Đồng chủ trì hội thảo có các đồng chí: Trịnh Văn Quyết - Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Lê Ngọc Quang - Bí thư Thành ủy Đà Nẵng; Nguyễn Văn Chiến - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Cả cuộc đời vì nước, vì dân

Hội thảo nằm trong chuỗi các hoạt động thiết thực kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1-10-1876 - 1-10-2026). Phát biểu tại hội thảo, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết đã ôn lại cuộc đời hoạt động và cống hiến vẻ vang của Quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng - một bậc đại trí thức, nhà lãnh đạo tài năng, người con ưu tú của quê hương Quảng Nam - Đà Nẵng. Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ra và trưởng thành trong giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước. Đỗ đầu khoa thi Hương năm 1900, rồi Tiến sĩ năm 1904, nhưng Cụ đã kiên quyết khước từ con đường quan lộ của triều đình phong kiến để dấn thân vào hành trình cứu quốc gian khổ nhưng vô cùng cao đẹp. Cụ cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng phong trào Duy Tân, giương cao ngọn cờ "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh".

Phân tích về tầm vóc của cụ, đồng chí Trịnh Văn Quyết nêu rõ, tầm vóc của một bậc đại trí thức không chỉ nằm ở học vấn uyên thâm hay nhãn quan chính trị mẫn tiệp, mà cốt lõi là khả năng nhận ra chân lý thời đại và dấn thân trọn vẹn theo chân lý ấy. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ở tuổi gần 70, nhận lời mời của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ đã ra Hà Nội gánh vác việc nước. Cuộc gặp gỡ giữa Lãnh tụ Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng là sự hội tụ của hai nhân cách lớn trên một nền tảng chung: Độc lập của dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân. Đây chính là biểu tượng sinh động của chiến lược đại đoàn kết toàn dân tộc và tư tưởng trọng dụng hiền tài của Đảng ta.

Trong hơn một tháng được Chủ tịch Hồ Chí Minh giao trọng trách Quyền Chủ tịch nước (năm 1946), cụ Huỳnh đã điều hành bộ máy nhà nước non trẻ vượt qua vô vàn sóng gió thù trong giặc ngoài, kiên quyết, sáng suốt chỉ đạo đập tan các âm mưu bạo loạn, lật đổ của các thế lực phản động, giữ vững chính quyền cách mạng. Trên cương vị Hội trưởng Hội Liên hiệp quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt) – một trong những tổ chức tiền thân của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cụ đã góp phần quan trọng quy tụ mọi tầng lớp nhân dân vào sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.

Đồng chí Trịnh Văn Quyết nhắc lại lời đánh giá sâu sắc về cụ: "Cả đời cụ Huỳnh không cầu danh vị, không cầu lợi lộc, không thèm làm giàu, không thèm làm quan. Cả đời cụ Huỳnh chỉ phấn đấu cho dân được tự do, nước được độc lập".

Những bài học lớn cho hiện tại

Ban Tổ chức cho biết đã nhận được hơn 40 báo cáo tham luận từ các nhà khoa học, cơ quan Trung ương và các địa phương. Tại hội thảo, các đại biểu đã được nghe nhiều ý kiến trao đổi sâu sắc, tâm huyết, giàu tính khoa học, tiếp cận cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng từ nhiều góc độ. Qua đó làm sáng tỏ hơn những giá trị lịch sử, tư tưởng và nhân văn của một nhà yêu nước, một trí thức lớn, một nhà báo, một nhà lãnh đạo có uy tín, một người con tận trung với nước, tận tụy với dân, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết, trước hết.

