Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển mạnh sang nền kinh tế tri thức, kinh tế số và công nghệ cao, đổi mới sáng tạo trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Với vai trò là trung tâm kinh tế – xã hội lớn của khu vực miền Trung, Đà Nẵng có nhiều điều kiện thuận lợi để đi đầu trong mô hình phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo, từ hạ tầng đô thị, chất lượng môi trường sống, nguồn nhân lực, đến cơ chế chính sách đặc thù đã và đang được Trung ương cho phép thí điểm.

Đề án đặt mục tiêu tổng quát xây dựng Đà Nẵng trở thành đô thị sinh thái, thông minh, có năng lực cạnh tranh cao, trong đó đổi mới sáng tạo là trụ cột xuyên suốt. Thành phố phấn đấu nằm trong top 5 địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương và chỉ số chuyển đổi số, đồng thời hướng tới top 50 đô thị thông minh tiêu biểu trên thế giới. Xa hơn, đến năm 2030 và những năm tiếp theo, Đà Nẵng được định vị là trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp mang tầm khu vực và quốc tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Đề án xác định hàng loạt chỉ tiêu cụ thể, trong đó đáng chú ý là việc hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Thành phố đặt mục tiêu có trên 30% doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo; hơn 25% doanh nghiệp sử dụng kết quả nghiên cứu từ viện, trường; số đơn đăng ký và văn bằng bảo hộ sở hữu trí tuệ tăng bình quân 16–18% mỗi năm. Cùng với đó, tỷ lệ thương mại hóa các sản phẩm đổi mới sáng tạo được nâng cao, góp phần đưa khoa học – công nghệ thực sự trở thành động lực của sản xuất, kinh doanh. Một nội dung quan trọng của Đề án là phát triển mạnh kinh tế số, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đà Nẵng định hướng xây dựng trung tâm khoa học dữ liệu, trung tâm huấn luyện và sản xuất AI, cung cấp phần lớn các sản phẩm AI phục vụ hoạt động quản lý nhà nước và phát triển kinh tế – xã hội. Đây được xem là bước đi chiến lược, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới và lợi thế của thành phố trong lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số.

Về không gian và mô hình đổi mới sáng tạo, Đề án tham khảo các mô hình tiên tiến như khu đổi mới sáng tạo (Innovation District), phòng thí nghiệm sống (Living Lab), thành phố thông minh, không gian sáng tạo mở… Trên cơ sở đó, Đà Nẵng định hướng hình thành các không gian đổi mới sáng tạo gắn với Khu công nghệ cao, Khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế và các khu đô thị mới. Trọng tâm là triển khai dự án Không gian đổi mới sáng tạo Đà Nẵng và Công viên khoa học, tạo môi trường thuận lợi để thử nghiệm, ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ, mô hình kinh doanh mới.

Đề án cũng nhấn mạnh vai trò của cơ chế, chính sách trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Thành phố sẽ tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách vượt trội nhằm thu hút doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong và ngoài nước. Các chính sách trọng tâm tập trung vào ưu đãi thuế, hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển tài sản trí tuệ, thử nghiệm có kiểm soát các mô hình, công nghệ mới, cũng như tạo điều kiện thuận lợi về đất đai, hạ tầng cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Song song với đó, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố then chốt, mang tính quyết định. Đà Nẵng tập trung tăng cường liên kết giữa Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp; xây dựng chính sách thu hút, đào tạo và giữ chân nhân lực khoa học – công nghệ, công nghệ số. Thành phố đặt mục tiêu nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục đại học, hình thành mạng lưới đổi mới sáng tạo trong các viện, trường, từng bước đưa Đà Nẵng trở thành điểm đến của nhân lực sáng tạo trong khu vực.

Về tổ chức thực hiện, Đề án phân công rõ trách nhiệm cho các sở, ngành, địa phương; trong đó Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối tham mưu, điều phối. Thành phố ưu tiên bố trí nguồn lực ngân sách cho đổi mới sáng tạo, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút đầu tư, tăng cường hợp tác quốc tế.

Có thể khẳng định, Đề án "Đà Nẵng – Thành phố đổi mới sáng tạo" là bước đi chiến lược, thể hiện tầm nhìn dài hạn của thành phố trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống, Đà Nẵng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành đô thị đổi mới sáng tạo, thông minh và đáng sống trong kỷ nguyên số.

THÀNH NAM