Đặc biệt, sự tham dự và tặng hoa chúc mừng của Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Khắc Toàn đã thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo thành phố đối với lực lượng sáng tác trẻ.

Làm chủ công nghệ, không để AI "thay thế tư duy"

Phát biểu tại diễn đàn, nhà thơ Phan Chín - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội VH-NT thành phố nhấn mạnh: Trong bối cảnh xã hội biến động nhanh chóng cùng sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, việc tạo nên tiếng nói riêng, tránh lạc lõng với thế giới nhưng vẫn tiếp nối các giá trị truyền thống là bài toán bức thiết của văn nghệ sĩ mọi thời đại, đặc biệt là thế hệ trẻ. Chủ đề của diễn đàn năm nay không chỉ là cơ hội để lắng nghe tiếng nói, khát vọng của người trẻ, mà còn đặt ra những vấn đề cốt lõi về cá tính sáng tạo, mối quan hệ giữa truyền thống - hiện đại, công nghệ - con người, cũng như việc đưa giá trị văn hóa đặc trưng của Đà Nẵng vào không gian nghệ thuật rộng lớn hơn.

Tại diễn đàn, các tác giả trẻ đã chia sẻ, thảo luận tập trung vào 3 nội dung chính: Khát vọng sáng tạo, Bản sắc và Hội nhập. Theo nhà thơ Phan Chín, đây là ba yếu tố gắn kết chặt chẽ, bởi khát vọng tạo động lực đổi mới; bản sắc tạo nên nét độc đáo và nhận diện riêng; còn hội nhập mở ra không gian để các giá trị ấy được bảo tồn và lan tỏa.

Chia sẻ về quan điểm sáng tạo VH-NT trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI), nhà văn Lệ Hằng khẳng định AI là thành tựu công nghệ quan trọng có thể hỗ trợ quá trình sáng tạo nhưng không thể thay thế trải nghiệm sống, cảm xúc, thế giới quan và bản sắc cá nhân của người nghệ sĩ. Bởi theo tác giả trẻ này, giá trị cốt lõi của nghệ thuật nằm ở đời sống tinh thần và khả năng kiến tạo các giá trị nhân văn. Trên cơ sở đó, nhà văn Lệ Hằng đề xuất những hành trang cần có đối với văn nghệ sĩ trẻ đó là cần xây dựng nền tảng văn hóa vững chắc, nuôi dưỡng nội lực sáng tạo, chủ động làm chủ công nghệ, nâng cao ý thức bảo vệ quyền tác giả và xem AI như một công cụ hỗ trợ thay vì đối thủ cạnh tranh.

Đồng tình với quan điểm này, Th.S Lê Thị Diệu Mi cho rằng, điều đáng lo ngại không phải là AI ngày càng thông minh hơn, mà là con người có thể trở nên dễ dãi hơn trong tư duy và sáng tạo. Theo Diệu Mi, khi công nghệ có khả năng tạo ra nội dung nhanh chóng, người sử dụng càng cần ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình đối với những sản phẩm được công bố và lan tỏa trong cộng đồng. Để AI thực sự trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển văn hóa nghệ thuật, Diệu Mi đề xuất ba nguyên tắc sử dụng AI: mở rộng tư duy nhưng không thay thế tư duy; sử dụng AI minh bạch, có trách nhiệm; và khai thác AI để lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc. “AI có thể giúp chúng ta tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhưng không thể thay thế vai trò thẩm định, phản biện và kiểm chứng của con người. Câu hỏi quan trọng hiện nay không phải là “AI có thể thay thế người sáng tạo hay không”, mà là “người sáng tạo sẽ ứng xử với AI như thế nào” để tạo ra những tác phẩm mang bản sắc và trách nhiệm đối với cộng đồng”- cô bày tỏ quan điểm. Ở góc nhìn thuộc lĩnh vực âm nhạc, nhạc sĩ trẻ Võ Đình Nam cho rằng,công nghệ số và AI vừa là cơ hội để đổi mới phương thức sáng tác cũng như mở rộng không gian tiếp cận công chúng, vừa đòi hỏi nâng cao chuyên môn, bản lĩnh nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người nghệ sĩ. Nhạc sĩ nhấn mạnh: “Điều cốt lõi vẫn là cảm xúc, tư duy nghệ thuật và giá trị nhân văn mà người nghệ sĩ gửi gắm trong tác phẩm”. Theo đó, Võ Đình Nam đề xuất các giải pháp chú trọng bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ thông qua đào tạo, hỗ trợ sáng tác, mở rộng không gian biểu diễn và tăng cường ứng dụng công nghệ...

Dám khác biệt và sống thật sâu với thời đại

Trong phần tọa đàm, các văn nghệ sĩ tiền bối đã chia sẻ kinh nghiệm, trao truyền nhiều bài học nghề giá trị đến các văn nghệ sĩ trẻ.

Theo nhà thơ Bùi Công Minh và NSND Huỳnh Hùng, bề dày văn hóa, lịch sử và những biến động của xã hội là nguồn đề tài vô tận để văn nghệ sĩ nói chung, văn nghệ sĩ trẻ khai thác.

Đi sâu vào chuyên môn, NSND Huỳnh Hùng nhấn mạnh, đặc điểm cốt lõi của VH-NT là sáng tạo, mất đi tính sáng tạo thì không còn là VH-NT. Từ câu chuyện nghề trong quá trình xây dựng nên các tác phẩm phim tài liệu đạt giải cao trong nước của mình đến câu chuyện làm nghề của thế giới, NSND Huỳnh Hùng nhắn gửi các tác giả trẻ yêu điện ảnh cần đào sâu bản sắc văn hóa xứ Quảng nhưng phải nâng tầm tư tưởng, nhân vật lên quy mô quốc gia, tránh quẩn quanh trong phạm vi địa phương. “Di sản của ông cha ta để lại cho xứ Quảng này khai thác không bao giờ hết. Chỉ cần biết đào sâu, tìm ra được cái “tứ” cùng những chi tiết đắt giá và có góc nhìn riêng, các bạn sẽ có tác phẩm hay...” - ông Huỳnh Hùng nhấn mạnh.

Và để làm được điều đó, nhà thơ lão thành Bùi Công Minh cho rằng, người trẻ trước hết phải “sống sâu, sống kỹ, bộc lộ được cảm xúc cá nhân và yêu hết mình với mảnh đất này”...

Gửi gắm niềm tin với thế hệ nối tiếp, nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm - Chủ tịch Liên hiệp các Hội VH-NT thành phố chia sẻ: “Không ai có thể trao cho các bạn một tài năng.Những người đi trước có thể mở cửa, tạo cơ hội, chia sẻ kinh nghiệm và nâng đỡ các bạn trên những bước đầu tiên. Nhưng con đường nghệ thuật cuối cùng vẫn là con đường các bạn phải tự đi. Các bạn không cần phải trở thành bản sao của bất kỳ ai. Hãy tìm tiếng nói của chính mình. Hãy dám thử nghiệm. Dám khác biệt. Dám thất bại. Và quan trọng nhất, dám sống thật sâu với thời đại của mình”.

P.Thủy