Thăng An và Thăng Trường được xem là “thủ phủ” kiệu của TP Đà Nẵng. Nơi đây có nguồn đất pha cát trắng, rất hợp cho cây kiệu phát triển. Những ngày này, các cánh đồng trồng kiệu dọc QL14E, đường Võ Chí Công đoạn qua các xã Thăng Bình, Thăng An lại rộn ràng, tấp nập thương lái đến thu mua. Kiệu được trồng trên đất cát hợp thổ nhưỡng nên lớn nhanh và đạt năng suất, chất lượng.

Từ sáng sớm, gia đình bà Nguyễn Thị Thủy (thôn Tất Viên, xã Thăng Bình) đã hối hả ra cánh đồng để thu hoạch kiệu, kịp đưa đến bán cho thương lái. Theo bà Thủy cho biết, gia đình bà trồng khoảng 6 sào kiệu, xuống giống vào tháng 7 âm lịch. Đợt lũ cuối tháng năm ngoái khiến 2 sào bị hư hỏng, phải bỏ, bà nỗ lực chăm sóc diện tích còn lại và đến nay đã bước vào giai đoạn thu hoạch. “Đầu tháng Chạp, khi lá kiệu bắt đầu ngã sang màu vàng cũng là lúc kiệu được thu hoạch để bán Tết Nguyên đán. Việc thu hoạch kiệu kéo dài đến ngày 24 tháng Chạp thì xong. Ngoài trồng kiệu, chúng tôi cũng trồng xen đậu đen vào. Nên sau khi thu hoạch kiệu, cây đậu sẽ tiếp tục lớn và cho thu hoạch những tháng sau đó”, bà Thủy cho biết.

Với khoảng 500 hộ dân chuyên canh trồng kiệu trên diện tích hơn 120ha, thôn Tất Viên (xã Thăng Bình) được xem là vựa kiệu lớn của xã Thăng Bình và khu vực lân cận. Theo ông Phan Văn Liền (trú thôn Tất Viên), năm nay kiệu được mùa nên mỗi sào kiệu thu hoạch được khoảng 350 đến 400kg củ. Với giá hiện nay khoảng 30.000 đồng/kg, mỗi sào mang về cho gia đình ông khoảng 12 triệu đồng.

“Với giá kiệu hiện nay, nếu thu hoạch xong 7 sào kiệu, gia đình tôi có gần 100 triệu đồng để trang trải cuối năm. Năm nay kiệu được mùa, được giá, chứ mấy năm trước mỗi sào chỉ thu được tầm 7-8 triệu đồng thôi”, ông Liền nói.

Ở thôn Tất Viên, hầu như gia đình nào cũng trồng kiệu. Nhà nhiều thì trồng cả mẫu, nhà ít thì vài sào. Nghề trồng kiệu ở thôn Tất Viên đã hình thành từ hàng chục năm nay. Các hộ dân ở đây đều có nhiều kinh nghiệm về kỹ thuật canh tác, từ khâu chọn giống, đánh luống, chăm sóc. Là cây chỉ trồng để bán dịp Tết, nên nếu kiệu được mùa, được giá thì người dân nơi đây có cái Tết ấm cúng.

“Đất ở đây chỉ thích hợp trồng kiệu. Sau 5 tháng trồng và chăm sóc thì kiệu được thu hoạch để bán Tết. Đến tháng 3 Âm lịch sẽ thu hoạch đậu đen rồi bỏ đất hoang, vì những tháng này nắng nóng, đất cát khô cằn nên các loại cây ngắn ngày canh tác không hiệu quả. Đến tháng 7 Âm lịch lại xuống giống trồng kiệu cho vụ Tết năm sau”, ông Phan Văn Liền chia sẻ thêm.

Để thu hoạch củ kiệu, sau khi nhổ kiệu lên, người dân đặt ngược chiếc liềm gắn vào một đoạn tre, cắm chặt xuống đất. Hai tay nắm phần lá và rễ, đưa vào liềm cắt dứt để lấy củ. Công việc này đòi hỏi sự cẩn thận, bởi chỉ cần sơ ý là có thể bị cứa vào lưỡi liềm, đứt tay. Củ kiệu sau khi cắt bỏ lá và rễ được đảo đi đảo lại nhiều lần cho cát rơi ra, rồi mới cho vào bao tải đem bán cho thương lái.

Bà Trần Thị Hoa (45 tuổi, trú xã Thăng Bình) là một thương lái lâu năm thu mua kiệu tại đây. Mỗi ngày, bà Hoa cùng chồng đưa xe tải đến điểm tập kết giữa đồng đề người dân chở kiệu đến bán. “Mỗi ngày tôi thu mua từ 2 đến 3 tấn củ kiệu. Giá kiệu cũng chênh lệnh nhau, phụ thuộc vào loại kiệu lớn hoặc nhỏ. Càng về gần Tết, giá có phần cao hơn. Do đường vào cánh đồng nhỏ hẹp, xe tải không thể vào tận nơi, người dân phải dùng xe máy chở kiệu ra đường lớn để tập kết, sau đó được tôi thu mua, vận chuyển đi phân phối khắp các nơi, từ trung tâm TP Đà Nẵng, Huế, Đắc Lắc, TP Hồ Chí Minh...”

Khi đến tay người tiêu dùng, củ kiệu mua đem về sẽ được làm sạch, phơi héo cùng cà rốt, đu đủ, củ cải, hành, ớt để làm dưa món. Kiệu là món ăn không thể thiếu trong mỗi gia đình người Việt mỗi dịp Tết đến xuân về.

LÊ HẢI