Hàng trăm dự án gặp khó khăn

Địa bàn tỉnh Quảng Nam cũ (nay thành phố Đà Nẵng) có khoảng 200 dự án BĐS đã và đang triển khai nhưng hầu hết đều gặp khó khăn. Một trong những lực cản lớn nhất chính là công tác đền bù, giải phóng mặt bằng (GPMB) và bố trí tái định cư. Điều này khiến cho các dự án liên tục trễ hẹn tiến độ và có nguy cơ dừng thực hiện.

Ghi nhận thực tế tại khu đô thị Điện Nam - Điện Ngọc, phần lớn các dự án BĐS "đắp chiếu", cỏ mọc um tùm, gia súc chăn thả, mất cảnh quan môi trường. Trong khi đó, hạ tầng khung của đô thị gần nhưng không thể khớp nối; các tuyến đường giao thông thực hiện đứt đoạn, dang dở; loạt nhà phố xây sẵn đã bỏ hoang, xuống cấp do không thể khai thác sử dụng. Điều này còn tác động tiêu cực đến sự phát triển hạ tầng đô thị khung của thành phố Đà Nẵng.

Theo báo cáo, riêng phường Điện Bàn Đông, thành phố Đà Nẵng đang triển khai khoảng 131 dự án BĐS, trong đó có 81 dự án ngoài ngân sách (chủ yếu là khu đô thị, du lịch) và 50 dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước. Đây là con số rất lớn, tạo áp lực không nhỏ đối với chính quyền địa phương trong việc khơi thông nguồn lực để phát triển kinh tế -xã hội.

Liên quan đến các dự án phát triển nhà ở, phường có nhiều dự án triển khai chậm tiến độ hoặc dừng thi công từ nhiều năm như Dự án Khu đô thị số 4, Khu đô thị số 9, Khu dân cư Thống Nhất; dự án Khu đô thị Bình Ninh - Quảng Lăng, cùng các dự án tại khối phố Hà My A… Việc chậm triển khai khiến nhiều hộ dân không thể xây dựng, sửa chữa nhà ở hoặc thực hiện quyền sử dụng đất theo quy định. Đồng thời, hệ thống hạ tầng kỹ thuật giữa các dự án chưa được khớp nối đồng bộ, gây ngập úng trong mùa mưa lũ, ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước thải và môi trường khu dân cư.

Trên thực tế, để giải quyết khó khăn, địa phương đã đưa ra nhiều giải pháp để tháo gỡ các vướng mắc về mặt thủ tục cũng như bổ sung cơ chế cho chủ đầu tư. Điểm sáng chính là các dự án được phân kỳ tiến độ thực hiện. Nhưng phân kỳ tiến độ phải phù hợp với hạ tầng khung đô thị, đảm bảo liền kề nhau, kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật với hạ tầng chung của khu vực và đảm bảo cơ cấu sử dụng đất theo tỷ lệ chung của dự án. Nhiều dự án BĐS cũng đã được chính quyền gia hạn tiến độ thực hiện.

Điển hình, UBND thành phố vừa ban hành Quyết định số 1012/QĐ-UBND ngày 23-3-2026 để chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với dự án Đầu tư xây dựng nhà ở Khu đô thị Viêm Minh-Hà Dừa, phường Điện Bàn Đông. Thành phố yêu cầu đến hết tháng 8-2026 triển khai thực hiện hoàn thành công tác GPMB; tháng 3-2027 triển khai thực hiện hoàn thành dự án, nghiệm thu bàn giao đưa dự án vào khai thác sử dụng.

Cần vào cuộc mạnh mẽ và đồng bộ

Theo ông Nguyễn Thanh Vỹ, Chủ tịch UBND phường Điện Bàn Đông, việc các dự án bất động sản gặp khó khăn do nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan khác nhau, nhưng phần lớn liên quan đến công tác bồi thường, GPMB. Điển hình việc xác định giá đất cụ thể để lập phương án bồi thường hiện còn bất cập ở một số dự án. Điều này khiến người dân chưa đồng thuận, kéo dài thời gian thực hiện.

Chưa kể, nhiều dự án gặp khó khăn do quỹ đất tái định cư chưa đảm bảo cả về số lượng lẫn chất lượng. Trong khi quy định yêu cầu phải hoàn thành khu tái định cư trước khi thu hồi đất, thì thực tế các khu này lại vướng chính công tác GPMB, nguồn vốn và thủ tục đầu tư, dẫn đến nhiều vấn đề phát sinh.

Do địa phương có nhiều dự án bất động sản đang được triển khai, vì vậy lãnh đạo phường cho rằng cần có giải pháp đồng bộ nhằm tạo chuyển biến thực chất. Trước hết phải đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, coi đây là "chìa khóa mềm" để tạo đồng thuận. Việc đối thoại trực tiếp, phân loại từng nhóm đối tượng trong GPMB sẽ giúp giải quyết thấu đáo các vướng mắc từ cơ sở.

Chính quyền và doanh nghiệp phải vào cuộc quyết liệt để giải quyết dứt điểm bài toán bố trí tái định cư cho người dân theo hướng đi trước một bước. Khu tái định cư phải đảm bảo hạ tầng đồng bộ, điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Đồng thời, cần bổ sung cơ chế hỗ trợ thuê nhà trong thời gian chờ bố trí đất. Cuối cùng, cần tăng cường phối hợp liên ngành, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị, đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình cho rằng vai trò của doanh nghiệp trong việc giải quyết các vướng mắc đóng vai trò then chốt, đặc biệt phải tích cực phối hợp, rà soát pháp lý, tiến độ thực hiện và nguồn lực tài chính; chủ động báo cáo cụ thể cho các tổ công tác phụ trách của UBND thành phố để có chỉ đạo tháo gỡ. Đối với các dự án hết tiến độ thực hiện, nhà đầu tư phải khẩn trương phối hợp với sở, ngành để kiểm tra, đề xuất gia hạn.

Lãnh đạo thành phố cũng giao cho địa phương khẩn trương kiểm tra các dự án ngừng triển khai thực hiện hoặc đã gia hạn nhiều lần. Dự án nào không triển khai kéo dài hoặc nhà đầu tư không hợp tác thực hiện thì đề xuất phương án thu hồi. Một số dự án BĐS đạt tiến độ 80-90% thì cần tập trung quyết liệt, khẩn trương để hoàn thành, đưa vào khai thác sử dụng.

Liên quan đến công tác GPMB, Phó Chủ tịch UBND thành phố giao Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố xây dựng ngay quy chế làm việc giữa các chi nhánh, sở, ngành và địa phương; sớm hoàn thành quy chế làm việc để đảm bảo tiến độ thực hiện. Trung tâm phát triển quỹ đất thành phố cần bám sát tiến độ từng dự án, từng chủ đầu tư dự án trong quá trình thực hiện.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Phan Thái Bình yêu cầu các bên áp dụng quy chế làm việc 7 ngày để thực hiện hiệu quả trong báo cáo, phê duyệt phương án đền bù; các bên đề xuất chương trình thi đua trong GPMB để đánh giá mức độ hiệu quả trong công việc.

Tấn Việt