Từ vật nuôi lạ thành sinh kế mới

Dẫn chúng tôi đi giữa những căn nhà đang hoàn thiện tại thôn 2, ông Lê Văn Diện, Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Phước Chánh, cho biết các chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần cải thiện đời sống người dân. Cùng với hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát, địa phương chú trọng tìm kiếm mô hình sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế.

Nuôi hươu sao lấy nhung là một trong những hướng đi mới được Phước Chánh triển khai sau khi cân nhắc điều kiện tự nhiên, nguồn thức ăn, khả năng chăm sóc và hiệu quả kinh tế. Ban đầu, 15 hộ được hỗ trợ, mỗi hộ 5 con hươu giống. Sau thời gian theo dõi, nhận thấy đàn hươu phát triển ổn định, thích nghi với điều kiện địa phương, xã tiếp tục mở rộng mô hình lên 25 hộ. Nhiều gia đình đồng bào Giẻ Triêng cũng chủ động đăng ký tham gia.

Gia đình anh Hồ Văn Sinh là một trong những hộ được hỗ trợ cả nhà ở và sinh kế. Sau khi nhận 5 con hươu giống, anh đầu tư làm chuồng, trồng cỏ và tìm hiểu kỹ thuật chăm sóc. “Ban đầu tôi cũng lo vì đây là lần đầu gia đình nuôi hươu. Nhưng được cán bộ hướng dẫn nên dần quen. Hiện một con hươu đực đã có nhung. Tôi sẽ cố gắng chăm sóc tốt để đàn hươu sinh sản, phát triển thêm”, anh Sinh chia sẻ.

Theo người dân, hươu sao chủ yếu ăn cỏ và các loại lá cây sẵn có, phù hợp với những gia đình có đất vườn, đất rẫy. Việc chủ động chăm sóc, nhân đàn cũng tạo cơ hội phát triển nguồn thu lâu dài.

Anh Hồ Văn Hưng (31 tuổi, thôn 4, xã Phước Chánh) cũng được hỗ trợ 5 con hươu giống. Sau một thời gian chăm sóc, gia đình anh thu gần 7 triệu đồng từ một cặp nhung hươu. “Trước giờ bà con chỉ quen nuôi trâu, bò, heo nên khi nghe hỗ trợ hươu thì nhiều người cũng lo. Sau khi được xã hướng dẫn qua các lớp tập huấn, tôi dần bắt nhịp được cách chăm sóc. Theo tôi, nuôi hươu hiệu quả hơn trâu, bò. Mỗi năm có thể lấy nhung 2 lần, với thu nhập hàng chục triệu đồng”, anh Hưng nói.

Ông Lê Đình Tài, Chủ tịch UBND xã Phước Chánh, cho biết địa phương sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá các mô hình có triển vọng để xem xét nhân rộng. Điều đáng mừng là bên cạnh đàn hươu từng bước phát triển, người dân cũng dần thay đổi cách nghĩ, cách làm, chủ động hơn trong phát triển kinh tế gia đình.

Góp phần xóa đói, giảm nghèo

Tại xã Trà Tập, mô hình nuôi hươu lấy nhung cũng ghi nhận những tín hiệu tích cực. Ở làng Mô Rỗi, thôn 6, gia đình anh Hồ Văn Hằng cùng các hộ dân thay phiên cắt cỏ, dọn chuồng và theo dõi sức khỏe đàn hươu 12 con được chính quyền hỗ trợ từ giữa tháng 12-2025.

Năm 2025, xã Trà Tập triển khai dự án nuôi hươu lấy nhung với quy mô 90 con cho 5 nhóm hộ, gần 30 gia đình tham gia. Tổng kinh phí hơn 2,9 tỷ đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Ngoài hỗ trợ con giống, địa phương còn tổ chức cho người dân tham quan mô hình, tập huấn kỹ thuật và thành lập các nhóm hộ cùng chăm sóc đàn vật nuôi, giúp bà con từng bước làm chủ kỹ thuật, hạn chế rủi ro.

Sau thời gian nuôi, một số hươu đực đã cho nhung, được thu hoạch từ giữa tháng 4. Những cặp nhung đầu tiên mang lại nguồn thu và giúp người dân đánh giá khả năng thích nghi của đàn hươu với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương. Ông Hồ Văn Hằng cho biết việc thu hoạch, tiêu thụ nhung bước đầu thuận lợi, tạo thêm niềm tin cho các hộ tham gia.

Theo ông Đinh Văn Thành, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Trà Tập, trước khi triển khai, địa phương đã khảo sát, học tập kinh nghiệm tại nơi cung cấp giống. Qua thực tế, hươu được đánh giá phù hợp với điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển kinh tế của địa phương.

Những cặp nhung đầu mùa có thể chưa tạo nguồn thu lớn, nhưng đang mở ra hy vọng về một hướng sinh kế mới cho đồng bào vùng cao. Nếu được hỗ trợ đồng bộ về kỹ thuật và thị trường tiêu thụ, mô hình nuôi hươu lấy nhung có thể góp phần giúp người dân Giẻ Triêng, Ca Dong, Xơ Đăng ổn định cuộc sống, từng bước giảm nghèo bền vững.

TRẦN TÂN