Sáng 14-10, tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, thành phố Hồ Chí Minh, lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ được tổ chức trọng thể. Tham dự buổi lễ có Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; các nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, Trương Tấn Sang; nguyên Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng; nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân; cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Quân đội, lãnh đạo thành phố Hồ Chí Minh, đại diện các gia đình có công với cách mạng và đông đảo nhân dân.

Trước giờ cử hành lễ truy điệu, Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng các đại biểu thành kính dâng hoa, dâng hương tại Tượng đài cố Tổng Bí thư Trần Phú và Bia tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ trong Công viên văn hóa Lê Thị Riêng. Phút mặc niệm diễn ra trong không gian tĩnh lặng, tưởng nhớ những người đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do và thống nhất đất nước, vì hạnh phúc của nhân dân.

Trong giây phút thiêng liêng ấy, lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước như lắng đọng trong từng nén hương, từng vòng hoa và ánh mắt thành kính của những người có mặt. Các anh, các chị đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại quê hương, gia đình và những ước mơ còn dang dở. Sự hy sinh ấy đã góp phần làm nên hòa bình hôm nay, trở thành ký ức không thể phai mờ trong lịch sử dân tộc.

Đọc điếu văn tại lễ truy điệu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường xúc động bày tỏ lòng tiếc thương vô hạn và biết ơn sâu sắc đối với các Anh hùng liệt sĩ. Theo tiếng gọi của Đảng và quê hương, hàng triệu người con ưu tú đã lên đường, dấn thân vào nơi lửa đạn, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Sự hy sinh của các anh, các chị là vô giá; công lao ấy luôn được Tổ quốc ghi công, đồng bào, đồng chí đời đời ghi nhớ. Lễ truy điệu không chỉ là nghi thức tiễn biệt những người đã khuất mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với lịch sử, đối với những hy sinh lớn lao để đất nước có được ngày hòa bình, thống nhất.

Đưa các anh trở về bên đồng đội

Theo Bộ Tư lệnh thành phố Hồ Chí Minh, từ ngày 23-6 đến hết ngày 5-10-2026, Đội K74 cùng các lực lượng chức năng đã tìm kiếm, quy tập được 731 bộ hài cốt liệt sĩ tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng. Trong đó, 307 bộ có kèm di vật; 698 bộ được tìm thấy riêng lẻ và 33 bộ được phát hiện tại 8 vị trí mộ tập thể, gồm 2 vị trí ở khu A và 6 vị trí ở khu B. Để đưa các liệt sĩ trở về, các lực lượng đã kiên trì kết nối nguồn tư liệu, tìm kiếm nhân chứng, khảo sát, xác minh thông tin và sử dụng trang thiết bị hiện đại phục vụ thăm dò, khai quật. Quá trình ấy đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị cùng sự hỗ trợ quý báu của người dân.

Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy là thêm một người con của đất nước được đón về trong vòng tay của quê hương. Đằng sau con số 731 là những cuộc đời đã gửi lại nơi chiến trường, những gia đình mòn mỏi chờ tin người thân và những nỗi đau kéo dài qua nhiều thế hệ. Bởi vậy, việc tìm kiếm, quy tập không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là trách nhiệm thiêng liêng, là sự an ủi dành cho những người đã hy sinh và thân nhân của họ.

Cùng với công tác quy tập, việc thu thập mẫu sinh phẩm, giám định ADN và đối chiếu hồ sơ, tư liệu lịch sử tiếp tục được triển khai để xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ tên tuổi. Các mẫu sinh phẩm và mẫu ADN thân nhân đang được thu thập, phân tích, lưu trữ phục vụ quá trình xác minh, với mong muốn từng người đã hy sinh sớm được trở về đúng tên tuổi, quê hương và gia đình.

Hoạt động này nằm trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các lực lượng sẽ tiếp tục mở rộng rà soát những địa điểm có khả năng còn hài cốt liệt sĩ, không chỉ tại Công viên văn hóa Lê Thị Riêng mà cả những nơi từng diễn ra các trận đánh ác liệt trong thời kỳ kháng chiến.

Những nhành hoa trắng thay lời tri ân

Sau lễ truy điệu, các quân nhân, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố Hồ Chí Minh cẩn trọng di chuyển các quách hài cốt liệt sĩ lên xe chuyên dụng, bắt đầu hành trình khoảng 26km về Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Hồ Chí Minh tại phường Long Bình.

Từ sáng sớm, hàng nghìn người dân đã đứng dọc các tuyến đường đoàn xe đi qua. Người già, người trẻ, các gia đình và cả những người tạm gác công việc thường ngày cùng có mặt, trên tay cầm những nhành cúc trắng. Không có những lời tiễn biệt ồn ào, chỉ có những ánh mắt dõi theo, những cái cúi đầu thành kính và sự lặng im đầy xúc động khi đoàn xe đi ngang.

Có mặt trên đường Cách Mạng Tháng Tám từ 7 giờ sáng, bà Võ Thị Bạch Tuyết, 78 tuổi, ở phường Gia Định, mang theo bó hoa cúc trắng để tưởng nhớ các liệt sĩ. Bà chia sẻ mình vô cùng xúc động và biết ơn những người đã ngã xuống cho độc lập, tự do hôm nay. Khi biết thành phố tổ chức truy điệu, an táng hơn 700 hài cốt liệt sĩ, bà quyết tâm đến tận nơi để tiễn đưa các cô, bác, anh, chị về nơi an nghỉ cuối cùng.

Khi đoàn xe chở hài cốt liệt sĩ đi qua, dòng người hai bên đường gần như đứng lặng. Nhiều người không cầm được nước mắt, kính cẩn cúi đầu. Những nhành hoa trắng được nâng niu trên tay như lời chào tiễn biệt cuối cùng, gửi đến những người đã nằm xuống nhưng tên tuổi, công lao và sự hy sinh vẫn sống mãi trong lòng dân tộc.

Sau hành trình qua nhiều tuyến phố, 731 hài cốt liệt sĩ được đưa về Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Hồ Chí Minh để tổ chức an táng trong không khí trang nghiêm, thành kính. Từ đây, các anh, các chị được yên nghỉ bên đồng đội, trong tình thương yêu và lòng biết ơn của những người ở lại.

Hành trình đưa 731 hài cốt liệt sĩ về nơi an nghỉ cuối cùng khép lại, nhưng hành trình tìm kiếm, xác định danh tính những người đã hy sinh vẫn tiếp tục. Những nén hương thơm, những nhành hoa trắng và hàng nghìn cái cúi đầu trong ngày 14-10 là lời tri ân sâu nặng của nhân dân đối với các Anh hùng liệt sĩ. Các anh, các chị đã trở về với đất mẹ, trở về bên đồng đội sau những năm tháng nằm lại nơi từng diễn ra chiến tranh khốc liệt. Sự hy sinh của các liệt sĩ sẽ mãi là niềm tự hào, là lời nhắc nhở các thế hệ hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, gìn giữ độc lập và tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam.

B.T