Xã giải ngân thấp hơn yêu cầu

Từ đầu năm 2026 đến nay, dù gặp không ít khó khăn, vướng mắc song dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời của UBND thành phố, các xã Xuân Phú, Quế Sơn, Quế Sơn Trung, Quế Phước và Nông Sơn đã phát huy nội lực, tranh thủ cơ hội, thuận lợi và tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nên đã kịp thời khắc phục, tập trung triển khai thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội; công tác giải ngân vốn đầu tư công chuyển biến tích cực.

Tại xã Quế Phước, địa phương đang triển khai 79 công trình, gồm 32 công trình đầu tư công và 47 công trình thuộc chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Tổng giá trị giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của xã đến ngày 4-6 đạt 13,12%. Xã Xuân Phú có tổng kế hoạch vốn năm 2026 đã phân bổ hơn 46 tỷ đồng, đã giải ngân đến nay đạt 13,3%. Xã Quế Sơn hiện giải ngân đạt 5,18% đối với nguồn vốn năm 2026; giải ngân đạt 4,26% đối với nguồn vốn kéo dài. Xã Quế Sơn Trung đã giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 đạt 16,45%...

Liên quan đến các vướng mắc, UBND xã Nông Sơn đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cụ thể về thẩm quyền, quy trình và cơ chế phối hợp giữa hội đồng giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư cấp xã với Trung tâm Phát triển quỹ đất, nhằm tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian thực hiện, góp phần đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Hiện có 11 công trình vướng mắc đề nghị các sở, ngành hướng dẫn thực hiện. Thành phố hỗ trợ nguồn vốn và hướng dẫn kỹ thuật để sớm hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới còn thiếu, đặc biệt là các tiêu chí về hạ tầng, môi trường và phát triển kinh tế nông thôn.

Tương tự, UBND xã Xuân Phú cho rằng nguồn vốn đầu tư công trung hạn và hằng năm mà thành phố phân cấp về cho địa phương còn hạn chế; xã không thể đảm bảo cân đối nguồn vốn đầu tư công phân cấp cho xã để đầu tư hoàn thành, bàn giao đưa vào sử dụng và trả nợ vốn đã ứng trước đối với các dự án này. Đại diện xã Quế Sơn Trung còn kiến nghị, đề xuất nhiều công trình, dự án chậm tiến độ kéo dài, gây lãng phí nguồn lực. Trong đó phải kể đến dự án Hồ chứa nước Lộc Đại; dự án CCN Gò Đồng Mặt; CCN Quế Cường; dự án giao thông chiến lược kết nối vùng, liên khu vực và kết nối trung tâm xã như ĐH06.QS, ĐH12.QS, ĐH21.QS… Riêng dự án Hồ chứa nước Lộc Đại cần xem xét điều chỉnh hướng tuyến kênh tưới, thực hiện thủ tục khai thác khoáng sản đối với mỏ Nỗng Trọc, đẩy nhanh công tác GPMB.

Thay đổi tư duy để khơi thông vốn đầu tư công

Thực trạng tỷ lệ giải ngân của các địa phương còn thấp, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Chí Cường cho rằng, nhiều dự án, công trình mới đang được triển khai tích cực. Vì vậy, khả năng cao công tác giải ngân sẽ được cải thiện trong 6 tháng cuối năm 2026. Riêng dự án chuyển tiếp nếu giải ngân chậm thì trách nhiệm thuộc về địa phương; trường hợp không giải ngân được trong năm 2026 sẽ bị cắt nguồn vốn. Do đó các địa phương phải tập trung tối đa nguồn lực để giải ngân cho công trình, dự án chuyển tiếp.

Giải pháp của các xã cần làm là đẩy nhanh hoàn thiện thủ tục đầu tư, nghiệm thu, thanh quyết toán khối lượng hoàn thành; không để dồn khối lượng giải ngân vào cuối năm; kiên quyết xử lý trách nhiệm đối với các đơn vị, nhà thầu năng lực yếu, chậm tiến độ, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công và mục tiêu tăng trưởng của tỉnh năm 2026. Đồng thời, nâng cao năng lực, hiệu quả cho đội ngũ làm công tác giải phóng mặt bằng từ thành phố đến cơ sở. Trong quá trình thực hiện, địa phương chủ động, linh hoạt trong việc điều chuyển dòng vốn dành cho công trình đáp ứng được tiến độ thi công. Riêng dự án mới phải tránh làm việc theo lối cũ, thay vào đó cần tư duy phương án tổng thể để hạn chế các phát sinh tạo điểm nghẽn.

Đánh giá dư địa và thế mạnh của địa phương rất lớn, ông Trần Chí Cường khẳng định thành phố đang có nhiều chính sách hỗ trợ phù hợp và thuận lợi đối với lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, đặc biệt dành cho sản phẩm OCOP. Nhiều sản phẩm tại địa phương đã có thương hiệu, vì vậy các xã phải phối hợp, hỗ trợ để hộ kinh doanh phát triển mẫu mã, nguồn nguyên liệu, đầu tư công nghệ… khơi thông nguồn lực bản địa. Ở khâu đầu ra, xã phải phối hợp với Sở Công thương để hỗ trợ người nông dân.

Một nội dung then chốt khác được Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường quân tâm chính là công tác quy hoạch chung phải được đẩy nhanh. Việc quy hoạch sẽ góp phần giải quyết những mục tiêu đặt ra về cơ cấu kinh tế, hạ tầng giao thông, yếu tố liên kết vùng hay quản lý đất đai… Cũng thông qua công tác quy hoạch, các xã sẽ tránh sự chồng chéo liên quan đến thế mạnh của nhau. Đơn cử, địa phương nào quy hoạch đều liên tưởng đến cụm công nghiệp nhưng không đánh giá được mức độ đáp ứng hạ tầng giao thông, yếu tố lấp đầy, nguồn lực lao động… từ đó có thể dẫn đến lãng phí đất đai.

Ông Trần Chí Cường khẳng định mục tiêu chính của tăng trưởng phải được thể hiện rõ trên chính đời sống người dân được nâng lên, điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương ngày càng cải thiện. Do đó, địa phương phải quan tâm, chăm lo các lĩnh vực về an sinh, giáo dục, y tế bằng nhiều chính sách, mô hình khác nhau để hỗ trợ người dân. Thiết thực nhất là việc khẩn trương thành lập mô hình thư viện để triển khai việc tặng sách miễn phí cho học sinh bậc Tiểu học, Trung học cơ sở có điều kiện khó khăn; đây là việc làm nhân văn, ý nghĩa và chắc chắn nhận được sự ủng hộ của xã hội trong quá trình thực hiện.

Tấn Việt