Đẩy mạnh tín dụng chính sách vì sinh kế bền vững
Bảo đảm an sinh xã hội luôn được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình phát triển đất nước theo hướng nhanh và bền vững. Bên cạnh các chính sách hỗ trợ trực tiếp, tín dụng chính sách xã hội đã và đang khẳng định vai trò là công cụ hữu hiệu giúp người dân có điều kiện tiếp cận nguồn lực tài chính để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và từng bước cải thiện chất lượng cuộc sống.
Thực hiện chủ trương của Chính phủ về mở rộng tín dụng chính sách đối với các nhóm đối tượng thụ hưởng, Chi nhánh NHCSXH thành phố Đà Nẵng (NHCSXH) đã chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và các đơn vị liên quan triển khai đồng bộ nhiều chương trình tín dụng ưu đãi. Trong đó, chương trình cho vay hộ có mức sống trung bình theo chuẩn của thành phố và chương trình cho vay học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đang trở thành những chính sách mang ý nghĩa thiết thực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội và đầu tư cho nguồn nhân lực.
Đối với chương trình cho vay hộ có mức sống trung bình giai đoạn 2024-2026, tính đến ngày 15/6/2026, Chi nhánh NHCSXH thành phố Đà Nẵng đã giải ngân cho 663 lượt hộ với tổng doanh số cho vay đạt 52,144 tỷ đồng; doanh số thu nợ đạt 10,214 tỷ đồng. Tổng dư nợ đạt 41,930 tỷ đồng với 633 hộ còn dư nợ. Những con số này cho thấy nhu cầu tiếp cận nguồn vốn ưu đãi của người dân rất lớn, đồng thời phản ánh hiệu quả tích cực của chương trình ngay từ khi triển khai.
Nguồn vốn ưu đãi đã tạo điều kiện để nhiều hộ gia đình đầu tư mở rộng sản xuất, phát triển kinh doanh, mua sắm máy móc, thiết bị, cải tạo cơ sở sản xuất, ứng dụng công nghệ mới nhằm nâng cao năng suất lao động. Nhiều hộ đã mở rộng quy mô kinh doanh, tạo thêm việc làm cho các thành viên trong gia đình, tăng thu nhập và cải thiện điều kiện sinh hoạt. Quan trọng hơn, việc tiếp cận nguồn vốn hợp pháp với lãi suất ưu đãi đã góp phần hạn chế tình trạng vay tín dụng đen, giảm áp lực tài chính, phòng ngừa nguy cơ tái nghèo, phát sinh nghèo trong nhóm hộ có mức sống trung bình,...
Hiệu quả của chương trình không chỉ dừng lại ở từng hộ gia đình mà còn tạo sức lan tỏa đối với nền kinh tế địa phương, góp phần thực hiện tốt mục tiêu phát triển kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội và tăng trưởng bao trùm. Theo Quyết định số 806/QĐ-BNNMT ngày 11 tháng 3 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về công bố kết quả rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2025 theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022 – 2025, tỷ lệ hộ nghèo trên thành phố Đà Nẵng còn 2,48%, thấp hơn so với mức trung bình của cả nước là 2,95%.
Song song với chương trình cho vay hộ có mức sống trung bình, chương trình tín dụng dành cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục thể hiện tính nhân văn sâu sắc của chính sách tín dụng xã hội. Trong giai đoạn 2023-2026, Chi nhánh NHCSXH thành phố đã giải ngân cho 678 lượt hộ gia đình với tổng doanh số cho vay đạt 39,361 tỷ đồng; doanh số thu nợ đạt 3,571 tỷ đồng. Đến ngày 15/6/2026, dư nợ chương trình đạt 35,790 tỷ đồng với 631 khách hàng còn dư nợ. Trong bối cảnh học phí và chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, nguồn vốn tín dụng ưu đãi đã giúp nhiều gia đình giảm bớt gánh nặng tài chính, tạo điều kiện để con em tiếp tục học tập mà không phải bỏ dở việc học vì khó khăn kinh tế. Phần lớn các hộ vay đều chấp hành tốt quy định của chương trình, sử dụng vốn hiệu quả và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ. Điều này không chỉ góp phần bảo toàn nguồn vốn mà còn củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách của Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai các chương trình tín dụng chính sách vẫn còn một số khó khăn cần được quan tâm tháo gỡ. Nhu cầu vay vốn của người dân ngày càng lớn trong khi nguồn vốn bố trí có thời điểm chưa đáp ứng đầy đủ. Một bộ phận người vay còn hạn chế về kỹ năng quản lý tài chính, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh, chưa mạnh dạn đổi mới mô hình sản xuất,… nên hiệu quả sử dụng vốn chưa tương xứng với tiềm năng. Những biến động của thị trường, thiên tai, dịch bệnh, giá cả nguyên vật liệu thời gian qua,… cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất và khả năng trả nợ của người vay
Để tín dụng chính sách tiếp tục phát huy hiệu quả trong tạo sinh kế bền vững giai đoạn 2026–2030, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, Hội đồng nhân dân và UBND thành phố cần xem xét tiếp tục thực hiện chính sách cho vay đối với hộ có mức sống trung bình theo chuẩn của thành phố, đồng thời quan tâm bố trí nguồn ngân sách địa phương ủy thác sang Ngân hàng Chính sách xã hội nhằm bổ sung nguồn vốn, đáp ứng nhu cầu vay vốn ngày càng tăng của người dân. Cùng với đó, cần lồng ghép tín dụng chính sách với các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội để phát huy hiệu quả tổng hợp trong hỗ trợ sinh kế.
Bên cạnh việc triển khai đồng bộ các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, cần tiếp tục quan tâm hơn nữa đến chính sách tín dụng dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo điều kiện để người dân tiếp cận nguồn vốn ưu đãi phát triển sản xuất, tạo sinh kế bền vững, qua đó đẩy nhanh công tác giảm nghèo. Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố, tính đến cuối tháng 6/2026, tỷ lệ nghèo đa chiều tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là 25.515/91.600 hộ, chiếm 27,85%. Trong đó, tổng số hộ nghèo và cận nghèo là người dân tộc thiểu số là 20.217 hộ, chiếm 22,07%. Những con số này cho thấy nhu cầu tiếp tục hoàn thiện và mở rộng các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là tín dụng ưu đãi nhằm tạo thêm động lực giúp người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.
Một giải pháp quan trọng khác là gắn tín dụng chính sách với chuyển giao khoa học - kỹ thuật, đào tạo nghề, tư vấn khởi nghiệp và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm. NHCSXH cần tăng cường phối hợp với các ngành như: nông nghiệp, công thương, khoa học và công nghệ, cùng các hợp tác xã, doanh nghiệp trong việc hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, kết nối cung - cầu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Sự liên kết đồng bộ này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay mà còn tạo nền tảng hình thành các mô hình sinh kế bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm và tăng thu nhập ổn định cho người dân.
Minh Sơn
