Triển vọng cải thiện quan hệ giữa Mỹ và Iran đang đối mặt với thử thách lớn khi vòng đàm phán mới tại Thụy Sĩ vừa khởi động đã xuất hiện những bất đồng nghiêm trọng liên quan đến các phát biểu cứng rắn của Tổng thống Mỹ Donald Trump và tình hình căng thẳng tại Lebanon.
Các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran, với sự trung gian của Qatar và Pakistan, bắt đầu ngày 21-6 tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock bên hồ Lucerne của Thụy Sĩ. Đây là vòng thương lượng đầu tiên nhằm triển khai lộ trình trong biên bản ghi nhớ mà hai bên ký kết hồi đầu tuần, hướng tới chấm dứt xung đột và bình thường hóa một số lĩnh vực hợp tác. Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống J.D. Vance dẫn đầu, cùng các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner. Phía Iran cử Ngoại trưởng Abbas Araghchi, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf cùng nhiều quan chức kinh tế và năng lượng cấp cao tham gia.
Tuy nhiên, chỉ ít giờ sau khi đàm phán bắt đầu, không khí thương lượng trở nên căng thẳng. Theo truyền thông Iran, phái đoàn Tehran đã tạm ngừng tham gia cuộc họp để phản đối những tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump. Trước đó, nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu Iran kiềm chế lực lượng Hezbollah tại Lebanon và cảnh báo Washington có thể "đánh Iran rất mạnh một lần nữa" nếu các lực lượng đồng minh của Tehran tiếp tục gây bất ổn trong khu vực.
Ông Trump cũng cảnh báo Iran không được đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới. Theo ông, nếu Tehran thực hiện động thái này, Mỹ có thể áp dụng các biện pháp mạnh hơn và thậm chí xem xét kiểm soát tuyến hàng hải quan trọng này. Đáp lại, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố Tehran không coi trọng các lời đe dọa từ Washington và khẳng định lực lượng vũ trang Iran đã sẵn sàng đáp trả mọi hành động leo thang. Một số nguồn tin cho biết Iran đang cân nhắc đình chỉ tiến trình đàm phán nếu các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon tiếp tục diễn ra.
Dù vậy, các bên đều khẳng định tiến trình đối thoại chưa đổ vỡ. Một quan chức Mỹ cho biết phái đoàn Iran vẫn ở lại Bürgenstock và các cuộc trao đổi hậu trường đang được duy trì nhằm nối lại thương lượng. Phó Tổng thống J.D. Vance nhận định hai bên đã đạt được một số tiến triển đáng kể, đồng thời khẳng định Washington vẫn mong muốn tìm kiếm một thỏa thuận lâu dài với Tehran.
Các cuộc đàm phán hiện tập trung vào việc duy trì lệnh ngừng bắn tại Lebanon, bảo đảm tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, chương trình hạt nhân Iran, cũng như khả năng nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Tehran. Tuy nhiên, những bất đồng mới phát sinh cho thấy con đường hướng tới một thỏa thuận toàn diện giữa Mỹ và Iran vẫn còn nhiều trở ngại.
T.N
