Nobel Y sinh 2026 vinh danh 3 nhà khoa học về công nghệ quang di truyền

Thứ ba, 06/10/2026 09:50

Giải Nobel Y sinh 2026 được trao cho ba nhà khoa học Karl Deisseroth (Mỹ), Peter Hegemann và Georg Nagel (Đức) nhờ những khám phá đặt nền móng cho công nghệ quang di truyền (optogenetics), phương pháp giúp điều khiển hoạt động của tế bào thần kinh bằng ánh sáng.

Lễ công bố tên 3 nhà khoa học đoạt giải Nobel Y sinh 2026. Ảnh: AP
Lễ công bố tên 3 nhà khoa học đoạt giải Nobel Y sinh 2026. Ảnh: AP

Theo công bố ngày 5-10 của Hội đồng Nobel, Hegemann và Nagel đã phát hiện protein channelrhodopsin trong một loài tảo đơn bào. Sau đó, Deisseroth phát triển phương pháp sử dụng loại protein này như một “công tắc” có thể bật hoặc tắt hoạt động của các tế bào thần kinh bằng ánh sáng. Công nghệ quang di truyền đã tạo ra bước đột phá trong nghiên cứu não bộ, cho phép các nhà khoa học lập bản đồ những mạch thần kinh liên quan đến ký ức, cảm xúc và hành vi, đồng thời nghiên cứu mối liên hệ giữa các mạch này với nhiều rối loạn thần kinh và tâm thần. Phương pháp này cũng đang được nghiên cứu để phục hồi thị lực cho người khiếm thị.

Deisseroth hiện công tác tại Đại học Stanford và Viện Y khoa Howard Hughes (Mỹ), trong khi Hegemann làm việc tại Đại học Humboldt Berlin và Nagel tại Đại học Würzburg (Đức).

Đây là giải thưởng đầu tiên trong mùa Nobel 2026. Tiếp theo là Nobel Vật lý ngày 6-10, Hóa học ngày 7-10, Văn học ngày 8-10, Hòa bình ngày 9-10 và Kinh tế ngày 12-10. Mỗi giải năm nay trị giá 12 triệu krona Thụy Điển.

B.N