Mỹ, Đan Mạch đạt thỏa thuận về an ninh Greenland
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18-9 thông báo Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt thỏa thuận nhằm mở rộng vai trò an ninh của Washington tại hòn đảo Bắc Cực, trong đó ngăn các đối thủ của Mỹ thiết lập căn cứ hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại đây.
Ông Trump cho biết thỏa thuận trao cho Mỹ quyền kiểm soát lâu dài đối với an ninh Greenland và cho phép Washington thực hiện những hoạt động cần thiết để bảo vệ hòn đảo cũng như lợi ích của Mỹ. Tổng thống Mỹ đồng thời tuyên bố không đối thủ nào của Washington được phép đặt căn cứ, duy trì hiện diện quân sự hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản của Mỹ.
Tuy nhiên, Đan Mạch và Greenland khẳng định thỏa thuận không làm thay đổi chủ quyền của Đan Mạch đối với hòn đảo hay quyền tự quyết của người dân Greenland. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho rằng thỏa thuận sẽ góp phần tăng cường an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương trong khuôn khổ NATO. Lãnh đạo Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng khẳng định văn kiện công nhận lợi ích và quyền tự quyết của Greenland.
Chi tiết đầy đủ của thỏa thuận chưa được công bố, trong đó chưa rõ quy mô hiện diện quân sự của Mỹ và phạm vi các quyền mà Washington được trao. Theo kế hoạch, văn kiện sẽ được ký bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York vào tuần tới và sau đó cần được các cơ quan lập pháp liên quan phê chuẩn.
Greenland có vị trí chiến lược giữa Bắc Mỹ và châu Âu, đồng thời nằm trong khu vực ngày càng được các nước NATO quan tâm do cạnh tranh an ninh tại Bắc Cực. Mỹ hiện duy trì căn cứ vũ trụ Pituffik trên đảo. Trước đó, ông Trump nhiều lần bày tỏ mong muốn Mỹ kiểm soát Greenland, khiến quan hệ giữa Washington và Copenhagen căng thẳng. Thỏa thuận mới được kỳ vọng giúp giải quyết một phần bất đồng giữa hai đồng minh NATO, song phạm vi thực tế của văn kiện vẫn cần được làm rõ sau khi được công bố chính thức.
B.N
