Bài học cảnh tỉnh

Vào các khung giờ cao điểm như đầu buổi sáng, giờ tan học buổi trưa và buổi chiều, tại nhiều tuyến đường trên địa bàn TP Đà Nẵng, không khó để bắt gặp hình ảnh học sinh điều khiển mô-tô, xe gắn máy vi phạm các quy định về ATGT, như: chở quá số người quy định; không đội mũ bảo hiểm; đi ngược chiều; dàn hàng ngang; sử dụng điện thoại khi đang điều khiển phương tiện…

Đáng lo ngại hơn, cá biệt vẫn còn tình trạng học sinh chưa đủ tuổi theo quy định nhưng được gia đình giao xe mô-tô để đi học. Trong khi đó, ở lứa tuổi này, các em chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng xử lý tình huống, tâm lý dễ chủ quan, thiếu kinh nghiệm tham gia giao thông. Chính điều này khiến nguy cơ tai nạn luôn thường trực.

Không ít học sinh, sinh viên thừa nhận, các hành vi vi phạm xuất phát từ suy nghĩ đơn giản rằng “đi đoạn đường ngắn”, “vi phạm nhỏ sẽ không sao”. Sự dễ dãi ban đầu, nếu lặp đi lặp lại, sẽ dần hình thành thói quen xấu. Khi đó, việc vi phạm không còn được nhìn nhận là hành vi nguy hiểm mà trở thành chuyện bình thường trong sinh hoạt hằng ngày.

Đây cũng là hành vi thường xuyên được lực lượng CSGT nhấn mạnh trong các buổi tuyên truyền pháp luật tại trường học. Bởi nếu không được nhắc nhở, uốn nắn kịp thời, thói quen này rất dễ trở thành nguy cơ thường trực trên đường, dẫn đến những hệ lụy khó lường. Vì thế, việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đặc biệt là vi phạm liên quan đến học sinh, sinh viên, được lực lượng CSGT xác định là giải pháp quan trọng nhằm răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung.

Đầu tháng 1-2026, Trạm CSGT Hòa Hải (Phòng CSGT- Công an TP Đà Nẵng) tiến hành xác minh và xử lý nghiêm một trường hợp học sinh là N.V.T (2009, trú phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng) điều khiển xe mô-tô chở bạn nhưng cả hai đều không đội mũ bảo hiểm. Hình ảnh vi phạm được người dân ghi lại và lan truyền trên mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của dư luận.

Quá trình làm việc, lực lượng chức năng không chỉ lập biên bản xử lý theo đúng quy định mà còn mời gia đình và nhà trường đến phối hợp giáo dục, nhắc nhở. Phụ huynh của học sinh vi phạm được yêu cầu cam kết không giao xe cho con em khi chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện, đồng thời tăng cường quản lý, giáo dục con em trong sinh hoạt hằng ngày.

Từ vài vụ việc cụ thể có thể thấy, xử lý vi phạm giao thông không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính, mà quan trọng hơn là hướng đến mục tiêu giáo dục, cảnh tỉnh. Qua đó giúp học sinh, sinh viên nhận thức rõ hành vi sai phạm của mình, từng bước hình thành ý thức tự giác chấp hành pháp luật, hạn chế tái phạm.

Phòng ngừa vi phạm giao thông từ gốc

Trước thực trạng học sinh, sinh viên vi phạm TTATGT vẫn còn diễn biến phức tạp, TP Đà Nẵng đã và đang đẩy mạnh việc đưa kiến thức, kỹ năng ATGT vào trường học bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng cấp học, với mong muốn phòng ngừa vi phạm giao thông từ gốc.

Đại tá Phan Thanh Hồng- Trưởng phòng CSGT cho biết: Thời gian qua, lực lượng CSGT đã phối hợp chặt chẽ với Sở GD&ĐT, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, các trường đại học trên địa bàn tổ chức hàng loạt buổi tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGT cho học sinh, sinh viên. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các lỗi vi phạm thường gặp ở lứa tuổi này, như: Không đội mũ bảo hiểm; sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện; chạy quá tốc độ; đi sai làn đường; không chấp hành tín hiệu đèn giao thông.

Theo Đại tá Phan Thanh Hồng, trong năm 2025 và 4 tháng đầu năm 2026, đã có trên dưới 120.000 học sinh, sinh viên trên địa bàn thành phố được tuyên truyền trực tiếp về ATGT thông qua các chương trình, chuyên đề do lực lượng CSGT phối hợp với ngành giáo dục tổ chức. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, từng bước hình thành thói quen chấp hành nghiêm các quy định khi tham gia giao thông.

“Điểm đáng ghi nhận là công tác tuyên truyền ngày càng được đổi mới cả về nội dung lẫn hình thức. Thay vì truyền đạt khô khan các quy định pháp luật, lực lượng chức năng đã lồng ghép những câu chuyện, tình huống thực tế, các vụ tai nạn, vi phạm đã xảy ra ngay trên địa bàn. Những tình huống “người thật – việc thật” có tác động trực quan, mạnh mẽ, giúp học sinh dễ tiếp thu, dễ ghi nhớ và tự điều chỉnh hành vi của mình khi tham gia giao thông”, Đại tá Hồng nói.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường sẽ khó đạt hiệu quả bền vững nếu thiếu sự đồng hành của gia đình. Không ít trường hợp học sinh vi phạm giao thông bắt nguồn từ việc phụ huynh giao xe cho con em khi chưa đủ tuổi, hoặc thiếu sự nhắc nhở, giám sát trong sinh hoạt hằng ngày. Vì thế, gia đình chính là môi trường giáo dục đầu tiên và quan trọng nhất. Việc phụ huynh gương mẫu chấp hành luật giao thông, không giao phương tiện khi con chưa đủ điều kiện điều khiển, thường xuyên nhắc nhở con em tuân thủ quy định chính là những bài học trực quan, sinh động và có sức lan tỏa lâu dài.

Về phía nhà trường, việc lồng ghép giáo dục ATGT vào các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt dưới cờ, các buổi chuyên đề cần được duy trì thường xuyên, tránh hình thức. Song song đó, lực lượng CSGT Công an TP Đà Nẵng còn tăng cường kiểm tra, rà soát các bãi trông giữ xe xung quanh khu vực trường học, kịp thời chấn chỉnh những tồn tại có thể ảnh hưởng đến TTATGT.

Từ những vụ việc vi phạm cụ thể đến các chương trình tuyên truyền đã và đang triển khai, có thể khẳng định rằng, việc trang bị kiến thức, kỹ năng ATGT cho học sinh, sinh viên là giải pháp lâu dài, mang tính bền vững. Khi mỗi học sinh hiểu rằng chỉ một hành vi nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn, ý thức tự giác chấp hành pháp luật sẽ dần được hình thành; là nền tảng quan trọng để xây dựng văn hóa giao thông an toàn, văn minh, góp phần giữ vững TTATGT trên từng tuyến đường.

(còn nữa) C.H

Kỳ 4: Xử lý "ma men": Cuộc chiến không vùng cấm, không ngoại lệ