Ra đi từ đó chưa về

Nguyễn Công Tòng sinh năm 1935 tại làng Tịch Tây, xã Tam Nghĩa, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam (nay là thôn Tịch Tây, xã Núi Thành, thành phố Đà Nẵng) trong một gia đình nông dân nghèo có ba anh em. Người em út của ông là liệt sĩ Nguyễn Văn Hợi cũng hy sinh tại chiến trường Gia Lai vào năm 1971.

Sớm giác ngộ cách mạng, năm 1951, khi mới 16 tuổi, Nguyễn Công Tòng đã tham gia chiến đấu trong chiến dịch Măng Đen (Kon Tum). Tháng 9-1953, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam.Không lâu sau, ông trở thành Đại đội trưởng Tiểu đoàn 93, Trung đoàn 2, Sư đoàn 3 Sao Vàng, trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh trên chiến trường Tây Nguyên và Nam Trung Bộ.

Ít người dân quê nhà biết rõ quãng đời hoạt động cách mạng của ông. Chỉ sau ngày đất nước thống nhất, gia đình mới nhận được giấy báo tử.Ông Nguyễn Tấn Huỳnh (80 tuổi), em trai của liệt sĩ, xúc động kể: "Khi anh rời quê, tôi còn quá nhỏ. Sau này chỉ biết tin anh qua những người cùng quê tập kết ra Bắc năm 1954, rồi qua giấy báo tử và một số giấy tờ còn lưu giữ. "Theo giấy báo tử, ngày 29-1-1970, ông Nguyễn Công Tòng hy sinh tại khu vực bờ sông Côn, huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định (cũ). Trong trận đánh ác liệt, đồng đội đã mai táng ông ngay tại nơi hy sinh.Sau năm 1975, gia đình cùng đồng đội nhiều lần trở lại chiến trường cũ, băng rừng, lội suối tìm kiếm hài cốt. Tuy nhiên, do địa hình thay đổi sau nhiều năm, mọi nỗ lực đến nay vẫn chưa mang lại kết quả.

Tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tuổi 32

Với tinh thần dũng cảm, mưu trí và nhiều chiến công xuất sắc, ngày 17-9-1967, khi mới 32 tuổi, Nguyễn Công Tòng được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng năm, tại Đại hội Anh hùng, Chiến sĩ thi đua và Dũng sĩ các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam lần thứ hai, ông là một trong 42 chiến sĩ miền Nam được tuyên dương danh hiệu cao quý này. Đại hội cũng là dịp ông cùng các đại biểu vinh dự nhận được điện thăm hỏi, động viên của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Khắc ghi lời dạy của Bác, ông và đồng đội tiếp tục chiến đấu dưới lá cờ của Sư đoàn 3 Sao Vàng, lập nhiều chiến công trên chiến trường Nam Trung Bộ.

Muôn đời tri ân

Ngày 29-1-1970, người đại đội trưởng quả cảm mãi mãi nằm lại bên bờ sông Côn sau một trận chiến ác liệt. Ông ra đi khi chưa kịp nghĩ đến hạnh phúc riêng, chưa lập gia đình.Hiện nay, trong ngôi nhà nhỏ ở thôn Tịch Tây, người em trai Nguyễn Tấn Huỳnh vẫn gìn giữ di ảnh, Bằng Tổ quốc ghi công và Bằng công nhận Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của anh trai. Những kỷ vật đã nhuốm màu thời gian nhưng vẫn là minh chứng thiêng liêng về cuộc đời chiến đấu của người anh hùng.

Đầu năm 2024, huyện Núi Thành (cũ) đã đặt tên Nguyễn Công Tòng cho một tuyến đường tại khu vực tiểu hoa viên khối 3, thị trấn Núi Thành (nay thuộc thôn Thành Long, xã Núi Thành) nhằm tri ân và ghi nhớ công lao của người con ưu tú của quê hương.Đến nay, ông vẫn là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân duy nhất của xã Tam Nghĩa (cũ) trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nỗi đau chiến tranh vẫn còn trong lòng gia đình. Song tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và sự hy sinh của Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Công Tòng vẫn luôn là tấm gương sáng để các thế hệ hôm nay noi theo.

Người anh hùng đã ngã xuống để đất nước đứng lên, nhưng hành trình đưa ông trở về quê hương chưa bao giờ dừng lại. Trong "Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ", nguyện vọng lớn nhất của gia đình, đồng đội và chính quyền địa phương vẫn là sớm tìm thấy hài cốt của Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Công Tòng để đưa ông trở về trong vòng tay quê hương.Mảnh đất Núi Thành sẽ mãi khắc ghi công lao của người con ưu tú và chờ ngày đón ông trở về.

Văn Vinh