Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trương Thị Hồng Hạnh và ThS. Nguyễn Quang Trung Tiến, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học (Đại học Huế) đồng chủ trì tọa đàm.

Tọa đàm được tổ chức nhằm làm rõ tầm nhìn địa chính trị và tư duy phòng thủ biển của triều Nguyễn trong thế kỷ XIX, đồng thời nhận diện các giá trị lịch sử, kiến trúc và khảo cổ học của hệ thống phòng thủ Cửa Hàn - khu vực từng giữ vị trí trọng yếu trong bảo vệ kinh đô Phú Xuân.

Chương trình quy tụ 11 tham luận của các chuyên gia, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực lịch sử, khảo cổ học và di sản văn hóa. Các ý kiến tập trung phân tích vai trò của hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng trong tiến trình lịch sử, cũng như đề xuất giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong bối cảnh phát triển đô thị hiện đại.

Thông qua các tham luận và phiên thảo luận chuyên sâu, tọa đàm hướng tới xây dựng cơ sở khoa học phục vụ đề xuất hình thành Công viên Văn hóa Vườn Nhật Nguyệt tại vị trí nguyên gốc của đài Điện Hải cũ.

Điểm nhấn của tọa đàm là phiên trao đổi về phác thảo không gian kiến trúc Công viên Văn hóa Vườn Nhật Nguyệt do Công ty Cổ phần Mỹ thuật Trung ương đề xuất. Phương án được xem là bước đi cụ thể trong việc chuyển hóa giá trị của di tích quân sự thành không gian văn hóa đương đại, góp phần định hình bản sắc đô thị Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới.

Theo đề xuất, Công viên Văn hóa Vườn Nhật Nguyệt sẽ được xây dựng trên đường Như Nguyệt, cạnh Công viên phần mềm số 2 Đà Nẵng, ngay cửa sông Hàn - nơi còn dấu tích của đài Điện Hải do vua Gia Long cho xây dựng năm 1813. Đến năm 1823, vua Minh Mạng cho xây dựng lại đài Điện Hải bằng gạch tại vị trí hiện nay, cạnh Trung tâm hành chính TP Đà Nẵng.

Dự án được chia thành hai giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 có quy mô khoảng 3.300m² với các hạng mục như đài Nhật Nguyệt, cổng tam quan, cảnh quan sân vườn, hệ thống chiếu sáng mỹ thuật... Giai đoạn 2 có diện tích khoảng 17.500m², định hướng hình thành hành lang ký ức sinh thái gắn với không gian văn hóa ven sông Hàn.

Kết quả tọa đàm sẽ được tổng hợp làm cơ sở khoa học phục vụ công tác tham mưu, hoạch định chính sách và triển khai các dự án văn hóa trên địa bàn thành phố thời gian tới.

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Chủ tịch UBND TP Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, trong quá trình phát triển đô thị, Đà Nẵng luôn quan tâm bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa gắn với khu vực Cửa Hàn. Thành phố đã và đang đầu tư nhiều dự án văn hóa trọng điểm như xây dựng Thư viện Khoa học tổng hợp Đà Nẵng, cải tạo công trình 42 Bạch Đằng thành Bảo tàng Đà Nẵng, nâng cấp Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, tu bổ và phục hồi Thành Điện Hải.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, lãnh đạo thành phố luôn quan tâm chỉ đạo quy hoạch, đầu tư xây dựng các công trình hai bên bờ sông Hàn theo hướng vừa bảo tồn, phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa, vừa mở ra không gian phát triển mới cho đô thị. Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng kỳ vọng tọa đàm tiếp tục làm sáng tỏ những dấu ấn xây dựng, bảo vệ đất nước của triều Nguyễn tại Cửa Hàn, từ đó đề xuất nhiều ý tưởng có giá trị thực tiễn phục vụ công tác quy hoạch, đầu tư và phát triển thành phố. "Trước hết là xem xét khả năng xây dựng công viên văn hóa về Cửa Hàn như một công trình khắc ghi lịch sử, văn hóa, tri ân các bậc tiền nhân, lưu giữ ký ức và mang lại giá trị tinh thần tốt đẹp cho thế hệ hôm nay và mai sau", Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh.

Lãnh đạo UBND TP cũng đề nghị các cơ quan, đơn vị và địa phương tiếp tục vận dụng kết quả nghiên cứu từ tọa đàm vào công tác tham mưu quy hoạch, đầu tư và phát triển các thiết chế văn hóa trên địa bàn.

Thanh Hoa