Nhà ở xã hội vẫn “ngoài tầm với” của công nhân

Ngày 9-5, Đoàn ĐBQH TP Đà Nẵng phối hợp với UBND TP Đà Nẵng, Tổng LĐLĐ Việt Nam tổ chức Hội nghị tiếp xúc, đối thoại với đoàn viên, NLĐ năm 2026. Tham dự có ông Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam và ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành.

Tại hội nghị, nhóm vấn đề được công nhân quan tâm nhiều nhất là nhà ở. Chị Phan Thị Kim Oanh, Công ty TNHH Mabuchi Motor Đà Nẵng cho biết, NLĐ rất phấn khởi khi thành phố liên tục triển khai các dự án nhà ở xã hội (NƠXH). Tuy nhiên, với mức thu nhập phổ biến từ 6 đến 8 triệu đồng/tháng, sau khi trang trải sinh hoạt và nuôi con nhỏ, phần lớn công nhân gần như không có khả năng tích lũy để mua nhà. Theo chị Oanh, giá bán và giá thuê NƠXH hiện vẫn còn cao so với thu nhập của công nhân. Bên cạnh đó, quy trình xét duyệt hồ sơ, chứng minh thu nhập còn phức tạp, mất nhiều thời gian. Từ thực tế này, chị kiến nghị thành phố đơn giản hóa thủ tục, đồng thời nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất ưu đãi để NLĐ có cơ hội an cư.

Cùng chung nỗi trăn trở, anh Nguyễn Văn Hải, Công ty CP Khu du lịch Bắc Mỹ An cho biết nhiều NLĐ đã nhiều lần nộp hồ sơ mua NƠXH nhưng không được xét duyệt do số lượng đăng ký quá đông. Tình trạng chờ đợi kéo dài khiến không ít công nhân nản lòng và khó yên tâm gắn bó lâu dài với thành phố.

Không chỉ khó mua nhà, nhiều công nhân còn phải thuê trọ trong điều kiện xuống cấp, chật hẹp và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Đại diện NLĐ kiến nghị thành phố sớm ban hành bộ tiêu chuẩn nhà trọ công nhân, hỗ trợ cải tạo hạ tầng và có cơ chế bình ổn giá thuê để giảm áp lực chi phí sinh hoạt.

Bên cạnh câu chuyện nhà ở, vấn đề việc làm và nguy cơ mất việc trước làn sóng tự động hóa cũng là mối quan tâm lớn của NLĐ. Chị Lê Thị Hải Châu, Công ty Dệt may 29-3 bày tỏ lo ngại việc doanh nghiệp đẩy mạnh ứng dụng robot và trí tuệ nhân tạo (AI) vào sản xuất sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến lao động trong các ngành dệt may, da giày và lắp ráp điện tử. Theo chị Châu, nhiều công nhân lo bị thay thế nhưng lại thiếu cơ hội tiếp cận các chương trình đào tạo kỹ năng mới để thích ứng với thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng. Từ thực tế này, NLĐ kiến nghị thành phố sớm có các chương trình đào tạo lại, nâng cao tay nghề, hỗ trợ chuyển đổi nghề và kết nối việc làm để công nhân có thể thích ứng với xu hướng sản xuất mới.

Công nhân cũng phản ánh tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, nợ bảo hiểm xã hội kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của NLĐ. NLĐ cũng kiến nghị tăng cường khám sức khỏe định kỳ, hỗ trợ xe buýt công cộng, xây dựng thêm nhà trẻ gần KCN...

Luôn nỗ lực chăm lo đời sống NLĐ

Trả lời các kiến nghị của NLĐ, đại diện nhiều sở, ngành TP Đà Nẵng cho biết thành phố đang triển khai hàng loạt chính sách liên quan nhà ở, việc làm, giáo dục, y tế và an sinh cho công nhân lao động. Đại diện ngành tài chính cho biết thành phố đang phối hợp nghiên cứu cơ chế vay vốn đối với đoàn viên, NLĐ có hoàn cảnh khó khăn. Đồng thời, chương trình vay vốn tạo việc làm từ nguồn ngân sách địa phương và Ngân hàng Chính sách xã hội vẫn đang được triển khai với quy mô hàng nghìn tỷ đồng.

