“Mỏ neo” mầm thiện

Thứ sáu, 20/11/2026 08:40

“Nhà trường, thầy cô như cái mỏ neo để giữ, vun trồng mầm thiện trong sâu thẳm các em. Mỗi tấm thiệp, những dòng chữ chân phương cho chúng tôi niềm vui trong ngày Nhà giáo. Nhưng hành trình sửa chữa sai lầm, vươn lên để sống tốt, làm người có ích của những đứa trẻ từng “hụt chân” mới là món quà lớn nhất. Trên mảnh đất lặng lẽ này, chúng tôi đánh thức mầm non thiện lành vươn lên”, Thượng tá Huỳnh Ngọc Linh – Phó hiệu trưởng Trường Giáo dưỡng số 3 – Bộ Công an chia sẻ.

Thượng tá Phan Tấn Bình và các em học sinh Trường Giáo dưỡng số 3 trong một tiết học kỹ năng.
12 năm gắn bó với nghề, Đại úy Hoàng Trọng Nghĩa dành hết tâm huyết của mình để cảm hóa, giáo dục các em học sinh từng lầm lỡ.

Trái tim người thầy, mệnh lệnh người lính

Trường Giáo dưỡng số 3 nằm trên một con dốc của Quốc lộ 14G qua xã Hòa Phú, TP Đà Nẵng. Cũng vì vị trí khác biệt nên trước cổng trường có những gờ giảm tốc để phương tiện qua lại đảm bảo an toàn. Tôi chợt nghĩ, đây có phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên hay không, khi mà cán bộ, giáo viên của ngôi trường này cũng như những “gờ giảm tốc” để đảm bảo cho những đứa trẻ không bị trượt dài hay mất kiểm soát.

Mỗi tiết học ở đây thường chậm hơn, và kết quả không được đo bằng việc hoàn thành giáo án, mà đôi khi chỉ là một sự thấu hiểu nhỏ nhoi để bắt đầu cho một hành trình. Phía dưới bục giảng hầu hết là những học sinh đã mang trong mình vết xước tâm hồn, thiếu hụt tình thương yêu trong gia đình hoặc có quá khứ lầm đường lạc lối. Khoảng trống về kiến thức có thể được vá víu bằng những giờ lên lớp, nhưng khoảng trống trong nhận thức, tình cảm thì phải mưa dầm thấm lâu mới có thể bù đắp. Chính vì vậy, với các thầy cô giáo nơi đây, nhiệm vụ không đơn thuần là truyền đạt tri thức văn hóa, mà cốt lõi là công tác giáo dục, cảm hóa, nắm bắt thế giới nội tâm phức tạp để thấu hiểu và khơi dậy phần thiện lương bên trong mỗi học trò.

Giao việc cho lớp học tự quản, Thượng tá Phan Tấn Bình - Đội trưởng Đội giáo viên văn hóa mới có ít thời gian để chia sẻ về hành trình 22 năm gắn bó với ngôi trường đặc biệt này. Từ một giáo viên dạy Toán phổ thông ở Hiệp Đức, cơ duyên đã đưa thầy khoác lên mình màu áo Công an, dành hơn hai thập kỷ kiên trì dìu dắt những mảnh đời chông chênh. “Tôi từng đưa giáo án, phương pháp dạy học trước đó để lên bục giảng trước những cặp mắt thiếu tập trung, thiếu hợp tác. Ra khỏi lớp với tâm trạng bực bội, đêm về trằn trọc mới biết mình đã sai. Chỉ cần người thầy thiếu kiên nhẫn hay nóng vội, học trò rất dễ thu mình, tự ti và buông xuôi. Chúng tôi phải chọn cách chậm lại, phải sẵn sàng bỏ dở một bài giảng trong sách giáo khoa để nghe các em trải lòng. Khi đã tháo gỡ được nút thắt tâm lý và tìm ra cách tiếp cận phù hợp, học sinh mới cởi mở với mình”, Thượng tá Phan Tấn Bình chia sẻ.

Cùng chung ngọn lửa nhiệt huyết như người đồng đội đi trước nhưng Đại úy Hoàng Trọng Nghĩa lại phải cố gắng hơn nhiều khi là cán bộ, giáo viên nữ. Tốt nghiệp ngành Công tác xã hội, Nghĩa đến với Trường Giáo dưỡng số 3 bằng khát vọng nâng đỡ những số phận kém may mắn, dìu dắt các em trong hành trình trở thành một phiên bản tốt hơn. Từng mường tượng những khó khăn phải đối mặt, nhưng thời gian đầu vào trường, nhận lớp đã khiến Nghĩa bị “sốc” khi những lý thuyết mình đã học bỗng nhiên lọt thỏm giữa lớp học với những đứa trẻ có chút lầm lì và không chịu mở lòng. Nghĩa quyết tâm biến điểm yếu nữ nhi thành lợi thế mà các đồng nghiệp nam không thể có được. Thay vì “lên gân”, Nghĩa chọn cách ngồi lại trò chuyện, lắng nghe tâm tư và kiên nhẫn động viên các em bằng sự thấu hiểu và đồng cảm. “Lần đầu nghe tiếng “cô Nghĩa ơi”, tôi nổi da gà vì xúc động. Đó cũng là thời khắc tôi biết rằng mình sẽ làm được”, Đại úy Nghĩa tâm sự.

