Chủ động từ những kịch bản thiên tai khắc nghiệt

Trận lũ lịch sử cuối tháng 10, đầu tháng 11-2025 cho thấy mức độ ngày càng khó lường của thiên tai tại miền Trung. Mực nước sông Thu Bồn tại Câu Lâu có thời điểm lên 5,62m, vượt báo động III 1,62m và cao hơn mức lịch sử năm 1964 khoảng 0,12m; sông Vu Gia tại Ái Nghĩa lên tới 10,6m. Nhiều khu vực ở Đà Nẵng và các địa phương lân cận bị ngập nhiều ngày, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống và cơ sở hạ tầng.

Từ thực tiễn đó, ngành điện xác định không chỉ khắc phục sự cố sau thiên tai mà phải chủ động dự báo, xây dựng phương án vận hành phù hợp từng cấp độ, kiểm soát nguy cơ mất an toàn, duy trì điện cho phụ tải quan trọng và rút ngắn thời gian khôi phục.

Ông Lê Hồng Cương, Giám đốc PC Đà Nẵng, cho biết công tác bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện trong điều kiện bão lũ, ngập úng, sạt lở được Công ty xác định là nhiệm vụ trọng tâm. Trong năm 2026, PC Đà Nẵng đã xây dựng phương thức vận hành hệ thống phân phối điện với nhiều kịch bản cụ thể, nhằm bảo đảm an toàn trước, trong và nhanh chóng khôi phục cấp điện sau thiên tai.

Hiện hệ thống điện thành phố được cấp điện từ lưới điện quốc gia thông qua 2 trạm 500kV và 7 trạm 220kV, kết nối với hệ thống các trạm 110kV. PC Đà Nẵng quản lý lưới điện 110kV gồm 54 đường dây, dài hơn 693km và 26 trạm biến áp 110kV, tổng dung lượng hơn 2.178MVA. Lưới trung áp có 259 xuất tuyến, gần 6.000km, hơn 10.500 trạm biến áp phụ tải, phục vụ gần 900.000 khách hàng.Ngoài nguồn điện quốc gia, thành phố có hơn 3.500 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất hơn 245MWp và 13 nhà máy thủy điện nhỏ, công suất khoảng 55MW. Các nguồn điện phân tán được huy động phù hợp phương thức điều độ, góp phần hạn chế nguy cơ quá tải trong những thời điểm phụ tải thấp.

Linh hoạt chuyển tải, ưu tiên phụ tải thiết yếu

Trong điều kiện thiên tai, phụ tải điện có thể giảm 30-40% so với bình thường, tạo điều kiện để ngành điện chủ động chuyển tải giữa các khu vực và hỗ trợ cấp điện từ các trạm 220kV, 110kV khi xảy ra sự cố cục bộ.

Để bảo đảm an toàn, hệ thống điện được duy trì ở trạng thái kết dây cơ bản; các công tác sửa chữa, bảo dưỡng trên lưới 110kV được tạm hoãn khi có nguy cơ thiên tai. Trên lưới trung áp, các xuất tuyến được vận hành hở nhằm tăng khả năng cô lập sự cố và chuyển tải khi cần. Trong điều kiện gió mạnh, ngập lụt, các chức năng tự động như tự động đóng lặp lại (F79) có thể được khóa để tránh đóng điện trở lại vào vị trí chưa được kiểm tra an toàn. Hệ thống tự động hóa lưới trung áp (DAS) cũng được vô hiệu hóa trong những tình huống cần thiết.

Công tác điều độ, giám sát vận hành được thực hiện thông qua 2 Trung tâm điều khiển chính và một trung tâm dự phòng, quản lý 26 trạm 110kV không người trực cùng hơn 1.000 thiết bị đóng cắt trên lưới trung áp.PC Đà Nẵng cũng chuẩn bị máy phát điện, UPS và các phương án nguồn dự phòng, duy trì trung tâm điều khiển dự phòng để sẵn sàng kích hoạt khi trung tâm chính gặp sự cố.

Cùng với đó, các đơn vị trực thuộc tăng cường kiểm tra những vị trí xung yếu, nhất là khu vực sườn núi, vùng trũng thấp, khoảng cột vượt sông và nơi có nguy cơ sạt lở. Công ty phối hợp với chính quyền địa phương, đơn vị quản lý cây xanh và các chủ đầu tư để xử lý cây xanh, biển quảng cáo, thiết bị có nguy cơ ảnh hưởng đường dây khi bão gió; đồng thời chống ngập cho nhà trạm, mương cáp ngầm, kho vật tư và bảo đảm điều kiện khắc phục sự cố.

Sau thiên tai, việc khôi phục cấp điện được thực hiện theo thứ tự ưu tiên và bảo đảm an toàn. Trước hết là lưới 110kV tại khu vực trung tâm, các trạm quan trọng; tiếp đến là đường dây trung áp phục vụ phụ tải thiết yếu. Các phụ tải đặc biệt quan trọng như cơ quan điều hành thành phố, thông tin - truyền thông, bệnh viện, sân bay, quân đội, công an, nhà máy nước và hệ thống bơm chống ngập được ưu tiên cấp điện. Khi hệ thống được kiểm tra, xác nhận đủ điều kiện vận hành, PC Đà Nẵng tiếp tục khôi phục điện cho các phụ tải dân sinh.

Trong bối cảnh thời tiết cực đoan tiếp tục gia tăng, việc xây dựng phương án theo nhiều kịch bản, chuẩn bị nhân lực, thiết bị và nguồn điện dự phòng đang giúp PC Đà Nẵng chuyển từ thế bị động sang chủ động ứng phó, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, duy trì hoạt động của các công trình thiết yếu và hạn chế thấp nhất tác động của thiên tai đối với đời sống kinh tế - xã hội.

Công Hạnh