Bài cuối: Giải khó bằng “chìa khóa” định mức kinh tế - kỹ thuật
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng dự báo, đến năm 2030, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn thành phố khoảng 4.452 tấn/ngày. Trước áp lực ngày càng lớn, việc giải quyết bài toán rác đòi hỏi các giải pháp tổng thể, với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, cơ quan chức năng, đơn vị cung ứng dịch vụ và toàn thể nhân dân.
Xây dựng thế "kiềng ba chân" trong xử lý rác thải sinh hoạt
Câu chuyện rác thải không thể chỉ giao cho một đơn vị giải quyết, mà cần huy động sức mạnh tổng lực với những giải pháp mạnh tay, mang tầm nhìn xa của chính quyền, cộng hưởng việc nâng cao nhận thức của người dân và việc chuyên nghiệp hoá công tác thu gom, vận chuyển, xử lý của đơn vị cung ứng dịch vụ.
Theo bà Đoàn Thị Kim Anh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng), thành phố sẽ đẩy nhanh quy hoạch, xây dựng và quản lý các điểm tập kết rác theo hướng văn minh, hiện đại, thân thiện môi trường; xóa bỏ các điểm tập kết tự phát, bãi rác tạm trên vỉa hè, đất trống. Đồng thời, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt; công khai phương án thu gom tại từng tổ dân phố để người dân biết, giám sát.
Thành phố cũng yêu cầu các đơn vị cung ứng dịch vụ khẩn trương bổ sung nhân lực, cân đối ca kíp, tuyển dụng lao động nhằm khắc phục tình trạng thiếu công nhân; đồng thời đầu tư phương tiện, nhất là xe thu gom cỡ nhỏ, xe điện chuyên dụng phù hợp với địa hình kiệt, hẻm. Các kênh tiếp nhận phản ánh trực tuyến sẽ được duy trì, bảo đảm xử lý kịp thời. Theo bà Kim Anh, những vụ việc phát sinh được báo chí, mạng xã hội phản ánh sẽ được xử lý dứt điểm trong vòng 4 giờ.
Hiện Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đang tham mưu UBND TP Đà Nẵng sớm hoàn thành quy hoạch xử lý chất thải rắn sau sáp nhập, bảo đảm đồng bộ, hiện đại, phù hợp định hướng phát triển bền vững. Cùng với hoàn thiện hạ tầng Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn và các khu xử lý phía Nam, thành phố sẽ kêu gọi đầu tư các nhà máy xử lý rác bằng công nghệ hiện đại, nhà máy tái chế nhằm giảm dần tỷ lệ chôn lấp.Việc xây dựng và hoàn thiện Đề án đầu tư, nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố sẽ hoàn thành trong năm 2026. Đáng chú ý, Khu liên hợp xử lý rác Khánh Sơn có công suất 900 tấn/ngày, dự kiến đưa vào vận hành trong quý I-2027. Nhà máy xử lý rác phía Nam có công suất 1.000 tấn/ngày cũng dự kiến được lựa chọn đơn vị thực hiện, triển khai trong cùng thời gian.
Gỡ “nút thắt” định mức kinh tế - kỹ thuật để tính đúng, tính đủ
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố do 6 đơn vị thực hiện với 3 phương thức: thu gom trực tiếp từ nguồn phát sinh đến khu xử lý, thu gom qua điểm tập kết và qua trạm trung chuyển. Toàn thành phố có 5 khu xử lý chất thải rắn tại khu vực đô thị, đồng bằng, với khối lượng rác phát sinh khoảng 2.200 tấn/ngày.Trong số 3 trạm trung chuyển khu vực phía Bắc thành phố, trạm Sơn Trà có công suất 200 tấn/ngày và trạm đường Lê Thanh Nghị công suất 485 tấn/ngày đã đi vào hoạt động. Trạm Cẩm Lệ, công suất 200 tấn/ngày, đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm.
