Theo dự thảo, quy chế là cơ sở pháp lý để quản lý tổng thể không gian, cảnh quan và kiến trúc trong phạm vi các phường Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và xã Tân Hiệp; đồng thời cụ thể hóa các quy hoạch, quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch, kiến trúc, làm căn cứ cho công tác quản lý nhà nước cũng như thực hiện các thủ tục đầu tư, xây dựng trên địa bàn. Quy chế cũng hướng đến mục tiêu bảo vệ các giá trị cảnh quan thiên nhiên, bảo tồn và phát huy bản sắc kiến trúc truyền thống, gắn với phát triển đô thị bền vững.

Đáng chú ý, một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là xác định các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù, gồm 8 nhóm không gian quan trọng như: khu vực có giá trị cảnh quan thiên nhiên, sinh thái; hành lang cảnh quan dọc sông, ven biển; các trục cảnh quan đô thị; tuyến phố đi bộ; khu vực xã đảo Tân Hiệp; cửa ngõ đô thị; quảng trường, công viên và các trung tâm công cộng. Đây là những khu vực có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cảnh quan, bản sắc và hình ảnh đô thị Hội An, do đó sẽ được áp dụng các yêu cầu quản lý kiến trúc riêng. Dự thảo cũng quy định việc lập thiết kế đô thị riêng đối với các khu vực đặc biệt quan trọng nhằm tăng hiệu quả quản lý không gian kiến trúc; đồng thời xác định danh mục các tuyến phố, khu vực ưu tiên chỉnh trang để từng bước nâng cấp hạ tầng, cải thiện cảnh quan và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Riêng các công trình có vị trí, quy mô và ý nghĩa quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến diện mạo đô thị, dự thảo quy định bắt buộc tổ chức thi tuyển phương án kiến trúc, bảo đảm lựa chọn được phương án tối ưu về quy hoạch, kiến trúc, văn hóa, hiệu quả KT-XH, QP-AN và bảo vệ môi trường. Quy định này áp dụng đối với các công trình theo Luật Kiến trúc, các công trình điểm nhấn, cụm công trình điểm nhấn và công trình tại các cửa ngõ đô thị.

Dự thảo quy chế tiếp tục khẳng định quan điểm bảo tồn tính toàn vẹn và xác thực của Khu phố cổ Hội An, cân bằng giữa phát triển du lịch và đời sống cộng đồng; hạn chế phát triển thêm cơ sở lưu trú trong khu vực lõi di sản, ưu tiên bổ sung các công trình công cộng, không gian xanh và dịch vụ phục vụ người dân, du khách, góp phần khai thác bền vững Di sản Văn hóa thế giới UNESCO. Bên cạnh đó, quy chế định hướng phát triển các khu đô thị mới theo hướng hiện đại, đồng bộ hạ tầng, khuyến khích kiến trúc xanh, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường; đồng thời bảo tồn các không gian nông nghiệp, làng nghề truyền thống, rừng dừa, sông nước và Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm, tạo nền tảng cho phát triển du lịch sinh thái và kinh tế xanh.

Theo Sở Xây dựng TP Đà Nẵng, việc ban hành Quy chế quản lý kiến trúc đô thị Hội An được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về kiến trúc, bảo tồn và phát huy giá trị đô thị di sản, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để kiểm soát phát triển không gian đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và phát triển bền vững.

Đông A