Thượng tá Phan Thanh Hải- Phó Trưởng phòng An ninh nội địa (ANNĐ), Công an tỉnh Gia Lai cho biết, hầu hết các trường hợp đều xuất cảnh trái phép thông qua các đối tượng môi giới với chi phí từ 20 đến 30 triệu đồng/người. Các đối tượng môi giới thường lợi dụng mạng xã hội để tuyên truyền, lôi kéo, vẽ ra viễn cảnh về một cuộc sống sung túc hoặc cơ hội định cư ở nước thứ ba, nhưng thực tế hoàn toàn trái ngược.

Thấu hiểu nỗi vất vả và những nguy hiểm của các công dân ở địa phương bị lừa phỉnh, lôi kéo vượt biên, cư trú bất hợp pháp nơi đất khách, Công an tỉnh Gia Lai luôn trăn trở phải làm sao để bà con trở về quê hương. Mới đây, từ ngày 23 đến 26-6-2026, Phòng ANNĐ (Công an tỉnh Gia Lai) đã phối hợp với các đơn vị chức năng liên quan tổ chức vận động, hướng dẫn, hỗ trợ 7 trường hợp là người dân tộc thiểu số ở tỉnh Gia Lai hồi hương từ Thái Lan về địa phương an toàn.

Trong 7 trường hợp được hỗ trợ hồi hương đợt này, người lớn nhất mới 22 tuổi, nhỏ nhất chỉ 16 tuổi, đều vượt biên từ năm 2023. Lúc theo gia đình trốn sang Thái Lan, họ ở độ tuổi mà nhận thức về pháp luật, về những rủi ro của việc cư trú trái phép ở nước ngoài còn rất hạn chế. Khi người lớn bị bắt giữ, họ phải tự xoay xở nơi đất khách khi chưa đủ kỹ năng để tự bảo vệ mình.

Yôn (2004) và em trai là Yok (2009, cùng trú xã Ia Băng, Gia Lai) là 2 trong 7 trường hợp vừa được Phòng ANNĐ (Công an tỉnh Gia Lai) hỗ trợ hồi hương, cho biết: Năm 2023, 2 anh em họ theo cha mẹ vượt biên sang Thái Lan với hy vọng về một cuộc sống khá giả ở nước thứ ba. Miền đất hứa chẳng thấy đâu, chỉ thấy ngày qua ngày, bốn con người chui rúc trong căn phòng trọ chật hẹp, nóng bức với những bữa cơm đạm bạc và nỗi lo âu về những đợt truy quét người nhập cư trái phép. Rồi nỗi lo ấy đã thành sự thật khi ngày 29-10-2025, cha mẹ Yôn bị Cảnh sát Thái Lan ập vào phòng trọ bắt giữ.Hiện, bố mẹ Yôn vẫn bị giam tại Trại giam của Cục Di trú Thái Lan và gần một năm qua, Yôn chỉ liên lạc được với bố được 1 lần, còn mẹ thì hoàn toàn không có tin tức...

“May mắn là có anh Nhân (Thiếu tá Nguyễn Đình Nhân, cán bộ Phòng ANNĐ Công an tỉnh Gia Lai), biết em có nguyện vọng về nước nên anh chủ động liên lạc, hướng dẫn em cách trở về. Anh Nhân và các cán bộ Công an đã đón em và những người khác từ khu vực biên giới và đưa cả nhóm về tận nhà an toàn. Em rất biết ơn!”.

Tương tự, 4 năm trước Rơ Mah HKưm (2006, trú xã Ia Ko, Gia Lai) cùng em trai bỏ làng đi vì mơ mộng cuộc sống giàu sang. Sau khi cô đi, mặc dù mọi người ngăn cản, nhưng vì nhớ các con, cha mẹ của HKưm cũng bán gần hết rẫy, đưa tiền cho cò mồi, dắt díu nhau qua Thái Lan. Gần 4 năm ròng cư trú bất hợp pháp, lao động chui, HKưm không thể gồng nổi nữa nên chỉ muốn được trở về nhà để được sống tự do. Và giờ, HKưm đã được Phòng ANNĐ Công an tỉnh Gia Lai hồi hương về địa phương an toàn.

Ngoài anh em Yôn hay chị em của HKưm thì trường hợp của Rah Lan Soa 2004, ở trú xã Ia Ko, tỉnh Gia Lai) cũng có quãng thời gian “đọa đày” sau khi nghe lời kẻ xấu vượt biên trái phép sang Thái Lan cư trú bất hợp pháp. Soa mắc bệnh ung thư máu nhưng vì cư trú bất hợp pháp nên không dám đến bệnh viện điều trị. Hiện, bố của Soa thì đang bị giam tại Trại giam IDC Thái Lan vì vi phạm quy định về cư trú. Do đó, Soa liên hệ với Công an tỉnh Gia Lai và được hỗ trợ trở về Việt Nam để có cơ hội tiếp cận các điều kiện chăm sóc, điều trị phù hợp.

Cái giá khi di cư trái phép là thế. Mất tiền lúc ra đi, còn khi trở về ai cũng mang theo một câu chuyện buồn như HKưm, như Yôn, Yok, Soa… Những câu chuyện trên chính là lời cảnh báo về việc ra nước ngoài lao động, sinh sống hoặc định cư bằng con đường bất hợp pháp.

Do đó, bà con nhân dân tuyệt đối không tin theo các đối tượng môi giới, tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép; khi có nhu cầu học tập, lao động hoặc định cư ở nước ngoài cần thực hiện theo đúng quy định của pháp luật để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân và gia đình.

Đối với những công dân Việt Nam hiện đang cư trú trái phép tại Thái Lan nên chủ động liên hệ với cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam, cơ quan chức năng hoặc lực lượng Công an địa phương để được hướng dẫn, hỗ trợ các thủ tục cần thiết, sớm trở về nước an toàn. Đối với những trường hợp tự nguyện hồi hương, chính quyền địa phương sẽ quan tâm, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống trên quê hương.

THÚY TRINH