Khai thác chủ yếu nhỏ lẻ, thủ công

Trong văn bản số 9667/UBND-ĐTĐT, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Phan Thái Bình yêu cầu UBND xã Nông Sơn khẩn trương kiểm tra, rà soát và xử lý dứt điểm tình trạng khai thác cát trái phép sau các kiến nghị của cử tri thông qua đường dây nóng. Thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan xác minh, làm rõ trách nhiệm người đứng đầu; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo thẩm quyền.

Đoạn sông Thu Bồn qua xã Nông Sơn dài hơn 7km, dọc hai bên bờ có nhiều bãi cát trắng nằm gần khu dân cư. Đây là những khu vực có nguy cơ phát sinh hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, nhất là trong bối cảnh nhu cầu vật liệu xây dựng tăng.

Ghi nhận tại khu vực chân cầu Nông Sơn, nhiều bãi cát nằm dọc hai bên bờ sông. Mưa lớn và việc bồi lấp khiến một số khu vực khó nhận biết dấu vết khai thác trước đó. Các tuyến đường xuống bờ sông tại một số vị trí đã hư hỏng, nhỏ hẹp, phương tiện cơ giới khó tiếp cận. Tại một số khu vực phía sau nhà dân, có dấu hiệu đào bới, bao tải nhỏ và dấu xe máy. Tuy nhiên, phần lớn các lối tiếp cận bờ sông khá nhỏ, chỉ dành cho người đi bộ, nên phương tiện cơ giới khó di chuyển vào để thực hiện hoạt động khai thác quy mô lớn.

Theo UBND xã Nông Sơn, tuyến sông Thu Bồn qua địa bàn có gần 20 điểm tiếp cận bờ sông. Gần một nửa số vị trí được lắp đặt camera an ninh để theo dõi, giám sát. Qua kiểm tra, địa phương cho biết hoạt động khai thác tại một số vị trí chủ yếu ở quy mô nhỏ, tự phát, phục vụ nhu cầu sử dụng của người dân sống gần khu vực. Do đó, chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, nhất là vào ban đêm, đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở người dân chấp hành các quy định về khai thác khoáng sản.

Ông Nguyễn Văn T. (46 tuổi, xã Nông Sơn) cho biết nhu cầu sử dụng cát của người dân để xây dựng nhà cửa, tường rào, sân vườn khá lớn. Phần lớn phải mua cát tại các cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng; một số hộ tranh thủ cuối tuần hoặc ban đêm xuống bờ sông lấy cát bằng xe máy và bao tải nhỏ.

Không để tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”

Thời gian qua, mỗi khi nhận phản ánh tình trạng khai thác, vận chuyển cát trái phép, chính quyền địa phương thường xuyên ban hành nhiều văn bản chỉ đạo xử lý triệt để. Nhưng sau một thời gian lực lượng chức năng ra quân truy quét, thực trạng này lại tiếp diễn. Tình trạng “trên nóng, dưới lạnh” khiến dư luận bức xúc.

Theo ông Trần Văn Đoàn - Phó Chủ tịch UBND xã Nông Sơn, địa phương đã tăng cường kiểm tra, xử lý nhằm ngăn chặn tình trạng khai thác cát trái phép. Qua kiểm tra, xã chưa ghi nhận tình trạng sử dụng xe cơ giới hoặc máy bơm hút cát quy mô lớn như một số phản ánh; tuy nhiên, việc người dân khai thác nhỏ lẻ, thủ công để phục vụ nhu cầu sửa chữa nhà ở vẫn còn xảy ra.Địa bàn đoạn sông Thu Bồn qua xã tương đối dài, nhiều vị trí nằm sát khu dân cư, trong khi các đường xuống bờ sông nhỏ hẹp, khiến công tác kiểm tra, giám sát gặp nhiều khó khăn.

UBND xã Nông Sơn đã chỉ đạo Công an xã, Phòng Kinh tế và các bộ phận liên quan tăng cường kiểm tra, tuyên truyền, vận động người dân chấp hành quy định. Lực lượng Công an xã tổ chức kiểm tra vào ban đêm, nhất là khoảng thời gian từ 0 giờ; đồng thời yêu cầu chủ phương tiện cơ giới và các cơ sở kinh doanh vật liệu ký cam kết không vận chuyển, thu mua đất, cát không rõ nguồn gốc.Địa phương cũng rà soát các bãi chứa, bãi tập kết vật liệu, yêu cầu thực hiện đầy đủ thủ tục theo quy định. UBND xã đã bố trí 200 triệu đồng nâng cấp, sửa chữa hệ thống camera giám sát tại các khu vực cần thiết.

Phòng Kinh tế được giao thiết lập hồ sơ vụ việc đầy đủ, chặt chẽ về pháp lý; ghi nhận hiện trường bằng hình ảnh, video, xác định tọa độ, ranh giới khu vực vi phạm nếu có; đồng thời thống kê khối lượng khoáng sản và quy mô công trình vi phạm để làm căn cứ xử lý.

Địa phương cũng lập danh sách, phân loại các vị trí thường xuyên có nguy cơ xảy ra khai thác, tập kết khoáng sản trái phép để chủ động phương án quản lý. Một số khu vực được đề xuất cắm biển cảnh báo cấm khai thác, cấm tập kết và công khai số điện thoại đường dây nóng để người dân phản ánh.

UBND xã Nông Sơn cho biết đối với các phản ánh của người dân, địa phương tiếp nhận, xác minh và báo cáo cấp có thẩm quyền. Các vị trí kiểm tra, kết quả xử lý, đối tượng vi phạm, khối lượng cát khai thác hoặc tập kết trái phép và biện pháp xử lý được yêu cầu cập nhật, số hóa để phục vụ công tác quản lý.

Việc tăng cường kiểm tra, giám sát và hoàn thiện hồ sơ vi phạm được địa phương xác định là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản, kịp thời ngăn chặn hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết cát trái phép trên sông Thu Bồn.

Tấn Việt