Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình!
- Chuyện gì mà bố mẹ phải “tự soi, tự sửa” vậy NXD?
- Chuyện một hội nhóm trên Facebook mang tên “Con ghét bố mẹ” đang thu hút hàng trăm nghìn thành viên đó Tư Đà thành.
- Chắc toàn những chuyện bột phát của tụi nhỏ với bố mẹ chớ gì?
- Cũng chưa hẳn. Theo NXD tìm hiểu, trong nhóm có nhiều bài viết chia sẻ những mâu thuẫn trong gia đình, chuyện bị cha mẹ áp đặt, kiểm soát, thậm chí có những trường hợp kể về việc bị tổn thương hoặc bạo lực. Nhiều người chọn cách ẩn danh để nói ra những điều khó nói trực tiếp với cha mẹ. Cũng có không ít phụ huynh tham gia nhóm để tìm hiểu, khuyên nhủ hoặc xem con mình có ở đó hay không.
- Vậy thì cái tên “Con ghét bố mẹ” có khi chưa phản ánh hết những gì bên trong?
- Đúng vậy Tư. Một đứa trẻ nói “Con ghét bố mẹ” chưa chắc đã có nghĩa là nó thực sự căm ghét cha mẹ. Có khi đó chỉ là cách vụng về nhất để nói rằng: “Con đang rất giận”, “Con thấy bố mẹ không hiểu con”, “Con cảm thấy mình không được tôn trọng” hoặc “Con đang buồn nhưng chẳng biết nói với ai”. Nhưng đôi khi lại là góc nhìn một chiều của con trẻ và cũng có những đứa trẻ ứng xử chưa đúng, thậm chí thiếu chuẩn mực. Thử nghĩ xem, một đứa trẻ chưa trưởng thành nói năng quá đáng thì người lớn chúng ta nên làm gì? Hãy thử tìm hiểu xem phía sau câu nói ấy là chuyện gì?
- Chắc là phải nghe trước đã phải không NXD?
- Chính xác. Đáng suy nghĩ là khi một đứa trẻ viết: “Bố mẹ không bao giờ chịu nghe con”, phía dưới lại xuất hiện những bình luận kiểu “Mất dạy!”, “Vô ơn!”, “Nuôi cho ăn học từng ấy năm mà còn…”. Vậy là chỉ bằng vài dòng bình luận đã vô tình chứng minh điều đứa trẻ vừa nói: “Con muốn được lắng nghe, nhưng bố mẹ lại chẳng chịu nghe”.
- Theo NXD, vì sao một đứa trẻ có thể kể những chuyện sâu kín của gia đình cho hàng chục nghìn người xa lạ trên mạng, nhưng lại không muốn kể với bố mẹ?
- Cha mẹ có quyền dạy dỗ con cái, đặt ra giới hạn, uốn nắn những hành vi sai. Nhưng giáo dục không đồng nghĩa với việc muốn nói gì thì nói, muốn áp đặt thế nào cũng được. Đánh đòn là bạo lực, nhưng chửi bới, miệt thị, chì chiết, hạ nhục cũng có thể để lại những tổn thương rất sâu đối với trẻ. Tuy nhiên, kỷ luật vẫn cần thiết. Nhưng kỷ luật khác với áp đặt, nghiêm khắc khác với xúc phạm, dạy con khác với trút giận lên con. Có thể chúng ta khiến một đứa trẻ im lặng sau một trận quát mắng. Nhưng nó im không có nghĩa là vấn đề đã được giải quyết. Có khi nó chỉ không muốn nói với mình nữa.
- Nói vậy thì cha mẹ cũng phải soi lại mình?
- Ông bà xưa có câu: “Nhìn cây sửa đất, nhìn con sửa mình”. Trẻ con học cách sống trước hết bằng cách quan sát người lớn. Muốn con biết tôn trọng, hãy cho con thấy sự tôn trọng. Muốn con biết xin lỗi, đôi khi cha mẹ cũng phải nói được một câu: “Bố sai rồi, bố xin lỗi con”. Muốn con biết yêu thương, hãy để nó lớn lên trong một gia đình có tình yêu thương. Và có lẽ, trước khi trách “con cái ngày nay vô ơn”, người lớn chúng ta nên thử hỏi một câu khó hơn: Con trẻ đã nhìn thấy gì từ chính chúng ta để trở thành như thế?
NXD

