Nữ trinh sát gan dạ giữa lòng địch

Sinh năm 1953 tại xã Hòa Hải, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng (nay là phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng), Mai Thị Rân lớn lên ở xóm chài Tân Lưu - vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi nhiều thế hệ người dân kiên cường bám đất, bám làng trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Năm 1965, khi đang tuổi thiếu niên, Mai Thị Rân tham gia Đội Trinh sát vũ trang mật xã Hòa Hải. Ban đầu, bà đảm nhiệm công tác giao liên, chuyển tài liệu, nắm tình hình địch. Với sự nhanh nhẹn, gan dạ và mưu trí, bà nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu. Từ Đội trưởng Trinh sát vũ trang xã, Phó Ban An ninh xã đến cán bộ An ninh huyện Hòa Vang phụ trách địa bàn, ở bất cứ cương vị nào bà cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Đồng đội nhớ về Mai Thị Rân là người phụ nữ nhỏ nhắn nhưng có ý chí kiên cường, bình tĩnh trước hiểm nguy và luôn đặt nhiệm vụ lên trên hết. Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, bà cùng đồng đội tham gia tổ chức, thực hiện nhiều trận đánh, góp phần tiêu hao sinh lực địch, bảo vệ cơ sở cách mạng và giữ vững phong trào đấu tranh của nhân dân trên địa bàn Quảng Đà.

Trong giai đoạn 1965-1975, Mai Thị Rân trực tiếp tham gia 20 trận đánh, tiêu diệt 25 tên địch, trong đó có 5 tên Mỹ và 20 tên thuộc lực lượng cảnh sát, tề, bình định, ác ôn; phá hủy 4 xe của địch, góp phần củng cố và thúc đẩy phong trào đấu tranh cách mạng trong nội thành.

Một trong những chiến công tiêu biểu diễn ra vào năm 1969. Thời điểm đó, địch đẩy mạnh các hoạt động dồn dân, lập ấp nhằm chia cắt lực lượng cách mạng với nhân dân; đồng thời tăng cường kiểm soát việc mua bán, vận chuyển gạo, muối, dầu lửa và các nhu yếu phẩm tiếp tế cho cách mạng tại khu vực chợ Cồn.

Sau hơn một tháng kiên trì bám địa bàn, nghiên cứu quy luật hoạt động của đối phương, Mai Thị Rân đề xuất phương án sử dụng mìn định hướng đánh vào bót cảnh sát. Để đưa mìn trót lọt vào nội thành qua nhiều lớp kiểm soát, bà cải trang thành người buôn bán, khéo léo ngụy trang trong những bao nghêu, ốc và nhiều lần vượt qua các trạm gác của địch mà không bị phát hiện.

Trưa 20-8-1969, khi lực lượng cảnh sát ngụy tập trung đông tại bót, bà cùng đồng đội triển khai phương án tác chiến. Vụ nổ gây thiệt hại cho lực lượng đối phương, làm gián đoạn hoạt động kiểm soát của địch trên địa bàn, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho phong trào cách mạng.

Đó chỉ là một trong nhiều chiến công thể hiện bản lĩnh, sự mưu trí và lòng dũng cảm của nữ chiến sĩ An ninh Quảng Đà.

Tháng 5-1969, khi mới 16 tuổi, với cương vị Tổ trưởng Tổ Trinh sát vũ trang xã Hòa Hải thuộc Ban An ninh huyện Hòa Vang, Mai Thị Rân được cử là đại biểu chính thức dự hội nghị An ninh Quảng - Đà. Tại hội nghị, với những thành tích nổi bật trong chiến đấu, bà vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba. Đến năm 1972, trong dịp tổng kết phong trào thi đua "diệt ác, phá kìm" của An ninh Quảng Đà, bà tiếp tục được trao tặng một khẩu súng AK báng gấp - phần thưởng dành cho những cán bộ có thành tích chiến đấu xuất sắc.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và công tác, ngày 6-11-1978, Mai Thị Rân được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 25 tuổi.

Viết tiếp truyền thống trong thời bình

Sau ngày đất nước thống nhất, bà Mai Thị Rân tiếp tục gắn bó với lực lượng Công an. Từ người chiến sĩ An ninh từng hoạt động bí mật giữa lòng địch, bà chuyển sang công tác xây dựng lực lượng, đảm nhiệm nhiều cương vị và sau này giữ chức Trưởng phòng Tổ chức cán bộ Công an TP Đà Nẵng trước khi nghỉ hưu vào năm 2007.

Không còn trực tiếp đối mặt với bom đạn, nhưng những phẩm chất được tôi luyện trong chiến tranh vẫn theo bà trong suốt chặng đường công tác. Với kinh nghiệm thực tiễn và tinh thần trách nhiệm, bà cùng tập thể đơn vị thực hiện tốt công tác tổ chức, cán bộ, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa, mái tóc bà cũng bạc theo năm tháng, nhưng cốt cách của người nữ chiến sĩ An ninh Quảng Đà vẫn vẹn nguyên. Mỗi khi nhắc về những năm tháng đã qua, bà hiếm khi nói về những chiến công của mình, mà thường nhắc đến đồng đội đã hy sinh, những người mẹ tiễn con ra trận và những người dân đã âm thầm che chở, đùm bọc lực lượng cách mạng.

"Những năm tháng chiến tranh, chúng tôi chỉ mong góp sức mình bảo vệ quê hương. Nay nhìn các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an thành phố tiếp tục giữ gìn bình yên cho nhân dân, tôi thấy rất vui và tự hào. Danh hiệu Anh hùng hôm nay là niềm vui của lực lượng, cũng là niềm tự hào của những người đã từng chiến đấu, công tác trong lực lượng qua các thời kỳ", nữ Anh hùng Mai Thị Rân tâm sự.

Giữa nhịp phát triển mạnh mẽ của thành phố, những chiến sĩ Công an vẫn có mặt trên các mặt trận bảo vệ an ninh quốc gia, đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính và phục vụ nhân dân. Những thành tích hôm nay được nối dài từ truyền thống của lớp người đi trước - những người đã không tiếc tuổi xuân, máu xương vì độc lập, tự do của Tổ quốc và cuộc sống bình yên của nhân dân. Trong hành trình ấy, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Mai Thị Rân là một hình ảnh tiêu biểu của người nữ chiến sĩ An ninh Quảng Đà. Từ một thiếu niên sớm dấn thân vào con đường cách mạng, người trinh sát gan dạ giữa lòng địch đến người cán bộ tận tụy trong công tác xây dựng lực lượng, cuộc đời bà là một dấu ấn trong dòng chảy truyền thống của Công an TP Đà Nẵng. Những cống hiến của bà cùng các thế hệ đi trước đã góp phần vun đắp nền tảng để lực lượng hôm nay tiếp tục lập nên những thành tích mới, xứng đáng với danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Thanh Hoa