Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ngày 5-1 cảnh báo rằng một kịch bản Mỹ tiếp quản Greenland bằng sức mạnh quân sự sẽ đồng nghĩa với sự sụp đổ của liên minh quân sự NATO, làm lung lay trật tự an ninh xuyên Đại Tây Dương tồn tại từ sau Thế chiến II.
Theo bà Frederiksen, Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch và là một phần của NATO. Nếu Mỹ lựa chọn tấn công quân sự một quốc gia thành viên NATO khác, toàn bộ nền tảng của liên minh này sẽ không còn giá trị, bao gồm cả hệ thống bảo đảm an ninh tập thể được xây dựng trong nhiều thập kỷ. Cùng quan điểm, Thủ hiến Greenland Jens Frederik Nielsen bác bỏ việc so sánh Greenland với Venezuela, đồng thời kêu gọi người dân giữ bình tĩnh và đoàn kết. Ông nhấn mạnh Greenland không ở trong tình thế có thể bị thâu tóm trong thời gian ngắn, đồng thời khẳng định Washington không thể đơn giản chinh phục vùng lãnh thổ này.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định mong muốn đưa Greenland, vùng lãnh thổ giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược tại Bắc Cực, về dưới quyền kiểm soát của Washington. Những lo ngại gia tăng sau khi ông Trump tuyên bố không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự để kiểm soát Greenland, đồng thời đề cập mốc thời gian "20 ngày sau" để thảo luận vấn đề này. Những tuyên bố này xuất hiện ngay sau chiến dịch quân sự bất ngờ của Mỹ tại Venezuela cuối tuần qua nhằm bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro, khiến các đồng minh châu Âu gia tăng lo ngại về xu hướng sử dụng sức mạnh đơn phương của Washington.
Thủ tướng Frederiksen cho rằng các phát biểu của ông Trump cần được nhìn nhận một cách nghiêm túc, vì chúng tạo ra cảm giác bị đe dọa đối với Đan Mạch và Greenland. Căng thẳng tiếp tục leo thang khi ông Trump công khai chỉ trích nỗ lực bảo đảm an ninh của Đan Mạch tại Greenland, cho rằng nước này không đủ năng lực bảo vệ khu vực có vai trò chiến lược trước sự hiện diện ngày càng tăng của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực. Tuy nhiên, chuyên gia an ninh Ulrik Pram Gad từ Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch nhận định các tàu Nga và Trung Quốc hoạt động ở Bắc Cực vẫn ở khoảng cách xa Greenland và không tạo ra mối đe dọa trực tiếp như cách Washington mô tả.
Các động thái và phát ngôn gần đây của ông Trump đang làm dấy lên tranh luận gay gắt trong nội bộ châu Âu về giới hạn của quan hệ đồng minh với Washington, cũng như tương lai của NATO nếu các nguyên tắc tôn trọng chủ quyền giữa các thành viên không còn được bảo đảm.
B.N