Liên quan NƠXH, đại diện Sở Xây dựng cho biết Đà Nẵng đang triển khai nhiều dự án nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở cho công nhân, NLĐ. Theo chỉ tiêu được giao, thành phố phải phát triển hơn 26.000 căn nhà ở xã hội. “Hiện thành phố đã xác định 36 dự án với khoảng 37.000 căn hộ, trong đó đã chấp thuận chủ trương đầu tư 20 dự án với khoảng 25.000 căn”, đại diện Sở Xây dựng thông tin.

Đối với tình trạng doanh nghiệp chậm đóng, nợ bảo hiểm xã hội, đại diện tổ chức Công đoàn cho biết Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã bổ sung cơ chế xử lý hình sự đối với hành vi chậm đóng kéo dài sau khi đã xử phạt hành chính. Trong lĩnh vực y tế, đại diện Sở Y tế cho biết thành phố đang triển khai nhiều mô hình khám sức khỏe lưu động, chăm sóc sức khỏe sinh sản, tầm soát bệnh không lây nhiễm và ung thư cho NLĐ gắn với sổ sức khỏe điện tử.

Liên quan giáo dục, đại diện ngành giáo dục cho biết thành phố đang hoàn thiện nghị quyết mới về hỗ trợ giáo dục mầm non ngoài công lập. Theo dự thảo, trẻ là con công nhân sẽ được hỗ trợ 200.000 đồng/tháng, thời gian hỗ trợ không quá 9 tháng trong năm học. Đối với các kiến nghị liên quan đời sống công nhân tại KCN, đại diện ngành tài chính cho biết năm 2026, Đà Nẵng dự kiến bố trí hơn 30 tỷ đồng hỗ trợ hoạt động xe buýt công cộng nhằm giảm chi phí đi lại cho người dân và công nhân. Trong khi đó, ngành công thương đang rà soát quy hoạch, bổ sung mạng lưới chợ dân sinh, hạ tầng thương mại quanh các KCN để phục vụ nhu cầu mua sắm của NLĐ.

“Đối thoại để giải quyết, để hành động”

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng khẳng định lực lượng công nhân, NLĐ là “tài sản vô cùng quý” của thành phố, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh Đà Nẵng đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo ông Hùng, các ý kiến được công nhân nêu tại hội nghị đều xuất phát từ thực tế đời sống, từ nhu cầu nhà ở, việc làm, an sinh đến các vấn đề giao thông, giáo dục, y tế và môi trường sống. “Không thể có một Đà Nẵng văn minh, hiện đại nếu những người trực tiếp làm ra của cải vật chất chưa được chăm lo đúng mức”, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng nhấn mạnh. Lãnh đạo thành phố cho biết, sau hội nghị, toàn bộ kiến nghị của công nhân sẽ được giao các sở, ngành theo dõi, xử lý và trả lời chính thức bằng văn bản thông qua LĐLĐ thành phố. “Chúng tôi không tổ chức đối thoại để nghe rồi để đó, mà đối thoại để giải quyết, để hành động”, ông Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định.

Liên quan NƠXH và nhà lưu trú công nhân, lãnh đạo thành phố giao Sở Xây dựng khẩn trương tham mưu các giải pháp phát triển quỹ nhà ở cho NLĐ tại các KCN. Thành phố cũng cam kết đồng hành, hỗ trợ tối đa về thủ tục để triển khai các dự án nhà ở công nhân và thiết chế công đoàn trong thời gian tới.

Trước lo ngại về nguy cơ mất việc do AI và tự động hóa, ông Nguyễn Mạnh Hùng giao Sở Nội vụ nghiên cứu các chính sách hỗ trợ đào tạo lại, chuyển đổi nghề, kết nối việc làm và bảo đảm an sinh cho NLĐ. Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng đồng thời đề nghị các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ, chính sách cho NLĐ, xây dựng môi trường làm việc ổn định để giữ chân lao động trong bối cảnh nhiều lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực.

XUÂN TIẾN