Đoàn công tác đã đến thăm vườn sâm Ngọc Linh của gia đình ông Nguyễn Văn Lượng (1972, người Xơ Đăng, xã Trà Linh), người có hơn 30 năm gắn bó với cây sâm Ngọc Linh. Chia sẻ với đoàn, ông Lượng cho biết, phát triển cây sâm không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn là trách nhiệm bảo tồn nguồn dược liệu quý, xây dựng niềm tin cho thị trường và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng núi. Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng Nguyễn Khắc Toàn đã tặng quà, động viên gia đình tiếp tục phát triển kinh tế từ cây sâm, chú trọng bảo tồn nguồn gen gốc.

Tiếp đó, đoàn đến kiểm tra công tác bảo tồn, cung ứng cây giống tại Trạm Dược liệu Trà Linh thuộc Trung tâm Phát triển sâm Ngọc Linh và Dược liệu (Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Đà Nẵng). Theo báo cáo của Trung tâm, đơn vị được UBND TP giao quản lý 50,25ha rừng tự nhiên tại thôn Ngọc Linh ở độ cao 1.800-2.000m so với mực nước biển, phục vụ mục tiêu bảo tồn, lưu giữ và phát triển nguồn gen giống gốc sâm Ngọc Linh.

Nguồn giống được sản xuất từ hạt thu hái tại vườn giống gốc, quản lý và kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Giống sâm Ngọc Linh của Trung tâm đã được cấp phép lưu hành theo cơ chế đặc cách và được Cục Trồng trọt cấp bằng bảo hộ giống cây trồng. Hiện đơn vị sản xuất khoảng 200.000 cây giống/năm, phấn đấu đến năm 2030 nâng công suất lên khoảng 300.000 cây giống/năm.

Thông tin về dự án trồng sâm Ngọc Linh và dược liệu tập trung quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao tại hai xã Trà Linh và Trà Tập, đại diện Công ty Cổ phần Nông nghiệp Trường Hải cho biết, dự án có tổng diện tích dự kiến 1.206ha, tổng vốn đầu tư khoảng 10.920 tỷ đồng. Dự án định hướng phát triển vùng trồng sâm Ngọc Linh quy mô công nghiệp ở độ cao 1.000-1.500m, kết hợp ứng dụng cơ giới hóa, tự động hóa, công nghệ số và tăng cường liên kết trong sản xuất.

Qua khảo sát, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng ghi nhận, chia sẻ những khó khăn, vất vả của đội ngũ cán bộ, nhân viên Trung tâm trong điều kiện địa hình, khí hậu và hạ tầng còn nhiều hạn chế, nhưng vẫn nỗ lực thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao.

Đánh giá sâm Ngọc Linh là sản vật đặc biệt quý hiếm, được xem là Quốc bảo của Việt Nam, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng nhấn mạnh, nếu được định hướng bảo tồn và phát triển đúng đắn, hiệu quả, loại dược liệu này sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng, tạo động lực thúc đẩy kinh tế địa phương.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Đà Nẵng đề nghị Trung tâm từng bước mở rộng chức năng từ bảo tồn sang kết hợp nghiên cứu chuyên sâu; chủ động phối hợp với các nhà khoa học, trường đại học, viện nghiên cứu để làm rõ thành phần hoạt chất, hàm lượng và công dụng của sâm Ngọc Linh. Đây là cơ sở khoa học quan trọng để khai thác, phát triển nguồn dược liệu quý tương xứng với giá trị và vị thế của sản phẩm.

Đặc biệt, công tác bảo tồn cần gắn với liên kết phát triển kinh tế, tạo sinh kế cho người dân. Trung tâm phải phối hợp chặt chẽ với THACO, các doanh nghiệp và hộ dân hình thành chuỗi liên kết khép kín từ chọn tạo giống, tổ chức canh tác đến chế biến sâu và thương mại hóa sản phẩm; qua đó nâng cao giá trị kinh tế của sâm Ngọc Linh, tạo việc làm và cải thiện thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Đồng chí Nguyễn Khắc Toàn cũng yêu cầu xác định bảo tồn nguồn gen gốc là nhiệm vụ cốt lõi, ưu tiên hàng đầu của Trung tâm. Các khâu nhân giống, chăm sóc, bảo vệ môi trường và duy trì điều kiện sinh trưởng tự nhiên phải được kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm giữ ổn định những đặc tính quý, trong đó có hàm lượng Saponin đặc trưng của sâm Ngọc Linh.

Bên cạnh đó, Trung tâm cần phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan chủ động rà soát, tổng hợp những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, nhất là về đất đai, hạ tầng, cho thuê dịch vụ môi trường rừng để tham mưu thành phố tháo gỡ. Đối với những vấn đề vượt thẩm quyền, cần kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bảo tồn và phát triển vùng dược liệu.

Trên nền tảng bảo tồn vững chắc, thành phố từng bước đẩy mạnh nghiên cứu, hợp tác phát triển, kết hợp duy trì trồng sâm trong môi trường tự nhiên với ứng dụng công nghệ vào sản xuất, chế biến sâu. Mục tiêu lâu dài là đưa sâm Ngọc Linh vươn ra thị trường quốc tế, trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao, đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế và tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng núi.

TRẦN TÂN