Gần 13 năm miệt mài bám lớp, niềm vui của nữ chiến sĩ - nhà giáo này đôi khi đến từ những chuyển biến rất nhỏ: một học viên chịu ngồi yên nghe giảng trọn tiết, mạnh dạn trao đổi, hay không còn bỏ cuộc trước một bài tập, một tình huống kỹ năng. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, vất vả nhưng Nghĩa hài lòng vì mình cũng là người giàu có về tinh thần khi được chồng con thấu hiểu và chia sẻ, học sinh ngày càng tiến bộ. Và mỗi dịp ngày Nhà giáo Việt Nam hay hội nghị gia đình học sinh, những tấm thiệp với nét chữ vụng về hay những chú hạc, những ngôi sao hy vọng của học trò xếp tặng lại trở thành món quà ý nghĩa, trở thành động lực để yêu thương được vun đầy.

Thượng tá Phan Tấn Bình và các em học sinh Trường Giáo dưỡng số 3 trong một tiết học kỹ năng.

Trở về lương thiện, có cuộc sống tốt là hạnh phúc của thầy cô

Hành trình giáo dục của nhà trường không chỉ bắt đầu từ khi tiếp nhận đến ngày chia tay khi các em đã hoàn thành chương trình. Mà những người thầy, người cô còn dõi theo bước chân trở về với gia đình, hòa nhập với cộng đồng. Sự nghiêm khắc, kỷ luật kết hợp cùng lòng bao dung của người thầy đã tạo nên những quả ngọt. Thượng tá Phan Tấn Bình kể lại, hầu hết học sinh ra trường đều trở thành người có ích, sống lương thiện. Có những em vượt qua nghịch cảnh để thi đậu đại học, theo ngành Sư phạm, trở thành thầy giáo hay nhiều em khác thành công trong lĩnh vực kinh doanh. Niềm hạnh phúc lớn nhất của người thầy mang sắc phục Công an chính là thấy học trò cũ có việc làm ổn định, sống có ích và vững vàng hơn trong cuộc sống.

Gần 30 năm gắn bó với ngôi trường, là người đã chứng kiến nhiều người trẻ lạc lối đến, được uốn nắn rồi ra đi với lòng biết ơn, sự trưởng thành, Thượng tá Trần Thị Bích Ngọc - Phó Hiệu trưởng Trường Giáo dưỡng số 3 cho biết, đối tượng học sinh tại trường rất đa dạng, từ người chưa thành niên bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, biện pháp tư pháp đến các em đang trong diện cai nghiện ma túy. Cũng chính vì thế, nhà trường luôn kết hợp chặt chẽ giữa dạy văn hóa với giáo dục đạo đức, phổ biến pháp luật, rèn luyện kỹ năng sống và hướng nghiệp dạy nghề, tạo hành trang vững chắc để các em tự tin trở về địa phương.

Nhắc đến ngày Nhà giáo Việt Nam, em Đoàn Phi Hòng (quê TP Huế) đang rèn luyện tại trường tiết lộ, lớp không có quà gì lớn, chắc sẽ cùng nhau tập một vài bài hát cùng tấm thiệp tự làm ghi những lời chúc thầy cô và mơ ước của mình. "Chúng em từng không được may mắn vì hoàn cảnh gia đình mỗi đứa mỗi khác. Từ ngày vào đây, sự quan tâm, chỉ bảo ân cần của các thầy cô là động lực lớn nhất giúp chúng em nhận ra lỗi lầm, quyết tâm rèn luyện thật tốt để sớm trở về đoàn tụ với gia đình, trở thành người có ích. Thầy cô nói đó mới là món quà ý nghĩa nhất", Hòng tâm sự.

Ngoài kia, những bản nhạc tri ân thầy cô vẫn vang lên, đường phố ngập tràn hoa trong ngày toàn xã hội ghi nhớ và tôn vinh nghề trồng người. Phía sau cánh cổng Trường Giáo dưỡng số 3, những người thầy, người cô mang trên mình sắc phục CAND vẫn âm thầm thực hiện sứ mệnh cao cả của mình. Hành trình "trồng người" ở nơi đặc biệt này dẫu còn nhiều gian nan, nhưng với trái tim người thầy, mệnh lệnh người lính, họ vẫn ngày đêm bền bỉ, neo giữ mầm thiện để thắp sáng tương lai cho những cuộc đời từng lầm lỡ.

Ghi chép: Công Khanh