Cầm tập bản thảo "Hư ngôn giữa đất trời" trên tay, tôi gần như đọc liền một mạch, chẳng thể rời mắt. Bởi với 42 truyện ngắn, đượm sắc màu chánh pháp, mỗi câu chuyện đều là một bài học nhẹ nhàng dẫn dắt ta bước vào cuộc sống đời thường bao la, sống động, đầy nhiệm màu với biết bao cung bậc từ bi hỷ xả, nhẫn nhục, bố thí, khoan dung, hiếu thảo, thiểu dục tri túc, nhân quả báo ứng...

Truyện dài nhất của tập sách chừng vài trang giấy A 4, truyện ngắn nhất có khi chưa đầy một trang, và thường cuối mỗi truyện đều kèm theo một đoạn thơ ngắn như là điểm nhấn tạo cho toàn cảnh áng văn trở nên lung linh, diệu ảo. Không gian truyện cũng không quá xa xôi, vốn là những việc thường tình diễn ra xung quanh ngôi chùa nép mình kề bên rặng núi Kim Sơn u tịch và dòng sông Cổ Cò nên thơ xanh mát. Tuy nhiên, đi sâu vào từng truyện, ta sẽ nhận ra tác giả đã tích lũy, trải nghiệm trong một mạch dài của cuộc đời tu tập, nên càng thêm cảm nhận được hương vị đạo bừng sáng tâm hồn, len lỏi giải thoát trong từng tư duy, gần gũi với đời sống thực tại, chứ chẳng phải triết lý xa vời.

"Cố tránh lại gặp" là một trong những truyện ngắn đầu tiên kể về câu chuyện đệ tử thích nuôi mèo, nhưng sư phụ lại không. Trong khi đùa chơi với mèo thì nghe tiếng chân sư phụ, đệ tử lẩn tránh bằng cách ẵm mèo chạy vòng ra phía sau nhà. Ngược lại sư phụ nhìn thấy từ xa đệ tử đang chơi với mèo cũng tránh ra đường phía sau. Thế là họ gặp nhau! Câu chuyện nghiệp chướng đối đầu, đơn giản, nhẹ như làn gió, nhẹ như mây bay, và sẽ tan đi sau một tiếng cười... "Bởi bất đồng nên cố tránh/ Nào dè quả đất lại tròn quay!/Cố tránh hai nơi lại hội ngộ/ Cười tan vỡ lý lẽ vần xoay!... ".

"Mua cá cho mẹ" là câu chuyện thuật lại khi một cụ non nhìn thấy hình ảnh sư Núi mua con cá chép, ngỡ ngàng hỏi: "Sao Ngài xuất gia đã ăn chay tu hành rồi mà còn mua cá về kho? Bộ không sợ có tội sao?", nhưng nhà sư cho biết, mẹ không ăn chay trường, bà lại tiết kiệm, nên đã lâu rồi chưa bao giờ được ăn món ngon mà bà muốn. Vì thương mẹ, nhà sư đã làm như vậy, và nguyện chấp nhận mọi oán kết tội lỗi mẹ phải chịu, nhà sư gánh chịu hết, dẫu phải bị nghiệp báo đọa lạc, giảm thọ... thay mẹ. Tấm lòng hiếu nghĩa nguyện hạnh của sư đã được cụ non đồng cảm rất nhiều. "Mặn chay cũng tùy nơi tùy lúc/ Tuy người tâm từ có hay không/Diệt sinh tục thân huyễn ảo? Nhị nguyên vạn pháp/ nhất lý đồng".

"Bắt cá ao chùa", chỉ với cái tựa đề, quả nhiên câu chuyện này đã là khó lý giải. Bởi vậy, một phật tử thuần thành thật bất bình, khó chịu khi nhìn thấy cảnh nhà sư cho hàng xóm vào ao chùa bắt cá, lại còn cổ vũ hướng dẫn cho họ bắt nhanh, thêm được nhiều cá to. Người ấy, không ngần ngại tiến đến gần sư bày tỏ phản ứng và e ngại các thiện tín đang viếng chùa thấy cảnh này họ sẽ mất niềm tin, bỏ chùa luôn! Thế nhưng, sau khi sư Núi mời các vị thiện tín vào chùa tiếp kiến, uống trà và trần tình: "Ao chùa có nhiều cá lớn, bao năm nay vẫn an ổn. Người ta cũng đã lăm le vào bắt cá từ lâu, có khi còn vào câu lưới trộm. Người ta cứ xin vào câu mãi... Thêm nữa, năm nay lại hạn hán cạn kiệt nước, cá trong ao chết rất nhiều... Vì vậy sư chẳng dấu diếm gì cả, đành phải cho, xem như là chia sẻ tội nghiệp cùng họ". Sư giải thích thêm: "Sư bắt mấy con cá khỏe, còn thọ mạng để thả chúng về sông lớn, chỉ cho dân bắt những con cá to hết số đó thôi....". Qua câu chuyện, các phật tử mới vở lẽ, hoan hỉ nghe thơ: "Cộng nghiệp cùng chung ao lục đạo/ Diệt sinh ảo tượng tự cân bình/ Cả nước chim trời loài dưới đất/ Không vô quái ngại diễn tâm kinh".

Cũng cùng môtip những truyện ngắn nói trên, bạn đọc còn gặp lại ở nhiều truyện khác như: Đá gà, gà đá; Học không không học; Cặp ngỗng trong chùa; Một câu rốt ráo; Tu mà mua thịt; Tìm cái rựa mất; Đả thất xuât ngôn; Chẻ trầm to không được, nhỏ cũng không xong; Không xin thì cho xin thì không cho; Nhập giới siêu nhiên; Thăm bịnh không thăm …

Cuộc sống chuyển động luôn tự nhiên, và "Hư ngôn giữa đất trời" là tập sách viết về những điều tự nhiên như vậy. Bởi cái tốt đẹp của cuộc sống đến từ trái tim giản dị không toan tính. Bằng cảm quan Phật giáo, thông qua nền tảng nhận thức về sự tồn tại của vạn vật trong vũ trụ, về nhân sinh quan và thế giới quan, bằng sự ra mắt tập sách này, tác giả Thái Huyền đã góp phần đem lại bộ mặt phong phú, mới mẻ cho thể loại truyện ngắn Phật giáo vốn còn đang thưa vắng trong kho tàng Văn học Việt Nam hiện đại.

Trần Trung Sáng