Thừa hưởng thành quả đô thị loại IV

Nằm ở vị trí cửa ngõ cực Nam thành phố Đà Nẵng, giáp ranh tỉnh Quảng Ngãi, Núi Thành có diện tích tự nhiên 12.475,74ha, dân số 69.673 người với đầy đủ hạ tầng kết nối như cảng biển, sân bay, đường sắt, quốc lộ 1A, cao tốc Bắc - Nam, 5 khu công nghiệp (CN) và 2 cụm CN đang vận hành. Sau gần 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (từ 1.7.2025 đến nay), UBND xã Núi Thành đã lập đề án thành lập phường Núi Thành trên cơ sở nguyên trạng xã Núi Thành thuộc thành phố Đà Nẵng và đã được HĐND xã thông qua. Qua thực tế, sau sáp nhập, xã mới Núi Thành tiếp tục phát triển với mạng lưới giao thông hiện đại. Hệ thống cảng Kỳ Hà, cảng Tam Hiệp hỗ trợ vận chuyển hàng hóa và khai thác thủy sản, góp phần thúc đẩy kinh tế biển. Các khu CN lớn như khu CN Bắc Chu Lai, khu CN cảng hậu cần Tam Hiệp, cụm CN Nam Chu Lai, Trảng Tôn tiếp tục thu hút các dự án đầu tư. Nhiều doanh nghiệp, sản phẩm trên địa bàn tiếp tục duy trì thương hiệu.

Các tiện ích công cộng như trường học, trạm y tế và nhiều chợ truyền thống như chợ Chu Lai, chợ Núi Thành, chợ Trạm, chợ Chùa được cải tạo, đáp ứng nhu cầu giao thương hàng hóa. Núi Thành cũng sở hữu các khu du lịch biển như bãi Rạn, bãi Bà Tình, khu rừng dừa nước sinh thái Tịch Tây và sông Trường Giang; các di tích lịch sử như Tượng đài chiến thắng Núi Thành, nơi thành lập Phủ ủy Tam Kỳ tại thôn Định Phước, nhà thờ Tiền hiền Tam Quang, di tích chiến thắng Hải thuyền và địa điểm thành lập Đội du kích Vũ Hùng. Xã Núi Thành sau sáp nhập là sự giao thoa văn hóa đô thị của thị trấn Núi Thành cũ và bản sắc văn hóa của các xã biển và vùng công nghiệp như Tam Quang, Tam Giang, Tam Hiệp, Tam Nghĩa. Qua đó, thừa kế các lễ hội truyền thống như lễ hội cầu ngư tại làng biển, các hoạt động văn hóa như hát bả trạo, hát bài chòi, lô tô...

Về đánh giá mức độ đáp ứng các điều kiện, tiêu chuẩn thành lập phường theo Điều 5, Chương I Nghị quyết số 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội thì xã Núi Thành đạt 5/5 tiêu chí của đơn vị hành chính cấp phường.

Tương lai "phường đáng sống"

Theo đề án của UBND xã Núi Thành, sau khi được công nhận đơn vị hành chính cấp phường, địa phương phát triển kinh tế theo định hướng chuyển mạnh sang CN, logistics, thương mại - dịch vụ, kinh tế biển, dịch vụ sân bay và kinh tế đô thị, gắn với sân bay Chu Lai, cụm - khu CN, cảng cá và cảng phi thuế quan. Mục tiêu đến năm 2050, xây dựng phường Núi Thành trở thành đô thị kinh tế động lực phía Nam thành phố Đà Nẵng, phát triển theo hướng CN hiện đại, logistics, dịch vụ sân bay, kinh tế biển, cảng cá văn minh, thương mại - dịch vụ đô thị; có môi trường đầu tư thuận lợi, hạ tầng đồng bộ, kinh tế phát triển bền vững và đời sống nhân dân được nâng cao.

Trong tương lai, phường Núi Thành dự kiến quy hoạch theo mô hình đô thị đa chức năng, trên cơ sở tổng hợp lợi thế của các xã: Tam Quang, Tam Giang, Tam Hiệp, Tam Nghĩa và thị trấn Núi Thành trước đây. Trong đó, thị trấn Núi Thành (cũ) là trung tâm hành chính - thương mại - dịch vụ; Tam Hiệp là vùng CN - logistics; Tam Nghĩa là vùng dịch vụ sân bay, ga hàng hóa đường sắt cao tốc, kho vận, dự trữ phát triển; Tam Quang, Tam Giang là vùng kinh tế biển, cảng cá, hậu cần nghề cá, mặt nước và đô thị ven biển, đặc biệt Tam Quang là trung tâm khí điện và năng lượng quốc gia.

Phường Núi Thành trong tương lai sẽ được phát triển theo hướng đô thị CN - dịch vụ - logistics - kinh tế biển - sân bay, không phát triển dàn trải, tự phát. Các khu dân cư hiện hữu sẽ được chỉnh trang theo tiêu chí đô thị văn minh: đường giao thông, vỉa hè, chiếu sáng, cây xanh, thoát nước, vệ sinh môi trường, không gian sinh hoạt cộng đồng và trật tự đô thị. Mục tiêu đến năm 2050: xây dựng Núi Thành trở thành đô thị hiện đại, xanh, văn minh, có bản sắc; là trung tâm phát triển CN, dịch vụ, logistics và kinh tế biển, là "phường đáng sống" ở khu vực phía Nam thành phố Đà Nẵng.

Văn Phin