Một trong những vụ việc điển hình phơi bày rõ cơ chế “điều khiển bằng ma túy” xảy ra tại xã Bình Sơn đã được lực lượng chức năng phát hiện. Đối tượng Bùi Văn Thiện (47 tuổi, trú xã Bình Sơn) đã dựng lên một “mạng lưới lệ thuộc” tinh vi, biến những “con nghiện” thành lực lượng phục vụ cho các hoạt động phạm pháp.

Trong căn nhà được bố trí kín đáo, luôn có người cảnh giới, các đối tượng nghiện tụ tập, phân vai, vận hành như một hệ thống khép kín. Không hợp đồng, không ràng buộc pháp lý, mọi hoạt động được kiểm soát bằng ma túy. Ai phục tùng thì có “hàng”, ai chệch khỏi quỹ đạo lập tức bị cắt nguồn. Dưới sự điều hành của Thiện, hàng loạt hành vi vi phạm pháp luật đã xảy ra như trộm cắp tài sản, đào trộm cây cảnh, tham gia các hoạt động trái phép.

Không chỉ bị người khác lợi dụng, phần lớn người nghiện còn bị chính cơn nghiện của mình điều khiển. Rạng sáng 1-1, Đinh Văn Hậu và Nguyễn Minh Thịnh lặng lẽ di chuyển qua nhiều tuyến đường trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi để “tăm” các công trình xây dựng sơ hở hòng trộm cắp tài sản. Khi phát hiện một công trình tại đường Bích Khê (phường Cẩm Thành) không có người trông coi, cả hai nhanh chóng đột nhập, lấy cắp nhiều thiết bị, như: máy chà tường, máy mài, máy cắt gạch, máy đục bê-tông. Tổng giá trị tài sản lên đến hàng chục triệu đồng nhưng sau đó bị bán rẻ tại các cơ sở phế liệu với giá chỉ vài trăm nghìn đồng mỗi món. Khoản tiền thu được không tương xứng với giá trị tài sản, nhưng với người đang “lên cơn”, họ cần có tiền ngay để đổi lấy ma túy.

Huỳnh Trần K. (1993, Đức Phổ), người bị nghiện ma túy gần một thập kỷ, cho biết điều đáng sợ nhất của ma túy không chỉ là sự lệ thuộc mà còn là áp lực tiền bạc đè nặng từng ngày. Theo K., người nghiện heroin một ngày tốn ít nhất vài trăm, một triệu, có ngày hơn triệu bạc. Chính áp lực tiền bạc cùng với cơn nghiện đã đẩy K. vào vòng xoáy không lối thoát: từ vay mượn, xin xỏ đến trộm cắp. Thậm chí, có thời gian K. tham gia mua bán ma túy để có tiền “xoay vòng”. “Biết là phạm pháp, biết là bị bắt, nhưng lúc đó không nghĩ được gì khác ngoài chuyện phải có tiền để dùng”, K. thừa nhận.

Thượng tá Huỳnh Khắc Dũng- Trưởng Công an phường Cẩm Thành cho hay, phần lớn các vụ trộm cắp trên địa bàn đều liên quan đến người nghiện. “Khi đã nghiện mà không có tiền, cái gì họ cũng lấy. Từ tài sản có giá trị đến những thứ nhỏ nhất, miễn bán được”, Thượng tá Dũng cho biết.

Không dừng lại ở các hành vi xâm phạm tài sản, ma túy còn là chất xúc tác khiến bạo lực leo thang. Khoảng 3 giờ sáng 27-2-2026, tại quán nhậu Ba Lành trên đường Phạm Văn Đồng (phường Cẩm Thành), hai nhóm thanh niên xảy ra mâu thuẫn. Dù được can ngăn, nhưng Nguyễn Quốc Bảo (21 tuổi, phường Trương Quang Trọng) về phòng trọ lấy dao, rồi quay lại quán chém Trần Thái Dương và Võ Hoàng Lam. Dù được đưa đi cấp cứu, Lam không qua khỏi do vết thương quá nặng. Dương bị thương tích ở tay và chân. Bảo ra đầu thú, kết quả xét nghiệm nhanh xác định đối tượng dương tính với chất ma túy.

Ít ngày sau, ngày 4-3, cũng trên địa bàn phường Cẩm Thành, một vụ giết người khác xảy ra tại quán Ba Ngon. Hai đối tượng gây án đều dương tính với ma túy. Những vụ việc liên tiếp cho thấy, khi ma túy xuất hiện, chỉ cần một mâu thuẫn nhỏ cũng có thể biến thành án mạng.

Theo Đại tá Nguyễn Thành Long- Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Quảng Ngãi, trong năm 2025 và 3 tháng đầu năm 2026, Phòng đã thụ lý, điều tra 9 vụ án hình sự liên quan đến đối tượng nghiện và sử dụng trái phép chất ma túy, khởi tố 9 vụ với 17 bị can. “Số vụ án liên quan đến các đối tượng nghiện ma túy, sử dụng trái phép chất ma túy thực hiện chiếm tỷ lệ không nhiều nhưng tính chất, mức độ mà các đối tượng gây ra là rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng”, Đại tá Long nhấn mạnh.

Thống kê đến cuối năm 2025, toàn tỉnh Quảng Ngãi có 274 người nghiện có hồ sơ quản lý. Bên cạnh đó, số người sử dụng trái phép chất ma túy ngoài xã hội 1.392 người. Đại tá Nguyễn Thành Long nhận định, với số lượng trên sẽ có rất nhiều hệ lụy nghiêm trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến tình hình ANTT tại địa phương. Song song đó là nguy cơ hình thành các đường dây mua bán, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Người nghiện không chỉ là “khách hàng” mà còn có thể trở thành “mắt xích” trong chuỗi cung ứng, góp phần làm gia tăng tội phạm ma túy.

Không chỉ tác động đến ANTT, ma túy còn là gánh nặng đặt lên vai chính quyền ngày càng lớn: chi phí cho công tác phòng, chống, cai nghiện, chăm sóc y tế, quản lý đối tượng... Trong khi đó, việc quản lý người nghiện tại cộng đồng vẫn còn nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ tái phạm cao.

Ma túy không chỉ đẩy người nghiện vào con đường phạm pháp mà còn là “mắt xích” để các đối tượng tội phạm thao túng, điều khiển và mở rộng hoạt động. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải nhận diện, bóc tách và triệt phá các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của tội phạm ma túy, không để chúng tiếp tục lợi dụng người nghiện làm “công cụ” gây án.

H.V (còn nữa)

Kỳ 3: Vạch trần thủ đoạn tinh vi của tội phạm ma túy giữa lòng đô thị