Thông tin tại hội nghị, Sở Nội vụ TP Đà Nẵng cho biết lực lượng lao động của thành phố hiện khoảng 1,7 triệu người; tỷ lệ lao động qua đào tạo trên 73%, trong đó lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ khoảng 37%. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn, logistics, tài chính quốc tế, du lịch và y tế giá trị cao..., nguồn nhân lực hiện nay vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030, nguồn nhân lực chất lượng cao chiếm khoảng 42% tổng nguồn nhân lực và nâng lên 50% vào năm 2045.

Thiếu đầu mối kết nối

Tại hội nghị, các đại diện doanh nghiệp tại Đà Nẵng phản ánh khoảng cách giữa bằng cấp với năng lực làm việc thực tế; tình trạng thiếu lao động có kỹ năng, ngoại ngữ, chuyên môn sâu; khó khăn trong tuyển dụng, đào tạo lại và giữ chân nhân sự. Đồng thời kiến nghị thành phố hoàn thiện hệ thống thông tin thị trường lao động; hỗ trợ doanh nghiệp đào tạo lại, nâng cao kỹ năng; phát triển đào tạo kép, đào tạo theo đặt hàng; tăng thời lượng thực hành tại doanh nghiệp và đầu tư hạ tầng thực hành dùng chung; quan tâm nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở chuyên gia cùng các thiết chế giáo dục, y tế, văn hóa tại khu vực tập trung đông lao động; có chính sách thu hút chuyên gia, kỹ sư và lao động có tay nghề đến làm việc, gắn bó lâu dài.

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng ghi nhận các doanh nghiệp, cơ sở đào tạo đã đưa ra nhiều đề xuất, mô hình có thể triển khai, nhất là trong liên kết đào tạo. Tuy nhiên, qua thảo luận cho thấy mối liên kết giữa Nhà nước, Nhà trường và Doanh nghiệp vẫn chưa chặt chẽ, thiếu một đầu mối kết nối và đặc biệt là thiếu vai trò điều phối của thành phố. Theo Chủ tịch UBND thành phố, dù Đà Nẵng đã ban hành một số chính sách, triển khai các chương trình phối hợp, việc đưa chính sách vào cuộc sống để doanh nghiệp thực sự tiếp cận, thụ hưởng vẫn chưa rõ. Một số đề xuất của doanh nghiệp cũng chưa được kết nối đầy đủ với các cơ sở đào tạo. "Vì vậy, thành phố phải làm tốt hơn vai trò điều phối, kết nối cung - cầu nhân lực", Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh. Thực tế, có doanh nghiệp không biết nhu cầu đào tạo ở đâu, cần nhân lực như thế nào; trong khi cơ sở đào tạo lại chưa nắm được nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đến đầu tư, cần nguồn nhân lực cụ thể thì thành phố phải có khả năng kết nối và đáp ứng nhanh.

Từ yêu cầu đó, Chủ tịch UBND thành phố đề nghị các sở, ngành thiết lập một kênh thông tin để kết nối ba nhà. Cơ quan được giao nhiệm vụ phải tập trung kết nối với doanh nghiệp, nắm bắt nhu cầu nhân lực và chuyển những nhu cầu này đến các cơ sở đào tạo. Đồng thời, đề án về nguồn nhân lực giai đoạn 2026-2030 phải xác định cụ thể nhu cầu theo từng ngành nghề, trình độ; nhu cầu đào tạo, đào tạo lại; đào tạo trong nước, nước ngoài; đào tạo bằng nguồn ngân sách và ngoài ngân sách. Trên cơ sở đó, thành phố mới xác định được cần đầu tư vào cơ sở đào tạo nào, ngành nghề nào và hỗ trợ ra sao.

Đầu tư phải gắn với nhu cầu thực tế

Một yêu cầu được Chủ tịch UBND thành phố đặc biệt lưu ý là các cơ chế, chính sách đã ban hành phải thực sự đi vào cuộc sống. Thành phố sẵn sàng bố trí nguồn lực hỗ trợ đào tạo, nhưng doanh nghiệp phải biết mình được hưởng chính sách nào và được hỗ trợ ra sao. Do đó, các sở, ngành cần tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để doanh nghiệp tiếp cận và thực sự hưởng lợi từ chính sách của thành phố. Đối với các cơ sở đào tạo nghề, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu rà soát, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị và năng lực đào tạo; xác định rõ ngành nghề, nhu cầu đầu tư và phương án thực hiện. Những việc có thể xử lý ngay phải làm ngay, các nội dung cần nguồn lực lớn phải được xây dựng thành đề án, có sản phẩm cụ thể. "Thành phố sẵn sàng đầu tư, nhưng đầu tư phải gắn với nhu cầu thực tế và phải tạo ra sản phẩm cụ thể", Chủ tịch UBND thành phố nêu rõ.

Đối với doanh nghiệp, thành phố yêu cầu chủ động hơn trong kết nối với các cơ sở đào tạo. Doanh nghiệp phải đưa ra nhu cầu cụ thể; cơ sở đào tạo căn cứ nhu cầu đó để tổ chức đào tạo. Theo định hướng được đưa ra, Nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo, doanh nghiệp xác định nhu cầu và cam kết đầu ra, còn cơ sở đào tạo tổ chức đào tạo. Hai bên đồng thời phối hợp xây dựng chương trình, hỗ trợ chuyên môn, hướng dẫn sinh viên thực tập và tăng cường đào tạo gắn với thực tế doanh nghiệp. Bên cạnh đào tạo, thành phố sẽ nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về nhà ở, phương tiện đi lại và những thiết chế phục vụ người lao động. Đây được xem là những yếu tố quan trọng để thu hút, giữ chân nguồn nhân lực, nhất là lao động chất lượng cao và công nhân tại các khu công nghiệp.

Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng yêu cầu các sở, ngành, doanh nghiệp và cơ sở đào tạo sau hội nghị phải bắt tay ngay vào việc, phân công rõ trách nhiệm, xác định đầu việc và tiến độ. Những vấn đề trước mắt phải xử lý ngay; những vấn đề dài hạn phải đưa vào đề án để có giải pháp căn cơ.

Hải Định