Tòa án Tối cao Mỹ liên tiếp ra các phán quyết quan trọng về bầu cử, quyền lực tổng thống và vụ kiện của ông Trump

Thứ ba, 30/06/2026 08:46

Tòa án Tối cao Mỹ ngày 29-6 đã ban hành hàng loạt phán quyết quan trọng liên quan đến luật bầu cử, phạm vi quyền lực của Tổng thống đối với các cơ quan liên bang độc lập và vụ kiện dân sự của Tổng thống Donald Trump, qua đó tiếp tục định hình những tranh luận pháp lý và chính trị trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Tòa án Tối cao Mỹ. Ảnh: Reuters
Tòa án Tối cao Mỹ. Ảnh: Reuters

Trong phán quyết đầu tiên với tỷ lệ 5-4, Tòa án Tối cao bác bỏ nỗ lực của các bang và tổ chức do đảng Cộng hòa dẫn đầu nhằm yêu cầu các bang chỉ được kiểm đếm những lá phiếu gửi qua đường bưu điện nếu được nhận trước hoặc đúng Ngày Bầu cử.

Ý kiến đa số do Thẩm phán Amy Coney Barrett chấp bút, với sự tham gia của Chánh án John Roberts và ba thẩm phán theo khuynh hướng tự do. Theo phán quyết, luật liên bang không cấm các bang tiếp tục kiểm đếm những lá phiếu được đóng dấu bưu điện đúng hạn nhưng đến sau Ngày Bầu cử, phù hợp với quy định hiện hành tại hơn một nửa số bang và Đặc khu Columbia. Quyết định này giúp duy trì các quy định bầu cử hiện nay chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11 tới.

Trong một phán quyết khác với tỷ lệ 6-3, Tòa án Tối cao cho phép Tổng thống Donald Trump cách chức bà Rebecca Slaughter, một ủy viên của Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC), qua đó mở rộng quyền hạn của tổng thống trong việc bổ nhiệm và miễn nhiệm lãnh đạo các cơ quan độc lập thuộc nhánh hành pháp.

Đa số thẩm phán cho rằng những người thực thi quyền lực hành pháp phải chịu sự giám sát và có thể bị tổng thống miễn nhiệm. Giới quan sát nhận định phán quyết này có thể tạo tiền lệ giúp Nhà Trắng gia tăng ảnh hưởng đối với nhiều cơ quan độc lập khác.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump ca ngợi đây là một chiến thắng lớn, khẳng định phán quyết đã xác nhận quyền hạn của tổng thống theo Điều II của Hiến pháp Mỹ trong việc bãi nhiệm các viên chức thuộc ngành hành pháp và những người được bổ nhiệm tại các cơ quan liên bang. Ông cho rằng đây là mục tiêu mà nhiều đời tổng thống Mỹ đã theo đuổi kể từ thập niên 1930.

Trong khi đó, với tỷ lệ 5-4, Tòa án Tối cao quyết định tạm thời không cho phép Tổng thống Trump cách chức Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook trong thời gian vụ kiện vẫn đang được xem xét.

Tòa án không đưa ra kết luận cuối cùng về việc tổng thống có quyền miễn nhiệm các thành viên Hội đồng Thống đốc Fed hay không, song nhấn mạnh rằng Đạo luật Dự trữ Liên bang chỉ cho phép tổng thống bãi nhiệm thống đốc Fed khi có căn cứ pháp lý. Phán quyết được đánh giá là động thái nhằm duy trì tính độc lập của Fed trong lúc tranh chấp pháp lý tiếp tục diễn ra.

Bà Lisa Cook, người được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm và là phụ nữ Mỹ gốc Phi đầu tiên giữ chức thống đốc Fed, đã khởi kiện sau khi bị Tổng thống Trump ra quyết định miễn nhiệm vào năm 2025. Chính quyền khi đó viện dẫn các cáo buộc liên quan đến gian lận hồ sơ vay thế chấp, trong khi phía bà Cook cho rằng việc miễn nhiệm xuất phát từ bất đồng về chính sách tiền tệ.

Cùng ngày, Tòa án Tối cao Mỹ cũng từ chối xem xét đơn kháng cáo của Tổng thống Trump, qua đó giữ nguyên phán quyết buộc ông bồi thường 5 triệu USD cho nhà văn E. Jean Carroll trong vụ kiện liên quan đến lạm dụng tình dục và phỉ báng.

Thông báo của Tòa án Tối cao không nêu lý do từ chối xem xét vụ việc và cũng không ghi nhận bất kỳ ý kiến phản đối công khai nào từ các thẩm phán. Quyết định này được xem là một thất bại pháp lý đáng kể đối với ông Trump, đồng thời gần như khép lại nỗ lực của ông nhằm đảo ngược phán quyết của bồi thẩm đoàn liên bang năm 2023.

Trong vụ kiện này, bồi thẩm đoàn tại New York kết luận ông Trump phải chịu trách nhiệm dân sự vì đã lạm dụng tình dục và phỉ báng bà Carroll. Bồi thẩm đoàn cho rằng bà Carroll đã cung cấp đủ bằng chứng chứng minh ông Trump lạm dụng tình dục bà tại phòng thử đồ của cửa hàng bách hóa Bergdorf Goodman ở New York vào giữa những năm 1990.

Bồi thẩm đoàn cũng xác định ông Trump đã phỉ báng bà Carroll khi gọi các cáo buộc của bà là "một trò lừa đảo hoàn toàn" và "một lời nói dối". Trong suốt quá trình tố tụng, ông Trump luôn bác bỏ mọi cáo buộc.

Trong quá trình xét xử, bồi thẩm đoàn còn xem xét lời khai của hai phụ nữ khác từng cáo buộc ông Trump có hành vi tấn công tình dục, cùng đoạn ghi âm nổi tiếng trong chương trình "Access Hollywood". Tuy nhiên, Tòa Phúc thẩm Liên bang Khu vực 2 sau đó giữ nguyên phán quyết, cho rằng ông Trump không chứng minh được các chứng cứ này đã ảnh hưởng đến quyền được xét xử công bằng của mình.

Theo CNN, ông Trump đã chuyển 5,5 triệu USD vào tài khoản do tòa án kiểm soát từ năm 2023 sau phán quyết của bồi thẩm đoàn, do đó bà Carroll nhiều khả năng sẽ sớm nhận được khoản bồi thường.

Các phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao được đánh giá sẽ có tác động sâu rộng không chỉ đối với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 mà còn tiếp tục định hình ranh giới quyền lực giữa Nhà Trắng, các cơ quan độc lập và hệ thống tư pháp Mỹ trong những năm tới.
B.N