Theo phán quyết, chính quyền Trump phải trả lại thẻ tác nghiệp cho các nhà báo của ba cơ quan truyền thông và không được thực thi lệnh cấm trong thời hạn 14 ngày. Thẩm phán Kelly cho rằng chính quyền đã không thông báo trước hoặc tạo cơ hội để các cơ quan báo chí phản đối quyết định trước khi thẻ tác nghiệp bị thu hồi.

Ông Kelly cũng bác lập luận của chính quyền rằng việc cấm ba hãng tin tiếp cận Nhà Trắng xuất phát từ những lo ngại về an ninh quốc gia. Thẩm phán nhận định hồ sơ vụ án hiện không cho thấy đủ cơ sở thực tế chứng minh việc thu hồi thẻ tác nghiệp nhằm bảo vệ an ninh quốc gia.

Theo phán quyết, khi Tổng thống Trump công bố lệnh cấm hôm 18-9, ông chủ yếu viện dẫn những cáo buộc về tính thiếu trung thực và cách đưa tin tiêu cực của các cơ quan truyền thông này, thay vì đề cập đến an ninh quốc gia. Những lý do liên quan đến an ninh chỉ được chính quyền đưa ra trong các văn bản gửi tới các hãng tin sau khi lệnh cấm đã được thực hiện và vụ kiện được khởi xướng.

Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng CNN, MS NOW và Politico bị cấm tiếp cận Nhà Trắng do liên tục đưa tin mà ông cho là “tin giả”. Ông đồng thời cảnh báo có thể áp dụng biện pháp tương tự đối với các cơ quan truyền thông khác.

Ba hãng tin đã khởi kiện chính quyền Trump tại tòa án liên bang ở Washington ngày 21-9, cho rằng quyết định này vi phạm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí và quyền được hưởng quy trình pháp lý công bằng theo Tu chính án thứ Nhất của Hiến pháp Mỹ. Các cơ quan truyền thông đề nghị tòa án tạm thời đình chỉ lệnh cấm trong khi vụ kiện tiếp tục được giải quyết.

Tại phiên điều trần ngày 23-9, luật sư đại diện các hãng tin cho rằng chính quyền không thông báo trước hoặc cho họ cơ hội phản đối quyết định thu hồi thẻ. Trong khi đó, luật sư Bộ Tư pháp lập luận Tổng thống có quyền quyết định việc tiếp cận khu phức hợp Nhà Trắng và cho rằng các lá thư được gửi tới các hãng tin ngày 22-9 đã đưa ra cơ chế khiếu nại.

Thẩm phán Kelly không đồng tình với lập luận này, lưu ý các lá thư được gửi sau khi thẻ tác nghiệp đã bị thu hồi. Ông dẫn các tiền lệ pháp lý cho rằng về nguyên tắc, cá nhân phải được thông báo và có cơ hội trình bày trước khi chính phủ tước bỏ một quyền lợi được pháp luật bảo vệ.

Phán quyết của ông Kelly hiện có hiệu lực trong 14 ngày. Trong thời gian này, tòa án sẽ tiếp tục xem xét các lập luận và bằng chứng của hai bên trước khi đưa ra phán quyết đầy đủ hơn về vụ kiện. Theo thẩm phán, quyết định tạm thời này chưa phải là phán quyết cuối cùng về việc lệnh cấm có vi phạm Hiến pháp hay không.

B.N