Từ "chuyển đơn đúng thẩm quyền" đến "giám sát trách nhiệm"

Thời gian qua, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã tạo điều kiện đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở. Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi, khối lượng công việc tại cấp xã, phường cũng tăng lên rõ rệt; nhiều nhiệm vụ trước đây do cấp huyện đảm nhiệm nay được chuyển giao trực tiếp xuống cơ sở. Điều đó đồng nghĩa với việc các kiến nghị của cử tri, phản ánh của người dân cũng phát sinh nhiều hơn, đa dạng hơn và đòi hỏi phải được xử lý nhanh hơn. Trong bối cảnh đó, Thường trực HĐND TP Đà Nẵng đã có sự đổi mới trong phương thức thực hiện, đó là không chỉ triển khai việc "chuyển đơn đúng thẩm quyền" mà còn thực hiện việc "giám sát trách nhiệm".

Trong 6 tháng đầu năm, sau các kỳ tiếp xúc cử tri, Thường trực HĐND TP tổng hợp 940 kiến nghị, trong đó 754 kiến nghị thuộc thẩm quyền thành phố được chuyển UBND TP xem xét giải quyết. Quan trọng hơn, từng kiến nghị đều được theo dõi tiến độ xử lý, cập nhật kết quả và tiếp tục giám sát nếu chưa được giải quyết dứt điểm. Kết quả cho thấy 297/306 kiến nghị đã được giải quyết, đạt tỷ lệ 97,06%; những nội dung còn lại đều được Thường trực HĐND TP tiếp tục đôn đốc, yêu cầu xác định rõ nguyên nhân và thời hạn hoàn thành. Thay vì coi việc chuyển đơn là hoàn thành trách nhiệm, HĐND TP đã xem việc kiến nghị đã được giải quyết hay chưa mới là tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động giám sát. Cụ thể hơn, mỗi kiến nghị đều gắn với thời hạn, với cơ quan chủ trì và với trách nhiệm giải trình trước HĐND TP.

Ngoài ra, Thường trực HĐND TP đã tập trung vào việc ứng dụng chuyển đổi số vào công tác tiếp nhận và xử lý thông tin. Bên cạnh đường dây tiếp nhận ý kiến cử tri, Thường trực HĐND TP đã xây dựng nhóm Zalo kết nối hơn 200 lãnh đạo, công chức các sở, ngành và địa phương. Trong 6 tháng đầu năm, thông qua kênh này, HĐND đã chuyển xử lý 45 phản ánh của người dân và chủ động theo dõi 85 thông tin từ báo chí liên quan đến các vấn đề dân sinh bức xúc. Nguồn thông tin phục vụ giám sát không còn chỉ đến từ các cuộc tiếp xúc cử tri định kỳ mà được mở rộng từ phản ánh trực tiếp của người dân, từ báo chí, từ các nền tảng số và từ quá trình theo dõi thực tiễn. Hơn nữa, Thường trực HĐND TP đang phối hợp xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về kiến nghị cử tri và thông báo kết quả giải quyết qua tin nhắn SMS. Điều này khẳng định hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu xây dựng HĐND số, nơi dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý mà còn phục vụ hoạt động giám sát, phân tích và dự báo.

Giám sát đến tận cùng của vụ việc

Thực tế hiện nay cho thấy, phần lớn đơn thư kéo dài hiện nay đều tập trung ở những lĩnh vực rất nhạy cảm như đất đai, quy hoạch, bồi thường, tái định cư, trật tự đô thị hay môi trường. Đây cũng là những vụ việc mà nếu chỉ xem xét trên hồ sơ thôi thì rất khó đánh giá đầy đủ nội dung, bản chất. Trong 6 tháng đầu năm, Thường trực HĐND TP Đà Nẵng đã tiếp nhận 458 đơn thư, xử lý 445 đơn, trong đó chuyển cơ quan có thẩm quyền giải quyết 192 đơn, đồng thời đưa 14 vụ việc vào diện theo dõi, giám sát thường xuyên. Riêng đối với những vụ việc tồn đọng kéo dài, Thường trực HĐND không dừng ở việc ban hành văn bản đôn đốc mà giao các Ban của HĐND TP, theo lĩnh vực đã phân công, trực tiếp khảo sát, làm việc với cơ quan liên quan, tổ chức giám sát chuyên đề và có báo cáo, đề xuất với Thường trực HĐND thành phố. Qua rà soát, riêng Ban Pháp chế HĐND TP đã thực hiện giám sát chuyên đề đối với 9 vụ việc kéo dài, qua đó kiến nghị làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan và đề xuất giải pháp xử lý. Thông qua giám sát, những kiến nghị đề xuất cụ thể buộc cơ quan có trách nhiệm phải giải trình, phải công khai tiến độ và phải chịu trách nhiệm về kết quả. Ngoài ra, đối với những vụ việc chậm xử lý hoặc kéo dài, Thường trực HĐND TP chỉ đạo được đưa vào chương trình giải trình hoặc xem xét chất vấn tại các kỳ họp HĐND TP. Thường trực HĐND TP còn đề nghị UBND đưa kết quả giải quyết kiến nghị cử tri trở thành tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các sở, ngành và người đứng đầu.

Với sự đổi mới trong phương thức hoạt động, với kết quả đạt được vừa nêu trên, cho thấy Thường trực HĐND TP Đà Nẵng ngày càng tăng cường trách nhiệm hoạt động giải trình, ứng dụng chuyển đổi số và đổi mới phương thức giám sát. Công tác giải quyết đơn thư thời gian qua không chỉ dừng ở việc xử lý một vụ việc cụ thể mà còn góp phần nâng cao kỷ luật hành chính, củng cố niềm tin của nhân dân đối với bộ máy nhà nước. Và, có thể khẳng định, hoạt động giám sát của Thường trực HĐND TP không chỉ để phát hiện tồn tại, mà để thúc đẩy thay đổi; không chỉ để kiểm soát quyền lực, mà còn để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.

Nghi Thảo