Một trong những giải pháp cấp thiết hiện nay là tháo gỡ bất cập về cơ chế giá và định mức dịch vụ. Trong kết luận thanh tra mới đây, Chánh Thanh tra TP Đà Nẵng kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp các cơ quan liên quan rà soát, tham mưu UBND thành phố điều chỉnh, bổ sung các quyết định của tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng trước đây về giá tối đa dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt. Sở cần kịp thời tham mưu xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo quy định và phù hợp với tình hình biến động của giá nguyên liệu, công nhân trên thị trường hiện nay nhằm tháo gỡ những bất cập, khó khăn cho các đơn vị để công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải trên địa bàn thành phố đảm bảo chất lượng, hiệu quả.
Làm việc với các sở, ngành, địa phương, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh công tác thu gom, xử lý rác thải là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, cần sớm giải quyết những khó khăn, vướng mắc. Trước mắt, thành phố phải khẩn trương ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật và giá dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt phù hợp thực tiễn.Sau khi Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tổ chức phản biện, cơ quan chức năng cần công khai dự thảo trên các phương tiện thông tin đại chúng để tiếp nhận ý kiến nhân dân, tạo sự đồng thuận trước khi triển khai. Chủ tịch UBND thành phố cũng yêu cầu các xã, phường xây dựng phương án thu gom rác tại khu vực du lịch sau 22 giờ hằng ngày; rà soát, quản lý các điểm tập kết theo hướng văn minh, hiện đại và xóa bỏ dứt điểm các điểm tập kết tự phát, bãi rác tạm trên vỉa hè, đất trống.Đối với các đơn vị cung ứng dịch vụ, cần chủ động đầu tư phương tiện, nhân lực, nâng cao chất lượng phục vụ, chấm dứt tình trạng thu gom chậm, để rác tồn đọng.
Giải bài toán rác thải sinh hoạt đang “nóng” trong thời gian vừa qua đòi hỏi sự chung tay vào cuộc bằng sức mạnh tổng lực. Chính quyền cần sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách, điều chỉnh định mức và giá dịch vụ phù hợp để bảo đảm nguồn lực hoạt động, cải thiện thu nhập, giữ chân người lao động. Doanh nghiệp phải nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển, xử lý; đồng thời tăng cường trách nhiệm, kỷ luật trong cung ứng dịch vụ. Mỗi người dân, hộ kinh doanh, doanh nghiệp cũng cần hình thành thói quen bỏ rác đúng giờ, đúng nơi quy định. Chỉ khi trách nhiệm của các bên được thực hiện đồng bộ, những điểm nóng về rác thải mới có thể được giải quyết căn cơ, góp phần khôi phục và nâng cao hình ảnh Đà Nẵng - thành phố môi trường xanh, sạch, đẹp.
Đông A
Ngày 16-11, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Đà Nẵng tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với dự thảo Quyết định ban hành “Định mức kinh tế - kỹ thuật thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và vệ sinh công cộng trên địa bàn TP Đà Nẵng”.
Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Đình Vĩnh - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố nhấn mạnh, việc ban hành định mức mới là cần thiết để xác định chất lượng dịch vụ, trách nhiệm của đơn vị thực hiện và bảo đảm quyền lợi người lao động. Việc điều chỉnh phải sát thực tế, có luận cứ thuyết phục, không làm tăng chi phí bất hợp lý và gánh nặng cho người dân.Đồng chí Nguyễn Đình Vĩnh đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu ý kiến phản biện, rà soát căn cứ pháp lý, số liệu và phương pháp tính toán; đồng thời có văn bản giải trình cụ thể để Mặt trận thành phố thông tin đến cử tri. “Dự thảo phải đủ các thông số để làm tốt hơn, an dân hơn. Nếu không có phương án giải trình cụ thể, không có đầu ra sẽ tiếp tục gây bức xúc trong dân”, đồng chí nhấn mạnh.

