Thượng viện Mỹ bác nghị quyết yêu cầu chấm dứt chiến tranh với Iran
Ngày 24-9, Thượng viện Mỹ bác bỏ với tỷ lệ 49-50 một nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump chấm dứt các hoạt động quân sự của Mỹ tại Iran nếu chưa được Quốc hội cho phép. Kết quả cho thấy nghị quyết thất bại với cách biệt chỉ một phiếu.
Nghị quyết H.Con.Res. 89, được Hạ viện thông qua với tỷ lệ 214-208 hồi tháng 7, yêu cầu Mỹ rút lực lượng khỏi các hoạt động thù địch với Iran, trừ trường hợp Quốc hội tuyên chiến hoặc ban hành văn bản cho phép sử dụng lực lượng quân sự. Đây là một nghị quyết đồng thời của Quốc hội nên nếu được Thượng viện thông qua cũng không phải trình Tổng thống ký hoặc phủ quyết.
Cuộc bỏ phiếu tại Thượng viện phần lớn diễn ra theo ranh giới đảng phái. Bốn nghị sĩ Cộng hòa gồm Susan Collins, Lisa Murkowski, Rand Paul và Thom Tillis bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết, cùng với phần lớn nghị sĩ Dân chủ. Thượng nghị sĩ Dân chủ John Fetterman là người duy nhất trong đảng bỏ phiếu chống; Thượng nghị sĩ Angela Alsobrooks không tham gia bỏ phiếu.
Các nghị sĩ Dân chủ cho rằng Tổng thống Trump đã đưa Mỹ vào cuộc xung đột với Iran mà không có sự phê chuẩn cần thiết của Quốc hội. Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa ủng hộ chính quyền cho rằng Tổng thống có thẩm quyền với tư cách Tổng tư lệnh và các hoạt động quân sự hiện nay nhằm bảo vệ lợi ích an ninh của Mỹ.
Theo quy định về quyền lực chiến tranh của Quốc hội, Tổng thống phải thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ sau khi đưa lực lượng Mỹ vào một cuộc xung đột và về nguyên tắc không được duy trì hoạt động quân sự chưa được Quốc hội cho phép quá thời hạn quy định. Chính quyền các tổng thống thuộc cả hai đảng trong nhiều năm qua từng tranh luận về khả năng Quốc hội sử dụng cơ chế nghị quyết quyền lực chiến tranh để buộc Tổng thống chấm dứt hoạt động quân sự.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh cuộc chiến với Iran đã kéo dài hơn bảy tháng kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công ngày 28-2. Theo các nguồn tin được trích dẫn trong các báo cáo về cuộc chiến, 19 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng. Xung đột cũng làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và đẩy giá nhiên liệu tại Mỹ tăng, kéo theo sức ép đối với chi phí sinh hoạt.
Chi phí nhiên liệu đang trở thành một vấn đề đáng chú ý trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3-11. Reuters/Ipsos cho biết trong cuộc thăm dò tiến hành tháng 9, 34% người được hỏi ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran, trong khi tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Trump cũng giảm xuống 32%, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ của ông. Cuộc khảo sát có 1.277 người trưởng thành tham gia, với sai số khoảng 3 điểm phần trăm.
Trong những ngày gần đây, một số nghị sĩ và ứng cử viên Cộng hòa cũng bắt đầu thể hiện lập trường khác với Tổng thống Trump về cuộc chiến. Các ứng cử viên Thượng viện Mike Rogers tại Michigan và Ashley Hinson tại Iowa đã kêu gọi nhanh chóng chấm dứt xung đột, trong bối cảnh giá nhiên liệu và chi phí sinh hoạt gia tăng.
Tuy nhiên, kết quả 49-50 cho thấy nỗ lực mới nhất của Quốc hội nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống chưa nhận được đủ sự ủng hộ tại Thượng viện. Đây cũng là một trong nhiều lần Quốc hội Mỹ xem xét các biện pháp liên quan đến quyền tiến hành chiến tranh của Tổng thống kể từ khi xung đột với Iran bắt đầu.
B.N

