giám đốc BV YHCT TP Đà Nẵng cho biết: "Đề tài nghiên cứu điều trị CNMT của BV YHCT vừa kế thừa phương pháp điện châm của GS.BS. Nguyễn Tài Thu, vừa phát triển thêm những phương pháp mới như hỏa long cứu và thuốc Nam giải độc hỗ trợ CNMT, là những yếu tố mới được đúc kết từ thực tiễn điều trị tại BV gần một năm qua. Đây là kết quả bước đầu thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Bí thư Thành ủy về việc "đề xuất thử nghiệm phác đồ điều trị CNMT, chống tái nghiện…

Tuy nhiên, điều trị CNMT là một quá trình lâu dài, bao gồm tổng thể các can thiệp hỗ trợ về y tế, tâm lý, xã hội làm thay đổi nhận thức, hành vi nhằm giảm tác hại của nghiện MT. Vì vậy, việc kết hợp dạy nghề giúp việc lương y, lương dược như xoa bóp bấm huyệt, hỏa long cứu, trồng hái, sơ chế thuốc Nam… vừa có thể giúp các học viên có việc làm ổn định, vừa nâng cao kỹ năng chăm sóc sức khỏe cho bản thân. Theo chúng tôi, đó là giải pháp chống tái nghiện bền vững nhất".

Hồng Nhật