Nằm trong vùng mưa lũ hoành hành, Đà Nẵng vừa mới sáp nhập cùng với Quảng Nam, trở thành thành phố Đà Nẵng (mới) cũng gánh chịu nhiều thiệt hại, sập nhiều nhà ở miền núi, khu vực đồng bằng ngập sâu, rất nhiều gia súc gia cầm bị cuốn trôi, đường sá sạt lở gây chia cắt, rất khó khăn trong công tác ứng cứu và cứu trợ, khắc phục hậu quả lũ lụt.
Làng quê tôi, làng nơi thượng nguồn sông Vu Gia cũng cùng chung cảnh ngộ. Liên tục trong hai tháng 10 và 11, nước lũ nhiều lần dâng ngập đồng ruộng, đường sá, nhà cửa. Có đợt nước lũ vào ra liên tục trở tay không kịp. Điện cúp tối om, điện thoại không liên lạc được, lòng quặn thắt không biết tình hình bão lụt ở quê như thế nào. Mỗi khi nghe tiếng “tút tút” ở đầu dây làm lòng mình như lửa đốt. Nghe ai đó nhắc đến lũ năm Thìn, thấy cơn lạnh chạy dọc sống lưng. Mẹ kể năm ấy nước ngập hết thảy nóc nhà trong làng. Làng thành sông. Mẹ bu bám nóc nhà suốt đêm chờ cứu hộ. Bây giờ nhà cửa có khá hơn, nhưng chống chọi với thủy thần đâu phải dễ. Biết bao bất trắc, hiểm nguy đang chờ chực gia đình mình và bà con xóm làng.
Tôi về quê sau lũ. Tắc đường, bùn non ùn lên, tất cả đều tan tành sau lũ. Cánh đồng trống ở cuối xã, rơm rạ mắc lại trên cột điện, trên cây cho thấy nước lũ dâng cao đến vài mét. Đi dần về phía làng, cây cối, nhà cửa gãy đổ, xiêu vẹo, lấm lem bùn đất. Bà con đang cúi mặt nhẫn nại dọn dẹp nhà cửa, tốn rất nhiều công sức mới cạo hết lớp bùn non ra khỏi nhà. Cánh đồng ngoài kia, có những nơi cát đùn lên, phủ kín cả bờ ruộng. Anh tôi ngồi bệt trước thềm nhà, bàn chân lem nhem bùn non như đeo ủng, cười cười: “Trước cơn lụt ni, anh định đổ thêm đất vào vườn để trồng rau. Chừ có lớp bùn non dày, đỡ tốn tiền thuê xe đổ đất. Lụt lớn nhà mình làm mất con heo, mấy chục con gà, con vịt , bù lại được lợi… lớp bùn non”.

Thường sau bão lụt, bao giờ quê tôi cũng có những trận mưa “dội bùn”. Người xưa bảo đó là ân huệ của đất trời muốn gội rửa những hoang tàn sau mưa lũ. Những trận mưa “dội bùn” ấy cùng mồ hôi, nước mắt người dân quê tôi đổ xuống để hồi sinh cuộc sống.
Ngay sau lũ lụt, cùng với việc cứu trợ khẩn cấp cho dân, Thủ tướng Chính Phủ phát động “Chiến dịch Quang Trung” thần tốc xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người dân bị thiệt hại do thiên tai. Sau 1,5 tháng triển khai chiến dịch, toàn bộ 34.759 nhà ở bị hư hỏng đã được sửa chữa để người dân trở về sinh hoạt bình thường trước ngày 31-12-2025. Toàn bộ 1.597 nhà bị sập, đổ, lũ cuốn trôi đã được xây dựng lại để người dân có mái nhà kiên cố, chuẩn bị đón năm mới Bính Ngọ 2026. Ở quê nhà, những căn nhà bị ảnh hưởng do thiên tai đã được các lực lượng tham gia “Chiến dịch Quang Trung” hoàn thành việc xây mới, sửa chữa. Dòng sông Vu Gia đục ngầu giận dữ ngày nào nay đã hiền hòa trở lại, bãi bồi đã thấp thoáng những mầm xanh.
Đã từng có những mùa lũ tràn qua quê tôi, để rồi một hai tháng sau đó, những vệt bùn non đen nhẻm ngày nào bỗng hóa thân diệu kỳ vào đám mạ non và những luống rau tươi nõn hây hẩy đón những làn gió xuân thật nhẹ thổi về. Có điều thật lạ là mỗi khi về quê nhìn màu xanh cây lá trỗi lên từ bùn đất, tôi lại liên tưởng đến bóng dáng người dân quê mộc mạc, lam lũ nhưng bản lĩnh dạn dày, sức sống mãnh liệt và sở hữu tấm lòng bao dung, nhân hậu. Phải chăng khi từng đi qua thời khắc gian khó cùng cực của cuộc sống, một chút đời thường như những mầm xanh nhú lên từ phù sa cũng rưng rưng cảm xúc, thi vị và lãng mạn vô cùng!

Gia Tịnh Dương