Gỡ điểm nghẽn, tạo chuyển biến trong thực hiện chính sách dân tộc

Thứ sáu, 20/11/2026 06:30

Bên cạnh những kết quả tích cực trong thực hiện chính sách an sinh xã hội, phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi, tiến độ giải ngân vốn các chương trình mục tiêu quốc gia tại Đà Nẵng vẫn còn chậm, nhiều công trình, dự án gặp vướng mắc. Đây là những vấn đề được đặt ra tại buổi làm việc giữa Ban Dân tộc HĐND thành phố với Sở Dân tộc và Tôn giáo (DT&TG) chiều 19-11. Tham dự buổi làm việc có Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Huỳnh Thị Thùy Dung.

Lãnh đạo Sở DT&TG thành phố kiểm tra, đôn đốc các dự án ở miền núi.
Bà Phan Thị Tuyết Nhung - Trưởng Ban Dân tộc HĐND thành phố phát biểu tại buổi làm việc.

Chính sách an sinh tiếp tục phát huy hiệu quả

Theo báo cáo của Sở DT&TG, sau sắp xếp đơn vị hành chính, TP Đà Nẵng có 37 xã thuộc vùng DTTS và miền núi, gồm 5 xã khu vực I, 4 xã khu vực II và 28 xã khu vực III. Toàn thành phố có 273 thôn thuộc vùng DTTS và miền núi, trong đó 166 thôn đặc biệt khó khăn. Địa bàn có 39 thành phần dân tộc thiểu số với 164.095 người, tương ứng 40.165 hộ, chiếm khoảng 5,5% dân số thành phố. Đáng chú ý, có 6 xã biên giới với đường biên giới dài 157,42km giáp Lào.

Trong năm 2026, thành phố tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực đối với đồng bào DTTS. Theo Nghị quyết số 51/2026/NQ-HĐND về hỗ trợ bảo hiểm y tế, đến ngày 30-9, toàn thành phố đã hỗ trợ 2.714 người với tổng kinh phí hơn 1,54 tỷ đồng. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trong đồng bào DTTS tiếp tục duy trì ở mức 100%. Lĩnh vực giáo dục được quan tâm đầu tư với 6 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và THCS tại các xã A Vương, Đắc Pring, Hùng Sơn, La Dêê, La Êê và Tây Giang được đưa vào sử dụng. Đầu năm học 2026-2027, các trường có hơn 4.600 học sinh theo học, góp phần cải thiện điều kiện học tập, sinh hoạt và nâng cao chất lượng giáo dục vùng cao. Công tác giải quyết việc làm, hỗ trợ sinh kế cũng đạt kết quả đáng ghi nhận. Thành phố đã giải ngân hơn 31,26 tỷ đồng cho 384 người lao động và cơ sở sản xuất, kinh doanh vay vốn tạo việc làm; đồng thời hỗ trợ hơn 6,24 tỷ đồng cho 187 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và các chương trình lao động thời vụ.

Trong lĩnh vực văn hóa, toàn địa bàn có 24 di tích được xếp hạng, gần 90% thôn có nhà sinh hoạt truyền thống, 4 làng nghề dệt thổ cẩm được phục hồi. Thành phố có 4 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và 8 Nghệ nhân ưu tú được phong tặng. Công tác tuyên truyền, vận động phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cũng được đẩy mạnh thông qua 31 hội nghị tại 31 thôn thuộc 9 xã, thu hút 2.364 lượt người tham dự.

Tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh giải ngân

Bên cạnh những kết quả đạt được, tiến độ triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia vẫn còn chậm. Đối với nguồn vốn giai đoạn 2021-2025 được phép chuyển sang năm 2026, tổng kế hoạch vốn hơn 482,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến ngày 9-11-2026, giá trị giải ngân mới đạt hơn 275,1 tỷ đồng, tương ứng 56,99%. Đối với kế hoạch vốn năm 2026 thuộc giai đoạn 2026-2030, thành phố giao hơn 345,5 tỷ đồng cho 37 xã vùng DTTS và miền núi. Dù đã phân bổ 100% kế hoạch vốn, số vốn giải ngân mới đạt hơn 166,4 tỷ đồng, tương ứng 48,17%. Trong đó, vốn đầu tư phát triển đạt 58,23%, còn vốn sự nghiệp chỉ đạt 33,83%. Riêng Hợp phần 2, tỷ lệ giải ngân mới đạt 37,01%.

Ông Nguyễn Mạnh Hà – Giám đốc Sở DT&TG báo cáo một số nội dung tại buổi làm việc.

Theo Sở DT&TG, nguyên nhân chủ yếu do địa bàn miền núi có địa hình phức tạp, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, sạt lở, gây khó khăn cho thi công và vận chuyển vật liệu. Một số dự án còn vướng mắc về đất đai, đất rừng, giải phóng mặt bằng; hồ sơ bàn giao sau sắp xếp đơn vị hành chính chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến quá trình triển khai, nghiệm thu và quyết toán. Bên cạnh đó, năng lực của một số nhà thầu còn hạn chế; đội ngũ cán bộ chuyên môn cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu trong khi khối lượng công việc tăng lên. Việc thực hiện một số chính sách, dự án còn lúng túng do vướng quy định, định mức và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Đáng lưu ý, nguồn vốn chuyển tiếp giai đoạn 2021-2025 chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31-12-2026. Trong khi thời gian còn lại không nhiều, tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu đặt ra áp lực lớn đối với các địa phương, cơ quan chuyên môn, tiềm ẩn nguy cơ không giải ngân hết nguồn vốn được giao…

Phát biểu kết luận buổi làm việc, bà Phan Thị Tuyết Nhung, Trưởng Ban Dân tộc HĐND thành phố ghi nhận nỗ lực của Sở DT&TG trong triển khai công tác dân tộc, tôn giáo và các chính sách an sinh xã hội. Tuy nhiên, bà Nhung đề nghị cần tập trung khắc phục tình trạng giải ngân chậm, tháo gỡ vướng mắc về thủ tục pháp lý, cơ chế, chính sách đối với các công trình, dự án. Cụ thể, Ban Dân tộc HĐND thành phố đề nghị Sở DT&TG phối hợp với Sở Tài chính rà soát cụ thể từng công trình, dự án và địa phương; tập trung tháo gỡ khó khăn đối với 11 công trình chậm tiến độ, đồng thời tăng cường kiểm tra, đôn đốc triển khai 62 công trình, bảo đảm tiến độ thực hiện và giải ngân vốn theo kế hoạch. Cùng với đó, cần đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các chính sách mới hoặc được sửa đổi, bổ sung đến cấp xã và người dân, nhất là chính sách hỗ trợ đất đai, phát triển sản xuất nông nghiệp, bảo vệ rừng và bảo hiểm y tế; phát huy vai trò người có uy tín trong cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa các dân tộc.

Lãnh đạo Sở DT&TG thành phố kiểm tra, đôn đốc các dự án ở miền núi.

Đối với nhiệm vụ năm 2027, Ban Dân tộc HĐND thành phố đề nghị nghiên cứu xây dựng chính sách hỗ trợ tổng thể, dài hạn đối với các xã vừa thoát khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn; rà soát định mức, nguồn lực tài chính để bảo đảm phù hợp thực tiễn. Đồng thời, đẩy nhanh các đề án bảo tồn văn hóa, phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế và nâng cao đời sống đồng bào DTTS.

Việc tháo gỡ kịp thời những điểm nghẽn trong tổ chức thực hiện, nhất là giải ngân vốn đầu tư và vốn sự nghiệp có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia. Qua đó, bảo đảm các chính sách thực sự đến với người dân, tạo động lực phát triển bền vững và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa miền núi với đồng bằng.

TRẦN TÂN