Theo nhận định của PGS.TS Bùi Đình Phong (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh), cụ Huỳnh Thúc Kháng là một trường hợp đặc biệt, một hiện tượng hiếm thấy. Xuất thân nhà nho khoa bảng nhưng cụ sớm say mê tư tưởng Duy Tân, ba lần từ chối bước vào chốn quan trường. Chỉ đến khi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và nghe những lời tâm huyết: "Hiện người tài giỏi không thiếu nhưng thiếu người có uy tín đối với Tổ quốc, quốc dân. Không còn ai xứng đáng hơn cụ. Khi xưa làm quan là phụng sự đình trung, bây giờ chúng ta làm việc cho dân, cho nước gọi là công bộc. Cụ đã hy sinh nhiều, xin Cụ hy sinh thêm...", cụ mới quyết tâm trao trọn uy tín và tài năng của mình cho Tổ quốc và Nhân dân. Cuộc đời của cụ Huỳnh chính là gạch nối lịch sử giữa phong trào yêu nước của các thế hệ Duy Tân với phong trào cách mạng vô sản dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Từ lẽ sống vì nước, vì dân của cụ Huỳnh và tinh thần "Dân làm gốc" tại Đại hội XIV của Đảng, PGS.TS Bùi Đình Phong nhấn mạnh những bài học cốt lõi cho đội ngũ cán bộ, đảng viên hôm nay đó là: Phụng sự Tổ quốc, phụng sự Nhân dân phải nhất quán, kiên định suốt đời; có bản lĩnh chính trị vững vàng, tài năng, đức độ và uy tín cao; thực sự gương mẫu, làm hạt nhân đoàn kết; tuyệt đối không dính líu đến vòng danh lợi; kiên quyết thực hành liêm chính, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đặc biệt phải chống sự vô cảm, vô trách nhiệm trước Nhân dân; biết "hổ thẹn và đau buồn" khi chưa làm được nhiều điều có lợi ích cho dân; dám nhận trách nhiệm và lắng nghe Nhân dân phê bình. Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; tận tâm, tận lực, tận hiến hàng ngày, suốt đời cho mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Lan tỏa & phát huy di sản cụ trong đời sống đương đại

Nhấn mạnh giá trị di sản cụ Huỳnh đối với giai đoạn hiện nay, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định: Trí thức chân chính phải gắn trí tuệ với vận mệnh dân tộc; trí thức chỉ thực sự lớn khi đứng về phía Nhân dân và khối đại đoàn kết chỉ bền vững khi được xây dựng trên sự tin cậy, tôn trọng, đồng thuận vì mục tiêu chung. Trong bối cảnh Đảng ta xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục - đào tạo và văn hóa là các trụ cột chiến lược (được thể hiện trong các Nghị quyết số 57-NQ/TW, 71-NQ/TW, 80-NQ/TW của Bộ Chính trị), tinh thần "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh" càng mang giá trị gợi mở sâu sắc cho yêu cầu phát triển con người và đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Phát biểu tổng kết hội thảo, thay mặt Ban Tổ chức, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các ban, bộ, ngành, các nhà khoa học và thân nhân gia đình cụ Huỳnh Thúc Kháng đã đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc. Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khái quát 4 kết quả nổi bật của hội thảo đó là: Làm rõ nền tảng hình thành nhân cách và tầm vóc lịch sử của cụ Huỳnh Thúc Kháng cũng như những đóng góp to lớn của cụ đối với dân tộc và cách mạng. Đặc biệt, trong thời điểm đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách, Cụ đã cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ xử lý nhiều vấn đề hệ trọng, góp phần củng cố chính quyền cách mạng, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, bảo vệ thành quả cách mạng, giữ vững nền độc lập. Hội thảo cũng đã góp phần làm sâu sắc thêm các giá trị tư tưởng và di sản phong phú của cụ. Đó là tư tưởng canh tân đất nước, đề cao dân trí, dân quyền, giáo dục & thực nghiệp, phát huy nội lực kết hợp với bản sắc dân tộc. Đồng thời khẳng định vai trò của lực lượng trí thức, báo chí, nghị trường và các hình thức hoạt động yêu nước trong đời sống chính trị xã hội Việt Nam đầu thế kỷ XX. Hội thảo cũng đã gợi mở nhiều vấn đề có ý nghĩa đối với hiện tại và tương lai. Theo Bí thư Thành ủy Đà Nẵng, phát huy di sản của cụ Huỳnh không chỉ là tiếp tục nghiên cứu, bảo tồn và tôn vinh, mà quan trọng hơn là phải đưa những giá trị ấy sống sinh động trong thực tiễn: Khơi dậy khát vọng tự lực tự cường; tinh thần đổi mới và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời bồi đắp khát vọng cống hiến và ý thức trách nhiệm cho thế hệ trẻ. "Đối với Đà Nẵng – quê hương xứ Quảng của cụ, chúng ta không chỉ có trách nhiệm giữ gìn, tôn vinh và lan tỏa di sản của cụ, mà phải làm cho lòng yêu nước, khí phách, sự liêm chính, tinh thần canh tân và trách nhiệm với nhân dân trở thành một phần nguồn lực tinh thần cho sự phát triển của thành phố hôm nay" - Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.

P. Thủy

Phát hành bộ tem bưu chính kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng Trong khuôn khổ hội thảo, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và Thành ủy Đà Nẵng đã trang trọng tổ chức Lễ phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính: "Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876 - 2026)".