Diễn biến đáng lo

Khoảng 13 giờ 30 ngày 5-12-2025, tại khu vực bờ kè suối Đak Lốp (xã Kbang, tỉnh Gia Lai), 4 học sinh (HS) lớp 8A1 Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm đã xảy ra xô xát với em N.T.K.N., HS lớp 10A2 Trường THPT Lương Thế Vinh. Toàn bộ sự việc được một HS khác quay lại, sau đó dì của em N. đăng tải lên mạng xã hội Facebook, gây bức xúc trong dư luận. Nguyên nhân ban đầu được xác định do mâu thuẫn trong quá trình tương tác trên mạng xã hội. Khi đến điểm hẹn, nhóm HS THCS đã hành hung em N.

Đây không phải là vụ việc duy nhất xảy ra trên địa bàn. Chỉ trong khoảng thời gian từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 12-2025, tỉnh này còn ghi nhận vụ HS lớp 7 trường THCS Tôn Đức Thắng (phường Thống Nhất) bị bạn đánh hội đồng; vụ nam sinh lớp 9 trường THCS Nguyễn Văn Cừ (phường Thống Nhất), dùng dao đâm bạn phải nhập viên sau giờ học. Đây là những vụ BLHĐ có tính chất nghiêm trọng, tạo tâm lý lo lắng trong phụ huynh và xã hội.

Theo Công an tỉnh Gia Lai, trong năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận 11 vụ BLHĐ. Các vụ việc chủ yếu xảy ra ở lứa tuổi từ 12 đến 16. Đáng chú ý, cả nam và nữ đều có thể là người gây bạo lực hoặc nạn nhân, trong đó HS nữ và lứa tuổi THCS có xu hướng gia tăng, chiếm khoảng 2/3 số vụ. Thực tế cho thấy, BLHĐ không còn là những va chạm nhỏ lẻ giữa hai cá nhân mà đang diễn biến phức tạp hơn, mang tính tập thể. Nhiều vụ việc HS chủ động hẹn địa điểm, thời gian, rủ thêm người tham gia, phân công vai trò, thậm chí chuẩn bị hung khí từ trước. Những hành vi này tiềm ẩn nguy cơ cao, có thể gây hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, tinh thần, thậm chí tính mạng.

BLHĐ là hệ quả của nhiều nguyên nhân đan xen. Một bộ phận HS ở độ tuổi vị thành niên có tâm sinh lý chưa ổn định, dễ bị kích động; nhận thức pháp luật còn hạn chế khiến các em chưa lường hết hậu quả hành vi của mình. Bên cạnh đó, nhiều HS thiếu kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết xung đột, dễ lựa chọn bạo lực để giải quyết vấn đề. Ngoài yếu tố cá nhân, một số gia đình chưa thực sự quan tâm, quản lý chặt chẽ con em, còn tâm lý giao phó việc giáo dục cho nhà trường. Công tác giáo dục đạo đức, kỹ năng sống ở một số cơ sở giáo dục (CSGD) còn mang tính hình thức; sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và chính quyền cơ sở có lúc còn lỏng lẻo.

Ngoài ra, trong bối cảnh công nghệ thông tin và mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, sinh hoạt của HS ngoài giờ học ngày càng gắn với không gian mạng. Các clip, hình ảnh bạo lực, phản cảm lan truyền tràn lan khiến HS dễ bị ảnh hưởng, chai lỳ cảm xúc, coi bạo lực là hành vi bình thường. Bên cạnh đó, môi trường sống xung quanh HS vẫn còn tồn tại nhiều yếu tố tiêu cực như bạo lực gia đình, tệ nạn xã hội, lối sống lệch chuẩn, thiếu sân chơi và hoạt động lành mạnh; tâm lý đám đông và sự thờ ơ của xã hội trong một số trường hợp cũng vô tình tiếp tay cho hành vi bạo lực.

Chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở

Thượng tá Phạm Vũ Nguyễn - Phó trưởng phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an tỉnh Gia Lai cho biết, trước diễn biến phức tạp của BLHĐ, lực lượng Công an cơ sở trên địa bàn tỉnh thường xuyên phối hợp với các CSGD và chính quyền địa phương lập danh sách, quản lý HS có biểu hiện cá biệt, hạnh kiểm yếu, có mối quan hệ phức tạp với các đối tượng xấu ngoài xã hội. Thông qua các tổ chức chính trị – xã hội, lực lượng Công an nắm bắt hoàn cảnh gia đình, các yếu tố tác động đến tâm lý, thời gian sinh hoạt của HS, từ đó chủ động phát hiện sớm mâu thuẫn, tin đồn trên mạng xã hội và trong trường học để phối hợp tham vấn, hòa giải, không để xảy ra bạo lực.

Công tác phối hợp giữa lực lượng Công an với ngành giáo dục và các đoàn thể cũng được triển khai đồng bộ. Công an tỉnh Gia Lai chủ động xây dựng, thực hiện các kế hoạch, quy chế phối hợp liên ngành về phòng ngừa BLHĐ; thường xuyên tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn cho HS. Nhiều mô hình như “Trường học an toàn, thân thiện”, “Cổng trường an toàn”, “Công an xã, phường gắn bó với nhà trường” đã phát huy hiệu quả, góp phần kiềm chế các vụ việc bạo lực.

Tuy nhiên, theo Thượng tá Phạm Vũ Nguyễn, thực tiễn cho thấy vẫn còn những khó khăn nhất định. Một số CSGD và gia đình còn tâm lý e ngại, chưa chủ động cung cấp thông tin khi xảy ra vụ việc; việc phối hợp xử lý đôi lúc chưa kịp thời, còn né tránh vì lo ảnh hưởng đến thành tích. Công tác quản lý HS ngoài giờ học, đặc biệt trên không gian mạng, vẫn còn nhiều khoảng trống. “Để tháo gỡ những khó khăn nêu trên, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành, xác định rõ trách nhiệm của từng lực lượng trong phòng, chống BLHĐ; tăng cường chia sẻ thông tin hai chiều, xử lý nghiêm, kịp thời các vụ việc, không che giấu, không né tránh. Đồng thời, cần đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng gần gũi, phù hợp với tâm lý lứa tuổi; chú trọng giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết xung đột cho HS; tăng cường vai trò của các đoàn thể, tổ chức xã hội trong hỗ trợ tâm lý học đường”- Thượng tá Phạm Vũ Nguyễn cho hay.

Trước tình hình BLHĐ diễn biến phức tạp trên địa bàn, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đã giao Sở GD-ĐT chủ trì, phối hợp với Công an tỉnh và các cơ quan, đơn vị, địa phương đánh giá khách quan, thực chất tình trạng BLHĐ từ đầu năm học 2025-2026 đến nay; phân tích rõ nguyên nhân, triển khai đồng bộ các giải pháp ngăn chặn, đẩy lùi BLHĐ. Trọng tâm là xây dựng văn hóa học đường, đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử, giáo dục pháp luật cho HS; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội, bảo đảm an ninh, trật tự trường học.

Hà Vy